Kasım Ayı Olası Ssw Etkileri ve İlk Ciddi Atak Sinyalleri

Değerli dostlar, bu konuda: RE: Veri Paylaşım ve Değerlendirme Merkezi ve pek çok çeşitli konuda AMOC hakkında özellikle Hakemli Bilimsel Dergilerde yayımlanan son güncel makaleleri hep paylaşmıştım. Şimdi ise yine AMOC konusunun açıldığını görünce AMOC yavaşlıyor mu, çöküyor mü, ne oluyor, eğer yavaşlaması ve çökmesi durumunda ne olacak, bizi neler bekliyor vb. bunlar hakkında olabildiğince kısa, net ve anlaşılır bir yazı yazmak istiyorum. Bu yazımın en sonunda ise oturduğunuz şehrin ve Dünya'nın herhangi bir yerinin AMOC çökmesinden sonra sıcaklıkların nasıl değiştiğine dair bakabileceğiniz bir sitenin linkini koyacağım. Ayrıca yazımda kullandığım tüm kaynakların linklerini de en sona koyacağım.

Dünya'nın 1880-2025 yılları arasındaki deniz suyu sıcaklık değişimine baktığımızda Grönland'ın altındaki normallerin altında gözüken yer ya da soğuk leke olarak bilinen yer aslında orası hep öyle gözüküyor. Yani Dünya'daki tüm denizlerin sıcaklık ortalaması artmasına rağmen o bölge hep soğuk kalmaya devam etmiş. (1. Görsel)

İklim modellerinin (CMP5) küresel ısınma senaryolarında buradaki soğuk lekenin, AMOC olayının zayıflamasıyla güçlü bir korelasyon olduğu desteklendi.

2. Görselde ise yine bu bölgenin haritasını koydum: Buradaki üstteki 2 harita deniz yüzeyi sıcaklığı trendini ve aşağıdaki 2 harita ise yine aynı döneme ait yüzey okyanus ısı akısı trendi var. Yani buradaki haritalardan anlıyoruz ki: 1955-2022 döneminde soğuk leke biraz daha sıcak bir merkeze sahipken, 1993-2022 seneleri arasında soğuk lekenin olduğu yerin merkezi biraz daha soğumuş yani AMOC bu bölgeye biraz daha az ısı taşımaya başlamış ve bu bölgenin artık atmosfere daha az ısı vermekte olduğunu görüyoruz.

Özellikle 1990'lardan sonra bu bölgede soğumanın artık yüzeyde değil, derinliklere hatta 5 km derinliğe kadar bölgenin artık soğumaya başladığını görüyoruz. (3. Görsel)

Çöküşün tam olarak ne zaman gerçekleşeceğine dair kesin bir şey söylenemese de, bazı modellerde bu durum 2065 civarında olabileceğini tahmin etse de, genel olarak diğer modellerin 2100'den önce bir çöküş beklenmediği yönünde ancak giderek yavaşlanması bekliyor. Hatta 2050'den sonra güçlü bir yavaşlamayla karşılaşabiliriz.

AMOC olayının çökmesinden sonra sadece Yaz aylarında neler beklendiğine dair yapılmış çalışmalarda mevcut. Bu çalışmalarda Kuzey Afrika ve Muson bölgesi çalışılmış. AMOC çökmesinde sonra Musonların önemli ölçüde zayıflaması bekleniyor (4. görsel).

Genel olarak yavaşlamasından sonra Türkiye'nin de içinde bulunduğu Akdeniz havzasında yıllık ortalamaya göre Yağışların Azalması beklenmekte ama yine de kısa sürede ciddi yağışlar bırakan sistemlerin görülmesi tahmin ediliyor. (5. Görsel)

Yani kısacası:

AMOC olayının tam olarak çöküşünü 2100'den sonra olması beklendiği için bizler göremeyeceğiz gibi duruyor. Ancak yavaşlamasına şahit olacağız ve bu durumun etkilerini büyük ihtimalle 20-30 sene sonradan itibaren başta Batı ve Kuzey Avrupa olmak üzere yavaştan hissetmeye başlayacağız gibi duruyor. Yani buralarda sıcaklık ortalamaları önceki senelere göre düşecek gibi duruyor.

Güçlü yavaşlama olayından sonra ve özellikle çökme olayından sonra Türkiye yıllık sıcaklık ortalamasına göre biraz daha düşük sıcaklıklara ve yine yıllık yağış ortalamasına göre daha az yağış alması tahmin ediliyor fakat kışın soğuk hava dalgası da gelecek, yazın aşırı sıcaklıklarda gelecek ve kısa sürede ciddi yağışlarda görülecek yani daha düzensiz sıcaklık rejimi ve daha düzensiz bir yağış rejimine sahip olacağız. Özellikle Avrupa başta olmak üzere pek çok yerde Tarım yapmak çok zorlaşacak.

Eğer AMOC günümüzde çökseydi bu durumun etkileri daha ciddi olacaktı ancak 2100'den sonra Küresel ısınma çok ciddi şekilde artacağı için bu çökme olayının Dünya genelinde (özellikle Avrupa hariç) önemli bir şekilde soğumaya neden olamayacağı yönünde. Yani 2100'den sonra AMOC çökmesi bile çok hızlı bir şekilde artan Küresel Isınma'nın önüne geçebilecek bir engel gibi durmuyor... (6. Görsel)

Dünya'nın herhangi bir yerinde küresel sıcaklık ortalaması +2°C'e ulaştıktan sonra AMOC olayının çökmesiyle sıcaklıkların nasıl değişeceğine bakabileceğiniz sitenin linki: https://amocscenarios.org/?lat=41&lon=40…&metric=temp_2m

Kaynaklar:

Error - Cookies Turned Off

https://www.oecd.org/en/publications/managing-climate-risks-facing-up-to-losses-and-damages_55ea1cc9-en/full-report/component-7.html#chapter-d1e14080

https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2023GL107624

f26ba9ed4d5624.png

9b3c40166cc143a7b9.png

3dc20.png

618440e20b4df8361f7c820b.jpg

Zitat von SnoW_

Hocam atmosferin kaotikliğinin içindeki aklımızın alamayacağı seviyedeki inanılmaz etkileşimi söz konusu iken kesin kuraldan bahsetmek mümkün değil. Konu SSW olancada bu kural geçerli tarihe baktığımızda isterse rüzgarlar -30m/sn seviyesine insin ister nispeten zayıf +7 - +8 seviyelerinde dolaşsın 2 durumda bir yansıma olsa dahi ciddi bir salınım yada zayıf salınım olacak demek değil.

0.5 gibi bir değer ile -0.5 arsında fark varmı ?

Kısa cevap tek başına pratik olark nerdeyse bir fark yok . Ancak diğer etkenleri ekleyince doğulu olması bazı şeyleri değiştirmekte ve olasılıkları arttırmakta.

Mesela batılı iken Rosby dalgaları azda olsa bir yine bir kısmı absorve ediliyor. Zayıf doğulu olsada işler değişmiyor yinede kısa sürede olsa Rosby dalgaları süresi ve gücüne göre Stratosferde birikebiliyor ve bu durum minör SSW ye kıyasla daha geç ve şiddetli yansımaya sebebiyet verebiliyor.

İşin ilginç yanı süresi ve gücü ne kadar güçlü olursa olsun yansıma beklenildiği kadar şiddetli olmayabiliyor yada minör SSW ler bile zaman zaman majör SSW den beklenilecek salınımlara sebebiyet verebiliyor. işte burada işin içine diğer birçok değişken giriyor ve bunların hepsini hesaplayamadığımız için anca ihtimal olarak bahsedebiliyoruz.

Mesela 2009 24 Ocak daki SSW süre, rüzgar zayıflaması, ısınma ve dalga gücü açısından tarihin en güçlüsü ama yansıma olsa da hiçbir yere öyle aman aman bir salınım gerçekleşmemiş keza.

bknz.

https://polarvortex.earth/ssw/2009-01-24

Spoiler anzeigen

Minör e örnek olarak ise 2012 yılı var

Rüzgar zayıflaması ocak ayında +6,5 a kadar inmiş ancak Troposfere muazzam bir yansıma olmuş.

Spoiler anzeigen

Alles anzeigen

Elinize sağlık hocam 🙏🏻

Camiada profesyonellerce saygı duyulan ve son derece tecrübeli Severe Weather EU nun gerçekleşecek olan SSW nin mevcut parametrelerle beraber kışın devamına olası etkileri hakkında bir çalışma yayınladı.

The Polar Vortex Is Collapsing in November: What It Could Mean for Your Winter

Kısaca şunlardan bahsediliyor;

Erken Kasım SSW kışın devamına

Önsüzümüzdeki dönemde yarın 5 kasımda ve 1 hafta sonra 11 kasımda 2 kere olmak üzere rüzgarların aynı olay içinde 2 kere tersine döneceğinden bahsedilmiş.

a164b.png

Yazıda bahsedilmemiş ama ben eklemek istedim ilk zayıflama Wave 2, 2. zayıflama ise Wave 1 ile gerçekleşiyor buda SSW nin bir diğer enteresan yanı.

ae5f6a6b12.png

Devamında Kasımdaki çok erken bir ısınmanın Aralık ayındaki basınç dizilimine olası etkisinden ve bahsedilmiş.

Aşağıdaki haritaları oluştururken günümüzdeki gibi 3 kritik noktaya dikkat edilmiş Erken kasım SSW si güçlü El Nino ve batılı QBO.

4a9c9b9e87aee.png

Küresel iklim modellerinden BİNLERCE kış simüle ettirip bunların arasından erken SSW güçlü El Nino ve batılı QBO nun olduğu 21 adet kışı ayrıştırmışlar. Ardından bu çıktıları yine aynı koşullar yaşanan ama bu sefer SSW nin gerçekleşmediği 171 adet kış sezonu ile karşılaştırmışlar. ( Bunlar bir tahmin değil bir simülasyon sonuçlarıdır)

Basınç anomalisi

639d9b6a51097d682.png

Sıcaklık anomalisi

0a2221ea2cee.png

Kar yağışı anomalisi

6fe873f86754b.png

Kış ortasındaki bir SSW olayından pekte farklı sonuç vermediğinden ve "Beast from the East" doğudan gelen canavar görüntüsü verdiğinden bahsedilmiş. (Yani 2018 ama bu sefer işin ucu bize çıkanından)

ABD deki durumdan bahsetmek gerekirse kısaca orda -PNA benzeri bir patern batı yakasının negatif anomali doğusunun pozitif anomalili olduğu bir görüntü ortaya çıkmış.

SSW nin ilk etkilerin Kasım son hafta ortaya çıkabilme ihtimali hakkında yorum yapılmış:

ECMWF nin kasım sonu beklentisinin Aralık ayındaki beklentiye uygun bir desen sunduğundan ama bunun tamamen SSW sebepli bir desen olmadığı söylenmiş. Ancak beklentiyle gayet iyi uyuştuğu ve gayet olası bir görüntü olduğu söylenmiş.

2639ae6e1524dd4f4e78c74ed.png

b9b499a9a4e59.png

Son olarak da İklim modellerine Ocak ayı için bir çalışma yaptırmışlar.

Ocak ayında paternin tamamen tersine döndüğü doğunun YB (Basra) hakimiyetinde kaldığı soğuk koridorun batı Avrupa'ya aktığı bir görüntü ortaya çıkmış.

7b59cda659d.png

1824529d5d2.png

Bu SSW nin Amerikalı ve Avrupalı amatör/profesyonel bütün hava severleri heyecanlandırmış gibi. Özellikle bu kadar erken SSW ve tarihi bir El Nino nun etkilerini görmek ve bu durumların modelleri ne kadar zorlayacağını ve yapay zeka modellerinin sınırlarını görmek meteorologları ayrı bir heyecanlandırıyor gibi.

Bakalım bu öngörüler model çıktılarıyla ne kadar tutarlı ilerleyecek hep beraber göreceğiz.

Osman Akkaya Hocam bahsettiğiniz Grönland EPS verilerinde şimdiden ciddi oranda yer bulmuş. Ancak blokaj olursa sanki Amerika tarafında olacak gibi çünkü Atlantik hava rejimi grafiğinde Atlantik sırtı ihtimali çok düşük gözükmekte, en azından hala.

Amerika

Avrupa

Zitat von Osman Akkaya

Hocam öncelikle yukarıda yaptığınız araştırma verileri için sizlere çok teşekkür ediyorum katkılarınız gerçekten çok güzel ve çok bilgilendirici bu çalışmaların devamını diliyorum.

Amerika ve Grönland blokaj ihtimali büyük bir oranda Aralık ilk haftalara denk gelebilir ki her iki ihtimal de hiç sevmediğimiz ihtimaller arasında yer alıyor. Kasımın son bir kaç gününü ve Aralık ilk yarısını sabote edebilir ancak bu bizim için hiç önemli değil önemli olan Aralık ikinci yarı özellikle 20si sonrası paternin bize dönmesi. Takipte Kalıp Stratosfer sıcak çekirdeğinin ABD ve Grönlanda yerleşmemesini temenni edeceğiz

Sağ olun hocam. Bu tarz tarihi olayları takip etmek, özellikle 21.yy deki bilimin ve teknolojinin bile neler olacağını bilmediği bu dönemleri takip edip sizlerle paylaşmak heyecan verici.

Açıkçası bu durum bana 1700lerdeki bir kaşifmişim gibi bir his veriyor

Aralık ayı için fazla erken konuşmuyor muyuz?

Bence Aralık büyük oranda kaybedilecek bir ay olmaya aday değil.

Biz bunları anlattık Benim ezeli ve ebedi düşmanım Grönland sevinsin son gülen iyi güler

b407f8bdb99ee950f3c9.png

Zitat von Yasin39

Aralık ayı için fazla erken konuşmuyor muyuz?

Bence Aralık büyük oranda kaybedilecek bir ay olmaya aday değil.

Valla hocam bence bu sezon gidişata ve olaylara bakılırsa allaha emanet bir sezon olacak gibi. Tahmin yapan arkadaşlara bol bol şans diliyorum

8d0367301960.gif

Zitat von Osman Akkaya

Hocam öncelikle yukarıda yaptığınız araştırma verileri için sizlere çok teşekkür ediyorum katkılarınız gerçekten çok güzel ve çok bilgilendirici bu çalışmaların devamını diliyorum.

Amerika ve Grönland blokaj ihtimali büyük bir oranda Aralık ilk haftalara denk gelebilir ki her iki ihtimal de hiç sevmediğimiz ihtimaller arasında yer alıyor. Kasımın son bir kaç gününü ve Aralık ilk yarısını sabote edebilir ancak bu bizim için hiç önemli değil önemli olan Aralık ikinci yarı özellikle 20si sonrası paternin bize dönmesi. Takipte Kalıp Stratosfer sıcak çekirdeğinin ABD ve Grönlanda yerleşmemesini temenni edeceğiz

Grönland’ı ve blokaj kelimelerini yanyana görünce veya duyunca uykularım kaçıyor.Modellerde Haftalarca o sarı ve yeşil tonlar dönüp duruyor ve yapışıp kalmıyor mu oraya insanı deli ediyor.

Sevenine yeni gurme veriler gelmiş, ECMWF birleşmeyi 17 Kasım ve sonrası için öngörmüş.

Bu veri şuanda çok değişken olmakla beraber bu akşamki çıktıdada görülebildiği üzere Traposferik PW Asya ve Amerika eksenli bölündü. AİFS de ise henüz bir gelişme yok.

55e94e5494c7b26b0658031.png

cfabee13.png

Zitat von Osman Akkaya

Ay ortası sonrası gelebilecek sistemin ayak sesleri diyorsun yani hocam. Gelme ihtimali olan bu sistem Balkan kökenli olabilir ve bu sefer Batı bölgeler başta olmak üzere yine iç kesimlere kar bırakabilir

Valla öyle de olur hocam ama bizi bu aylarda beni anca Sibirya keser ya benim rakım 30metre filanda

Kasım ilk yarı hakkındaki beklentiler devam ediyor mu? Modeller fena bozmuş durumda çünkü.

Bence soğuk bir atak bekleyeceksek tam olarak bu 20 Kasımdan sonra olacak gibi duruyor 9 kasımdan itibaren kutup girdabının hızlı bir şekilde toparlanması görülüyor şuan ki verilere göre bu durum kış için olumlu bir sinyal kasım arlaık başlarına doğru 40M/S - 50M/S ye kadar rüzgarlar güçlensin bir zayılama da daha güçlü soğuk kuzeyden ülkemizi etkiliyebilir. Ayın 15 inden sonra özellikle kuzeyimizi takip edelim derim.

Zitat von HasanBugra

Bence soğuk bir atak bekleyeceksek tam olarak bu 20 Kasımdan sonra olacak gibi duruyor 9 kasımdan itibaren kutup girdabının hızlı bir şekilde toparlanması görülüyor şuan ki verilere göre bu durum kış için olumlu bir sinyal kasım arlaık başlarına doğru 40M/S - 50M/S ye kadar rüzgarlar güçlensin bir zayılama da daha güçlü soğuk kuzeyden ülkemizi etkiliyebilir. Ayın 15 inden sonra özellikle kuzeyimizi takip edelim derim.

Katılıyorum