İstanbul Özel Raporlar-Yorumlar - 2024

Meteorolojik Model Güncelleme Saatleri
06:30-08:15 (GFS Sabah)
09:00-10:00 (ECMWF Sabah)
12:30-14:15 (GFS Öğlen)
18:30-20:15 (GFS Akşam)
21:00-22:00 (ECMWF Akşam)
00:30-02:15 (GFS Gece)
  • Arkadaşlar herkese selamlar,

    Uzunca bir süre ciddi manada kötü geçen kış sezonundan sonra işlerin bizim açımızdan olumlu tarafa geçtiği dönemin kısa vadesine artık girmiş bulunuyoruz. Bugün ilçe analizleri yapmayacağım. Onu tutarlı olması açısından yarın akşam veya salı akşamı yapmayı planlıyorum.

    Bugün daha çok geçtiğimiz bir haftalık süreci değerlendirmek ve forumda bu dönemde oluşan sorulara cevap vermek istiyorum.

    Kronolojik olarak ilerleyelim:

    1- Yaklaşık 10 gün kadar önce, önümüzdeki günlerde Azor YB alanının, kuzeye doğru ciddi ve güçlü bir hamle yapacağını görmeye başladık. (bunu net görmemizin sebebi Amerika'ya dalan devasa kutup soğuklarının, Atlantik okyanusuna ulaşınca devasa ölçekte boyutlarla kıta Avrupası'na ilerleyerek; dönme açısıyla Azor YB alanını harekete geçirmesi) Azorun tırmanışı, kutup bölgesindeki bize doğru oluşan boşluktan şuan beklediğimiz sistemi bize doğru harekete geçirmeliydi. İşte bu net görüntüyle beraber 300. hatta 360. saatlerden itibaren modellerde sistemi görmeye başladık.

    2- Modellerde gördüğümüz bu Atlantik kökenli soğuk çekirdeğimizin, Rusya'da genişleyen başka bir YB alanının da bize doğru baskılamasıyla, daha hızlı ve müsait şekilde bize ilerleyebileceğini görmeye başladık. Bu netleşme 200'lü saatlerde belli olmaya başladı. Henüz modeller -12 çekirdekli soğuklar ile bize -8 ila -10 arasında bir sistem öngördüğü dönemde (diyagramda bir tane bile -10 altı senaryo yok, kış bitti isyanlarının olduğu dönem) Foruma sistem ile ilgili ilk tahminimi bırakmıştım. Linki buraya ekliyorum.

    berkeeldek
    29. Januar 2025 um 11:45

    Okumadıysanız o mesajı okumanızı öneririm. Onu şu şekilde özetlersem: 2 ihtimalden bahsetmiştim. Bir tanesinde Azor YB ve Rusya YB arasında bir bağ oluşması ve Atlantiğe set çekerek soğukların Avrupa karasalında toparlanarak çekirdeğini -16 civarına güçlendirdiği ve bir AB yardımıyla bize -11 ila -12'ye varan soğuma ile oldukça iyi bir sistem olarak yansıması; Diğer ihtimalde de Azor ve Rusya YB alanları arasında yeterince güçlü bağ olmadığı ve soğuk kaçışıyla tam olarak bize ulaşmayıp kuzeyde kalan ve -7 -8 civarlarında zayıfça bizi etkilemesi üzerineydi.

    3- Bu mesajı yazdığımın ertesi gününün ana model çalıştırmalarında -16'ya güçlenen ve bizi -12 hatta -13'e varan değerler ile etkileyen senaryolar görmeye başladık. 2 gün boyunca ardı ardına modeller bu ihtimale doğru yaklaşmaya başladı ve forum bayram yerine döndü. Bölge kavgaları, AB savaşları hatta cm hesapları dönmeye başladı. Bu noktada tek bir ihtimal varmış gibi yaklaşılsa da görüntünün değişebileceğini, vadenin oldukça uzun olduğunu belirtmeye çalışarak tahminlerden kaçınıp YB'lara odaklanmamız gerektiğini belirtmeye çalıştım.

    berkeeldek
    29. Januar 2025 um 12:58

    Alıntıladığım mesajda modellerin oynaklığına eleştiride bulunan bir arkadaşa bunu sebeplerini anlatmaya çalışarak sistemin bizi etkileme ihtimallerini "kendi fikrimce" oranladım. Sizin de okumanızı tavsiye ediyorum.

    4- Bu şen şakrak ortamda ileriye dönük sinyaller gelmeye başlayınca hayatımda ilk kez uzun vade için bir tahminde bulunarak Şubat ayını yorumlamaya çalıştım. Bu dönemi hala aynı heyecanla takip ediyorum. Sırasıyla : önümüzdeki sistem, ardından bizi de etkileme ihtimali olan Sibirya kökenli ULL'ler ve ardından 3. haftada gelme ihtimali olan Kutup balyozu. Bu konu hakkındaki tahminimin linkini paylaşıyorum:

    berkeeldek
    29. Januar 2025 um 22:18

    5- Vade kısaldıkça ve modeller birbiri ardına sistemi bize uygun şekilde senaryolamaya devam ettikçe beklentiler oldukça arttı ve ilk "satış" geldi. Soğuk çekirdeği Avrupada sıkışıp güçlenemeden, yeterince kuvvetli olmayan YB duvarından atlantiğe kaçak vermeye başladı. Geçtiğimiz 2-3 gün bu kaçaklar devam etti ve aslında ilk bahsettiğim ihtimallerden diğerine doğru evrilmeye başladı. Bu korktuğumuz senaryoydu ancak oldukça da tutarlı bir durumdu. Burada modellere çok büyük eleştiriler geldi ve "dramatik seviyede" farklar olduğu dile getirildi. Aslında değişimler inanılmaz küçük ölçekte oldu ancak ilk versiyonu bize sağlam görüntüde bir sistem getirirken bu sınırda olunca algısı farklı olmuş oldu.

    Hatırlarsanız sistem ilk GEM ve GFS'de güçlenmişti (karadenizde AB oluşarak soğukları dönme açısıyla iyi miktarda ulaştırıyorlardı). Bu iki model her zaman riskli ve fevri senaryolamalar üzerinde durmasıyla meşhurdur. AB alanlarını genellikle ilk onlar oluşturur, her çalıştırmada farklı noktalara bu AB'leri konumlandırarak riskli denemeler yaparlar. AB oluşumları veya konumlarının değişimleri ile de ileriye dönük saatlerde çok farklı görüntüler, dramatik değişimler modellemiş olurlar. Bu yüzden sistemleri görme açısından bu modelleri takip ederiz, bazen doğru tahminleri ile tebrik ederiz ama genellikle de "fırıldak/dönek GFS" veya "fırlama/uçuk GEM" gibi lakaplar takarız.

    ECMWF ise orta vadede her zaman en güvenilir gördüğümüz modeldir. Bu tip AB alanlarını fantastik tahminlerle oluşturmak yerine ana fikir oluşturur ve vade yakınlaştıkça o AB'ler daha doğru konumda oluşur veya hiç oluşmazsa en doğru görüntüyü en başından beri sunmuş olur. Eğer o sistemde o AB oluşacaksa ECMWF bunu geç tahmin ettiği için yavaş yavaş GFS'ye benzemeye başlar ve "GFS inadı kazandı" demiş oluruz. Eğer o sistemde herhangi bu tip bir oluşum yoksa da ECMWF net ve tutarlı, çok değişmeyen bir tahmin oluşturduğu için "kral ECMWF" demiş oluruz.

    Bu sisteme geldiğimizde diğer modeller uçuk ve bizim için oldukça hoş görüntüler sunduğunda aralarında "en kötü ihtimal" dediğimiz görüntü ECMWF'ye aitti. Beklenen YB bağlantısı oluşmayıp, soğuma zayıf kaldığında karadenizdeki AB alanı da oluşmayınca "modeller arası en az değişim" ECMWF'de olmuş oldu. Şuan elimizdeki en güçlü senaryo bilin bakalım kimde "kral ECMWF". (iconu ayrı tutuyorum ona değineceğim)

    Daha önceki yıllarda modelleri yukarıda bahsettiğim şekilde ve biraz daha detaylıca yorumlamaya, kendi fikirlerime göre anlatmaya ve kendi dönemsel kullanımlarımı anlatmaya çalışmıştım. Önümüzdeki günlerde model model bu konuya yine değinmek istiyorum. Umarım buna güzel bir vakit ayırabilirim.

    6- Şimdi gördüğümüz kadarıyla 24-48 saat içerisinde bu iki YB alanı arasından bir miktar soğuk kaçışı gerçekleşecek. Bu kaçış yaşanacak mı veya hangi miktarda yaşanacak bilmeden sistemin hala görüntüsü net olmayacaktır. O yüzden 1 hafta sonra hala aynı cümleyi kullanarak "YB alanlarını izleyelim" diyorum. Malesef artık ciddi bir fark olmazsa soğukların en az yarısını burada kaybedeceğiz gibi görünüyor. Beklenti yaratmadan son görüntüyü yorumladığımızda ne ilk bahsettiğim ihtimaldeki -11 -12'ye varan kuvvetli bir etki ne de ikinci ihtimaldeki -7 -8 gibi zayıf bir etkiden bahsedebiliriz. İkisinin arası bir görüntüyle etkilenmemiz muhtemel gibi duruyor.

    Artık "kısa vade" dediğimiz dönemde olduğumuz için ICON.eu ile ARPEGE modeller için bayrak devrine geçebiliriz. ICON.eu modeli de kendi vadesine girdiğinden beri sistemi potansiyel en iyi haliyle göstermeye devam ediyor. Çözünürlük ve detay farklarından bu model bize: bir "karadeniz alçağı" olmayan ancak diğer modellerde göremediğimiz hoş bir oluşumu gösteriyor. Sakarya açıklarında "bölge coğrafyası sebebiyle oluştuğunu düşündüğüm" bir basınç anomalisi ile 2-4mb civarlarındaki derinliği olan bir AB alanı oluşturuyor. Bu çok zayıf AB alanı vorteks diye bildiğimiz güzel hadiseyi oluşturarak, DEK bantlarını organize ve ufak bir siklonik karaktere bürüyor. Hala vakit oldğunu hatırlatarak bu noktada en güvenilir modelin bu görüntüyü sunması heyecanımı diri tutuyor.

    Detaylı sistem analizini yaptığımda bu ihtimali tekrardan konuşacağız. Şimdi bu mesajı tamamlayarak, aklında soru olanlarla bu tip konuları beyin fırtınası yaparak tartışmak isterim.

    Herkese sevgi ve saygılarla, yavaştan başlıyoruz 8)8)

  • berkeeldek Hocam yanlış hatırlamıyorsam bu Sakarya açıklarında oluşan minik soğuk karakterli AB alanını 2021 Tulpar'da hatta 17 Şubat olması lazım görmüştük. Daha öncesinde de konuşması geçmişti. Burası ülkemizde ender rastlanan bölge olmalı ki Icon bunu gösteriyor. Bunun bir sebebi var mı acaba evet derdimiz şu an bu değil ama. Bu bölgede özel oluşum, devasa ölçekte bir sıcak AB alanı oluşmadığı takdirde her sistemde olabilir mi?

  • Ull bu, hala belirsizlik çok var. Yarın akşamdan önce netleşmesi beklenmemelidir. Fakat her güncellemede 50 km güney batı yönünde hareket etse zaten işi bitiririz. Ve ayrıca vorteks ihtimali hala ortadan kalkmış değil .

  • Artık iğne ucunda, her an bozacak ve yine hüsran olacak sistemler yaşamak istemiyorum. Zaten ülke ekonomisiyle siyasetiyle her şeyiyle yeterince yoruyor. Haftada bir maç zevkim var kafayı dağıtalım diyoruz. Sağolsun Fenerbahçe'de bu gece tansiyon baş ağrısı bitirdi beni. Her gün farklı felaketler olaylar yaşanıyor çok yorulduk. Şöyle üzmeyen, her güncellemede güzelleşen sağlam bir sistem gelse de kara gömülsek kafayı resetlesek ne güzel olurdu be. Ey Allah'ım çok şey değil be, ol demene bakar nasip et artık. Beyaz rahmetine esir kaldık.