Teleconnection Denklemleri, 2019/20 Kışı

Meteorolojik Model Güncelleme Saatleri
06:30-08:15 (GFS Sabah)
09:00-10:00 (ECMWF Sabah)
12:30-14:15 (GFS Öğlen)
18:30-20:15 (GFS Akşam)
21:00-22:00 (ECMWF Akşam)
00:30-02:15 (GFS Gece)
  • Hocam şu ull atlantiğe kaçıp yerinde 1035 lik bir azor olsaydı yükselen, şuanda farklı şeyler konuşuyor olurduk. Oluşan güçlü iskandinavı maalesef değerlendiremedik görünüyor..

    Çoklar diye korkmadık, azız diye çekinmedik, düşmanlarımız etrafımızda ocak gibiydi, biz de ateş idik!

  • Cold.EFso

    Mazur görmenizi rica ederek bir soru sormak istiyorum.

    Ben uzun yıllar çalıştığım firmalarda ERP-MRP kurulumu,danışmanlığı ve yöneticiliği iyaptım. Çok kompleks ERP programları olduğu gibi, küçük veya kendi isteklerimize göre yapılan prohramlar da vardı bunların arasında.

    Her programın özelliğine göre programlar fark gösterirdi. İşte veriyi işleme hızı ve hacmi, raporlama çeşitleri ve raporlama kapasiteleri vs.

    Ama, çıktının özü değişmezdi, işte kapasite hesabı, stok, satınalma verileri gibi.

    Diyeceğim, ana çıktılar üç aşağı beş yukarı sabit kalır, büyük farklar oluşmazdı aralarında.

    Şimdi;

    ECMWF,GFS, UKMO gibi modeller telaffuz ediyoruz. Fakat bırakın modeller arasındaki farkları, modeller ok kısa sürelerde dahi kendi içlerinde çelişebiliyorlar.

    merakım şu;

    - Bu modeller, bir birlerinden çok farklı veriler mi işliyorlar? ( olmamalı, çünkü ana çıktıya etki eden faktörler dünya üzerinde aynı parametreler)

    - Bu modellerin veri toplama sistemlerinde mi farklar var? ( olabilir ama ölçme teknikleri evrensel olmalı)

    - Modellemeler yapılırken insan faktörü devreye giriyor mu? ( ben insan faktörünün modeller çalışınca analiz amaçlı devreye girdiğini düşünüyorum)

    - Modelleri oluşturan algoritmalar mı farklı? ( olmadığını düşünüyorum çünkü veriler aynı iken farklı sonuçlar çıkaramazsınız. fark belki yazılımın teknik kısımında olabilir)

    - Aynı modelin, iki farklı ama çok yakın zamanındaki çalışmalarında oluşan radikal farklarda anlamsız. Bu zaman aralıklarında, veri girişlerinde bu kadar dramatik farklar nasıl oluşabilir?

    Bir türlü anlayamadığım ama modelleme konusunda kafamdaki soruları da çözmem için bilmem gereken konular olduğunu düşünüyorum.

    Yoksa, model takibini bırakıp ( kafa yormak da dahil) günlük gerçekleşen verilerle idare etsem daha mı mutlu olurum :)

    iyi forumlar ve teşekkürler

  • ilker.gunebakan hocam Cold.efso hocam daha iyi bilgi verecektir ancak bende ufak bir not düşebilirim. Kimya alanında da biz bu tür hesapsal programlar kullanıyoruz güçlü bilgisayarlarda ancak bizim bir farkımız var bizim bilgisayarda kullandığımız alt taban verileri neredeyse sabit gibi, örneğin karbon atomunun elektron sayısı kaç bağ yapar vs, buna göre sisteme girdiğimiz molekülün elektronik alt yapısını oluştururken bu verileri kullanıyor bilgisayar. Atmosfer çok daha fazla veriyi barındırıyor her verinin yarattığı bir değişiklik var ve büyük bilgisayarlar bu ufak değişikler sonucu oluşacak senaryoları bize gösteriyorlar.

    Modeller arasında oynama olabilir bence, veriler aynıdır ama hesapları kullandıkları ve işledikleri metodlar farklıdır dolayısıyla farklı yerlere çıkabilir senaryolar.

    Çoklar diye korkmadık, azız diye çekinmedik, düşmanlarımız etrafımızda ocak gibiydi, biz de ateş idik!

  • ilker.gunebakan Hocam çok teşekkürler

    Zaten bu kadar teknik ve analitik işler yaptıktan sonra böyle müthiş yaklaşımlar görmek gerekiyordu

    Tüm sorular ve çıkarımlar haklı gerekçeler taşıyor

    Evet modeller farklı veriler giriyor çünkü verinin toplanması transferi yorumu işlenmesi ve sisteme giriş yöntemi herşeyi etkileyebiliyor

    Yukarda dediğim gibi daha 10 gün sonranın döngüsü için Ecm bambaşka karar veriyor gidişata göre

    Örneğin ECM 900 küsür milyon noktadan veri toplayıp tahmin yapıyor

    Birde çözünürlük olayı ve modelin çalışma stratejisi var ki , hidrostatiklik o apayrı mevzu

    Şimdi bu verilerde en önemli şey döngüyü anlamaya çalışmak

    Döngü dediğimiz şey binlerce olasılık taşıyan bir olay

    Ayrıca modeller olacak olanı bulmaya çalışıyor

    Olanı değil , olacak olanı

    Yani olacak olana doğru ilerlerken mevcut durum da sürekli güncelleniyor ve süprizler modelleri şoka sokuyor

    Çünkü modellerin en önemli veri girişi benzetimler

    Mjo’da Qbo da Nao da hepsi Analog, benzetim ve yorum gerektiriyor

    İşte burada gerçek insanlar devreye giriyor , bir Ventrice yada Cohenler olmasa , çok zayıflar sektör

    Hatta bence Bastardı olmasa weatherbell zor toparlar

    Velhasıl süper bilgisayarların mükemmel analizlerine yön veren daha doğrusu yorumlayan büyük üstatlar büyük rol sahipleri , ama bence iletişim olanakları ve teknoloji iyice artınca , örneğin 4-5 yıl sonra nokta sayısı geometrik olarak artıp çok daha net sonuçlar alabileceğiz

  • Narsil


    Değerli kardeşim, Cold.EFso Hocama ithafen yazmamın sebebi, üstteki iletisinde modellere bulunduğu serzeniş kaynaklı oldu :)

    bende aynı düşünce de olduğum için " neden ve nasıl" sorularına (kendimce) cevap aramaktayım :)

    her türlü bilgiye açığım yani :)

    yardımlarınız, uyarı ve eleştirileriniz sadece zevk verir.


    sevgi ve selamlarımla

  • ilker.gunebakan estf hocam siz ne biliyorsanız bende o kadarını biliyorum, burada ki amacımız yaşımız ne olursa olsun ilgi gösterdiğimiz alanlarda kendimizi geliştirmek sorularınızın tamamı benimde kafamda olan şeyler ama kimya alanıyla uzak olsada bilgisayar/hesaplamalı işleri paralelleştirerek yorumda bulunmak istedim. Yoksa sorunuzun muattabi tabikide cold.efso hocamdır:)

    Çoklar diye korkmadık, azız diye çekinmedik, düşmanlarımız etrafımızda ocak gibiydi, biz de ateş idik!

  • ilker.gunebakan hocam Cold.efso hocam daha iyi bilgi verecektir ancak bende ufak bir not düşebilirim. Kimya alanında da biz bu tür hesapsal programlar kullanıyoruz güçlü bilgisayarlarda ancak bizim bir farkımız var bizim bilgisayarda kullandığımız alt taban verileri neredeyse sabit gibi, örneğin karbon atomunun elektron sayısı kaç bağ yapar vs, buna göre sisteme girdiğimiz molekülün elektronik alt yapısını oluştururken bu verileri kullanıyor bilgisayar. Atmosfer çok daha fazla veriyi barındırıyor her verinin yarattığı bir değişiklik var ve büyük bilgisayarlar bu ufak değişikler sonucu oluşacak senaryoları bize gösteriyorlar.

    Modeller arasında oynama olabilir bence, veriler aynıdır ama hesapları kullandıkları ve işledikleri metodlar farklıdır dolayısıyla farklı yerlere çıkabilir senaryolar.

    Aynen çok güzel açıklamış Narsil ve biz de örneğin SPSS ve e-views gibi Stata gibi programları kullanarak zaman verileri analizi yaptığımızda elde ettiğimiz sonuçlar ve standart sapmaları birbirine yakın. Burada temel nokta bir tahmin fonksiyonu düşünün ama bağımsız değişkenlerin hem birbirlerini etkiledikleri hem de bağımlı değişkeni etkiledikleri aşikar! Değişken sayısı çok fazla! Lineer bir tarafı zaten hiç yok! O sebeple çıktılar arasındaki farklar bu derece büyük ve izahı zor!

  • ilker.gunebakan hocam milyonlarca dolarlık enerji piyasası varken tek doğru model olsa da açıklanacağını sanmıyorum.Bütün modeller ayrı telden çalacak ki halk enerji talebini düşürmesin.Mesela geçtiğimiz günlerde ABD doğusunda kar oluştu kimine göre süprizdi.Cohenin bir takipçisi teşekkür ediyor gaz alımını önceden yaptığı için.Sanırım -Ankara belediyesi de uygulamıştı devam ediyormu bilmiyorum- önceden enerjiyi satın alıyorsunuz onlarda.Düşünün tek bir doğru ve güçlü model oluşturuldu.Ve ABD nin doğusunda karın k si yok dedi.Enerji şirket değerleri bir anda düşer vs...

    Şu andaki orta vade için model etkileşimi Jma önce bir durumda ısrar ederse GFS ilk etkileniyor sonra GEM en son Ukmo-Ecm ye yansıyor.Mesela gfs de bu akşam yansımasını pztsi-salı ecm de göreceğimize inanıyorum...Tabiki o zamana kadar bir değişim olursa yine ecm gfs farklı oldu diyeceğiz :)

    soru-isareti(1).jpgBir ihtimal daha var...

    Einmal editiert, zuletzt von 4 Şubat (18. November 2018 um 23:32)

  • Gfs Mars’a giderken Ecm güneşe doğru gidiyor mevcut diyagramlara göre

    İkisinden biri fena çuvallayacak

    Hiç böyle sapma görmemiştim

    Doğal olarak modellerde sapmaya başladı 1 haftalık vade için

    aslında bu akşam paylaştığım bu yazı ve çelişkili diyagramlar önemli bir konu ama arada kaynadı

    Esasında ülkemizde bu konu yeterince ilgi görmüyor , diyagrama bakıp Usa merkezli bazı sinoptiklerden yola çıkıp kısa kestirimler yapılıyor ama o iş öyle olmuyor

    Dünyada bu konuya gerçekten hakim insan sayısı bir elin parmağını geçmez

    Ki hakim olanlar arasında bile ihtilaf ve yorum farkları gözlenecektir

    Biz son iki yıldır Hava forumda bu konuya Türkiye’de belki ilk defa bu denli kapsamlı ve sürekli değinir duruma geldik

    Amacımız diyagrama bakıp “ aha beşe geçiyok gardaş” denmesi değil

    5 ne , nasıl geçiyor , neden geçiyor , nerden geçmiş , hangi genlik , neye etkisi var , vorteksle ilişkisi ne , coğrafyamıza etkisi ne ve tutarlılık oranı ne

    Bumların cevabını ben şahsen veremem çünkü çok uzun bir konu ve Türkçe kaynak zaten yok

    Bu hususta aylarca Araştırma yapıp deneme yanılma yoluyla yol kat edilebilir

    Yoksa sadece model takibi ancak tekrara girer ve gelişim zorlaşır

    Ki bence Madlen Jullien’den daha iyi bir yöntem bulmak şart oldu artık ..

  • @4 Şubat

    Hocam kesinlikle katılıyorum. Tabi başka bir konuda tartışırız fakat "vahşi kapitalizm" denilen şey bu.

    ilaç, kimya, yiyecek, enerji ve bir çok konuda aynen dediğiniz gibi yürüyor işler. Bu konuda düşüncelerim sizinkilerle paralel.


    selamlarımla

  • Ecm yi MJO konusunda başarısız buluyorum Cold.EFso hocam.GEFS ve JMA daha iyi...O yüzden ecm yi dikkate alıp farklara bakıp mjo dan soğuma derim

    “kral” o söz konusu mjo girdilerini kullandığı için doğal olarak önemli oluyor hocam benim için

    zaten uzak vadede gfs döngüsünü tercih ediyorum. Jma’nın mjo yorumlarına da pek bakmıyorum doğrusu

  • Modellere uzun vade için yapılan serzenişleri çok anlamsız buluyorum ve nedense aynı hatada ısrar ediliyor. Atmosferi modellemek hiç kolay bir iş değil. Gazdan mamül birşeyden bahsediyoruz. Basit bir benzetme yapmak isterim. 1 gün sonrasını tahmin etmek altıpastan şut atmak gibidir. 3 gün sonrası penaltı noktasından bir vuruş yapmak gibiyse 5 gün sonrası 20-25 metreden frikik atmaya benzer. 1 hafta sonrası 35 metreden topa vurmak gibidir. 200+ saatlerde top artık kendi yarı sahanızdadır 240+ saatler ise kaleci degajıyla gol atmaya çalışmaktan farksızdır. Sonra da benim kalecim neden gol atamıyor diye kalecinize kızmaya benzer. Hadım olan adama kaç çocuğun var diye sorulur mu? Modellerin beceri verileri meydanda. Bazı şeyleri zorlamanın ne gereği var? En kral modelin becerisi 1 haftadan sonrasında %50 seviyelerinin altına iniyor. Bu ne demektir? Modele bakmak yazı tura atmaktan farksız anlamına gelir. MJO, AO vs tüm endeksler de nihayetinde modellerden elde ediliyor. Kısacası 1 haftadan daha uzun vadeler için merakımızı gidermek bakımından modelleri takip edeceğiz, etmeliyiz özellikle de EPS gibi demet haritaları üzerinden bunu yapabiliriz ancak atmosferin kaotik yapısından kaynaklanan uzun vadedeki değişimlerden de asla şikayet etmemeliyiz. Modeller bir tahmin aracıdır ve biz bu araçları doğru kullanmakla mükellefiz. Bir arabayı ortalama bir hızda kullanırsan fayda sağlar ama aşırı hız yaparsan hem kendine hem başkalarına zarar verir. Modelleri de ortalama hızda kullanalım. Vade uzadıkça daha fazla değişeceğini bilerek ve kızmadan. Sakin, soğukkanlı bir şekilde.

    Bu sene sağlam bir kış bizleri bekliyor Maratondaki tavşan atletler gibi erken tempoya girmenin de gereği yok. Zamanı geldiğinde model takipleri de çok zevkli bir hale gelecek. Böyle bir ortamda enerjimizi idareli kullanmakta fayda var.

  • Günümüzde iklim bilimi artık bir sanayi sektörü gibi.Büyük enerji şirketleri kış aylarında mevsimsel olumsuzlukları (dondurcu soğuklar vs )durumları analiz ettirip kendi çıkarlarına kullamaya başlıyorlar.Havaların gidişatına göre olumsuzluk olduğunda Daha fazla doğal gaz alımı stok yapımı vs.ve bunun için önemli iklim kuruluşları bazı enerji şirketlerine danişmanlik vs hizmetlerde bulunuyor.

    Bizde ise bırakın sektör olmayi malesef iklimle alakalı kurumsal bir yönetim analiz vs hiç bir şey yok.Her şeyde olduğu gibi batı bize ne verirse onu alıyoruz.