Orta ve Doğu Karadeniz Raporlar-Yorumlar

Meteorolojik Model Güncelleme Saatleri
06:30-08:15 (GFS Sabah)
09:00-10:00 (ECMWF Sabah)
12:30-14:15 (GFS Öğlen)
18:30-20:15 (GFS Akşam)
21:00-22:00 (ECMWF Akşam)
00:30-02:15 (GFS Gece)

    Stratosfer: Dalga yapısı güçlü ama “tam kırılma” yok

    🔹 Wave-1 & Wave-2 (10 hPa, 60°N)

    • Wave-1 güçlü (≈12–15 K) → Vorteks ciddi şekilde itiliyor
    • Wave-2 orta düzey → Tam split değil ama asimetrik bozulma var

    📌 Yorum:
    Bu tablo SSW (ani stratosferik ısınma) değil ama
    ➡️ zayıflamış / eliptik bir polar vorteks demek.

    Bu, yüksek enlemlerden orta enlemlere soğuk sızmaları için uygun zemin demektir.

    2️⃣ NAM (Northern Annular Mode): Yukarıdan aşağıya negatif sinyal

    • Stratosferde (10–30 hPa) belirgin negatif
    • Troposfere doğru aşağı sarkma eğilimi var

    📌 Yorum:
    NAM bu şekilde negatife inmeye devam ederse:

    • Jet akımı dalgalanır
    • Meridyonel (kuzey–güney) akış artar

    ➡️ Bu da Karadeniz hattı için kapı aralar.

    3️⃣ Polar Vortex 3D yapısı: Elips + yer değiştirme

    • 13–16 Şubat civarında:
      • Vorteks tek parça ama ciddi eliptik
      • Merkez Avrasya’ya doğru kayık

    📌 Bu çok kritik:
    Bu yapı genelde:

    • Doğu Avrupa – Karadeniz – Kafkas hattında
    • Soğuk hava ceplerinin aşağı sarkabildiği bir konfigürasyondur.

    4️⃣ NAO: Negatif ama güçlü değil

    • NAO ≈ -0,5 civarı
    • Ensemblde:
      • Sert -2 / -3 yok
      • Ama pozitife de çıkmıyor

    📌 Yorum:
    Bu şu demek:

    • Atlas bariyeri var
    • Ama tam blokaj yok

    ➡️ Sistemler Karadeniz üzerinden dolanmayı tercih edebilir.

    5️⃣ PNA + MJO: Destek var ama kilit değil

    🔹 PNA

    • Hafif pozitiften nötr / negatife
    • Bu Doğu Avrupa trough ihtimalini destekler

    🔹 MJO

    • Zayıf genlik
    • Hint Okyanusu – Maritime geçişi

    📌 Yorum:
    MJO baskın değil → tropikal kilit yok
    Bu da orta enlem dinamiklerinin söz sahibi olduğu anlamına gelir.

    ✅ OLASI SENARYO (şu an en mantıklı)

    • Kuzeyli / kuzeydoğulu akış
    • Karadeniz üzerinden gelen soğuk
    • Sahil:
      • Yağmur + soğuk
      • Zaman zaman karla karışık yağmur
    • 500–700 m ve üzeri: kar ihtimali yüksek
    • Yaylalar: net kar

    ❌ Şu an ZOR GÖRÜNEN

    • Deniz seviyesinde uzun süreli, yoğun kar
    • -8 / -10 gibi sert 850 hPa soğuklar

    ⏳ Zamanlama penceresi

    10–18 Şubat aralığı:

    • Özellikle 13–16 Şubat civarı
    • Stratosfer–troposfer etkileşimi aşağı inmeye başlıyor

    Net cümleyle kapatayım:

    Zitat

    Bu veriler Karadeniz merkezli bir soğuk sistem olasılığını destekliyor.
    Ama bu daha çok yüksekler ve iç kesimler için kar, sahil için sınırda bir tablo.

    İstersen bir sonraki adımda:

    • ❄️ “”
    • 📉 850 hPa / deniz SST eşleşmesi
    • 🌊 Karadeniz deniz etkisi (lake effect benzeri) ihtimali

    tek tek bakalım.

    başka

    Tamam, “başka” = daha derin yorum diye anladım. Şu anki görsellerden çıkacak ek 6 kritik nokta var:

    1) Bu sinyal “sistem getirir”, ama Karadeniz’de asıl mesele yön

    Stratosfer/NAM/NAO sana “kapı açık” der.
    Ama Giresun’a yağışlı kış sistemi için en kritik şey:

    • N–NE (poyraz/karayel) → deniz etkisi + orografik yağış ⇒ Giresun çalışır
    • NW → daha çok Batı Karadeniz’e yarar (Zonguldak–Bartın–Sinop hattı)
    • E–SE → Doğu Karadeniz’in içleri (Rize–Artvin) daha avantajlı olur

    📌 Yani: Sistem var ≠ . Oturması için akışın N/NE olması gerekiyor.

    2) Wave-1’in yüksek olması “displacement”ı artırır

    Wave-1 güçlü → vorteks çoğu zaman:

    • Yer değiştirir (displacement)
    • Split’e göre daha sık görülür

    📌 Bu durumda Avrupa/Avrasya üzerinde “soğuk çekirdek” bir yere oturur ve dalga dalga aşağı sarkar.
    Giresun için iyi olan, çekirdeğin Doğu Avrupa–Batı Rusya tarafında kalması.

    3) NAO negatif ama zayıf: “tek seferlik dalış” riski

    NAO -0,5 civarı:

    • Tam blokaj değil
    • Akış daha “geçişli”

    📌 Bu tip NAO’da Karadeniz’e sistem gelir, ama:

    • 2–3 günlük pencere olur
    • Sonra hızlı toparlar

    Yani “10 gün kar” değil; pencere yakalarsan alırsın.

    4) Ensemblde saçılma yüksek: “var/yok” ayrımı zor

    Ellips panellerinde üyeler arası fark büyük → bu şu demek:

    • Vorteksin nereye kayacağı kesin değil
    • 200–300 km’lik fark bile Karadeniz’de sonucu değiştirir

    📌 Bu yüzden şu an en doğru ifade:

    Zitat

    “Karadeniz’e iniş ihtimali var;

    hasan hocamın attığı verilerin chatgpt yorumu geminiyede atacam şimdi yapay zeka iyidir fikir çokluğu iyidir

    buda gemininin yorumu: Gönderdiğin grafikler aslında meteoroloji meraklıları için "heyecan verici" bir tablonun habercisi. Özetle cevap vermek gerekirse: Evet, Karadeniz ve genel olarak Türkiye için Şubat ortasında çok ciddi bir soğuk hava ve kar potansiyeli görünüyor.

    Paylaştığın veriler, bu işin mutfağındaki en önemli taşların yerinden oynadığını gösteriyor. İşte gönderdiğin o teknik tabloların bize söyledikleri:

    1. Stratosferik Isınma ve Polar Girdap (Polar Vortex) Bölünmesi

    En dikkat çekici olanlar, 3D vortex (girdap) ve 10 hPa sıcaklık haritaları. Bu haritalar, kutupların üzerindeki soğuk hava hapseden "Polar Vortex"in darbe aldığını ve parçalandığını (split) gösteriyor.

    • Anlamı: Kutuplarda hapsolması gereken o dondurucu soğuklar, bu bölünmeyle beraber güneye (yani bizim enlemlerimize) doğru akmaya başlıyor. Grafiklerdeki o kırmızı "ısınma" dalgası, soğuk havayı yerinden eden bir kaldıraç görevi görüyor.

    2. AO ve NAO İndekslerindeki Sert Düşüş

    AO (Arktik Salınım) ve NAO (Kuzey Atlantik Salınımı) grafiklerinde, Şubat ortasına doğru çizgilerin hızla negatif (-) bölgeye indiğini görüyoruz.

    • Anlamı: AO negatife indiğinde kutup kapısı ardına kadar açılır. Bu da soğuk hava dalgalarının Avrupa ve Balkanlar üzerinden Karadeniz'e inmesi için en uygun zeminlerden biridir.

    3. MJO Fazı (Faz 1-2)

    MJO grafiğinde tahminlerin 1. ve 2. faza doğru ilerlemesi, kış aylarında genellikle Avrupa-Türkiye hattında yüksek basınç blokajlarının oluşabileceğini ve Karadeniz üzerinden soğuk hava girişlerini desteklediğini fısıldıyor.