site birden bire Almanca olduğu için resimleri istediğim gibi yükleyemedim kusura bakmayın ancak işaretli yerlerde kaçak denilen alçak basınçlar var bunlar hep bizim basimizin belası bunların yüzünden azor gerekli yerde yükselmiyor daha sonraki günlerde bu değişiyor ama bu seferde kuvvettli soğuklar yok gfs sabah güncellemesine göre uzun süre kar yapacakmi acaba dedirten ama yapmayan soğuklar tepemizde olacak .ayrıca Karadeniz'de tekrardan minik bir worteks ihtimali var ,bu sene beklenti Batı avrupaya iner soğuklar şeklindeydi ama hiç öyle bir görüntü yok sürekli kafkasyadan aşağı inen soğuklar ve Sibirya ihtimali
🌍 Hava Modelleri Neden 3–5 Günden Sonra Değişkenleşir ve Neden Birbirinden Farklı Sonuç Verir?
Hava tahminlerindeki belirsizlik iki temel nedenden kaynaklanır:
Zitat
(1) Atmosferin doğası gereği kaotik olması (2) Modellerin birbirinden farklı şekilde çalışması
Aşağıda tüm süreci tek bir bütün halinde açıklıyorum.
1️⃣ Atmosfer Kaotiktir (Kelebek Etkisi)
Atmosfer, milyonlarca değişkenin aynı anda etkileştiği dev bir sistemdir. Başlangıçtaki çok küçük bir ölçüm hatası bile, 3–5 gün içinde büyüyerek hava tahminini değiştirir.
Bu yüzden:
0–2 gün: Çok isabetli
3–5 gün: Güvenilir ama dalgalanmalar başlar
5–7 gün: Belirsizlik hızla artar
7+ gün: Sadece trend gösterir, kesinlik yoktur
Bu durum tüm modellere aittir; farkın kaynağı ikinci başlıktaki model farklılıklarıdır.
2️⃣ Modeller Neden Birbirinden Farklı Sonuç Veriyor?
Aynı atmosferi tahmin etseler bile her model onu başka bir gözle görür. Bunu belirleyen beş ana unsur vardır:
🟦 A. Çözünürlük farkı (Grid boyutu)
Her model dünyayı karelere bölerek hesap yapar.
İnce grid = daha detaylı → siklonları, soğuk cebpleri, yağış bantlarını daha iyi görür
Kaba grid = detayları ortalama alır → daha düz (ortalama) sonuç verir
Örnek çözünürlükler:
Model
Çözünürlük (yaklaşık)
ECMWF
~9 km
ICON
~13 km
GFS
~13–25 km (bölgeye göre)
UKMET
~10 km
JMA GSM
~20 km
CMC (GEM)
~25 km
NAVGEM
~35 km
ECMWF veya UKMET gibi yüksek çözünürlüklü modeller soğuk havayı daha doğru yakalarken, JMA veya GFS bazen daha ılıman senaryo gösterebilir.
🟩 B. Farklı fiziksel hesaplamalar (Parametreleşme)
Her model bulut oluşumu, türbülans, yağış, güneş radyasyonu gibi karmaşık fiziksel süreçleri kendi formülleriylehesaplar.
Bir model bulutları daha yoğun hesaplar → hava daha serin çıkar
Diğeri radyasyonu daha fazla geçirir → hava sıcak çıkar
Bir model yağış için düşük eşik kullanır → daha fazla yağış verir
Başkası yüksek eşik kullanır → az yağış verir
Bu yüzden modeller aynı günde bile farklı sıcaklık / yağış gösterebilir.
🟨 C. Farklı başlangıç verileri
Model çalışmaya başlarken dünya atmosferinin o anki halinin yüklenmesine initial condition denir.
Her model:
Farklı uydu verileri
Farklı radar ağırlıkları
Farklı deniz sıcaklığı analizleri
Farklı kar örtüsü haritaları
kullanır.
Başlangıçtaki çok küçük bir ayrım, 48–72 saat sonra büyük farklılığa dönüşebilir.
Bu, modellerin ayrışmasının en temel sebeplerindendir.
🟥 D. Jet akımı ve kısa dalgaları çözme farkları
Jet akımı (yüksek irtifa rüzgârı) soğuk ve sıcak hava paketlerini taşır. Modeller jet akımının konumunu farklı çözünce:
Bir model soğuk havayı daha güneye indirir → soğuk senaryo
Diğeri kuzeyde tutar → ılık senaryo
Bu özellikle Türkiye gibi orta enlem ülkelerinde büyük fark yaratır.
🟪 E. Model karakteri (Bias)
Her modelin kendi “kişiliği” vardır.
✔ ECMWF
En stabil ve genelde en doğru
Soğuk havaları iyi yakalar
Basınç sistemlerini en doğru konumlandıran model
✔ GFS
Senaryolar arasında çok oynaktır
Soğukları bazen abartabilir
Trendleri hızlı değiştirir
✔ ICON (Almanya)
Avrupa’da iyi çalışır
Yağış modellerinde güçlüdür
✔ UKMET (İngiltere)
Kısa vadede çok başarılı
Jet akımı çözümünde en iyi modellerden
✔ JMA (Japonya)
Doğu Asya’da güçlü
Küreselde daha ılıman sonuçlar verme eğiliminde
Soğuk dalgaları geç görür
✔ CMC/GEM (Kanada)
Zaman zaman aşırı uç tahmin verebilir
Sisteme hassastır
✔ NAVGEM (ABD Deniz Kuvvetleri)
Basitleştirilmiş model
Genelde destek amaçlı kullanılır
🔵 TÜM NEDENLERİ BİRLEŞTİRİRSEK
Hava modelleri 3–5 günden sonra değişkenleşir çünkü:
✔ Atmosfer kaotik → küçük hata büyür ✔ Modellerin başlangıç verileri farklı → senaryolar ayrılır ✔ Her model atmosferi farklı çözünürlükle görür ✔ Fizik hesaplamaları farklıdır ✔ Jet akımını her model farklı yakalar ✔ Model karakterleri birbirinden ayrıdır
Bu nedenle aynı tarihte ECMWF soğuk verirken, GFS sıcak; JMA ılıman; ICON daha yağışlı gösterebilir.
🔍 Peki meteorologlar ne yapıyor?
Profesyoneller tek modele bakmaz. Şunlara bakarlar:
Avrupa kuraklığa karşı 20 yıl önceden tedbirler aldı şehirlerdeko kaçak oranlarını en aza indirdi tarımsal sulamaya düzen ve kısıtlama getirdi atık suyu arıtıp tarımsal sulamda ve sanayide kullandı ro tesisleri kurup deniz suyunu arıtıp kullandılar ama bize bak hiç birşey yapmıyoruz istanbula ro tesisleri kurup deniz suyunu arıtıp arıtılan suyu kulanmalıyız çünkü yaĝışlar az ve yetersiz bunubir an önce yapmalıyız
Genelde kış sonu barajlar %70-80 oluyor bir sorun olmuyor ama bu sene kış iyi geçmezse ve barajlar da o seviyelere gelmezse bu sefer iş ciddiye biner. Ben nasıl olsa Melen var diye rahat oluyorum ama orası yeter mi çok bilgim yok.
Modeller arada ufak denemeler yapıp geri çekiyorlar
Daha öncede yazmaya çalıştım ama anlasildimi bilmiyorum illaki bı kaç soğuk dalga olacak bunları doğru zamanda yakalamamiz önemli geçen senelerde Kasım ve Aralık ayında pek çok soğuk dalga yaşadık sonra komple Ocak ayını kapadık kaç sefer Şubat ayında kar aldık sanki en efektif ay Şubat gibi artık ancak buda çok riskli hem bekleme süresi çok uzun oluyor hemde Şubat'ta almazsak birden kendimizi baharda buluyoruz Aralık 20 ye kadar soğuk olmaması lehimize olabilir
Tabiatta dengeleme muhakkak var komple sıcak gidecek degiliz doğru zamanda soğuk dalga yakalamamız lazım
Bu sene farklı olarak Sibirya olasılığı da var
Kar resimlerinin Çamlıca turlarının vakti yaklaşıyor