Kaan'ın Fırtına Tahmin Merkezi

Meteorolojik Model Güncelleme Saatleri
06:30-08:15 (GFS Sabah)
09:00-10:00 (ECMWF Sabah)
12:30-14:15 (GFS Öğlen)
18:30-20:15 (GFS Akşam)
21:00-22:00 (ECMWF Akşam)
00:30-02:15 (GFS Gece)

    Akhisar Manisa yakınlarında hortum oldu yolda gördüm çok büyük değildi ama etkiliydi

    Dediler ki “Gözden ırak olan gönülden de ırak olur”
    Dedim ki “Gönüle giren gözden ırak olsa ne olur.”
    MEVLANA

    İstanbullu yağışseverler, yaz günü yağmur yağsın isteyenler, oruçlular ve bilimum soğukçular size bir müjdemiz daha var. Bu akşamdan (pazartesi) itibaren ağırlıklı olarak kuzey kesimler ve Anadolu yakası olmak üzere gökgürültülü sağanak yağışlar geri geliyor. Hava sıcaklığı bugün birkaç derece düşmüştü zaten. Yarın (salı) da pek farklı olmayacak. En yüksek 25-26 derecelerde seyredecek. Rüzgar kuzeyli yönlerden orta kuvvette esecek. Yağış riski salı akşamına kadar devam ediyor. Tedbirli olunuz.
    UYARI!!! Yağış anında ani rüzgar, kısa süreli etkili sağanaklar ve yer yer dolu yağışına karşı dikkatli olmanızı öneriyoruz. Yanınızda şemsiye bulundursanız iyi edersiniz.
    Kaynak:Hava Delisi

    Hepiniz CAPE ve PW'nin yüksek olmasının oraj belirtisi olduğunu biliyor. Peki CAPE, CIN ve PW değerlerinin nasıl hesaplandığını biliyor musunuz? Anlatmaya başlıyayım.

    Öncelikle kısa bir atmosferik termodinamik bilgisi ile başlıyorum.

    1. Adyabatik demek bir havanın dışarı ile hiçbir ısı alışverişi yapmadan sıcaklığının değişmesi demektir. Bunun nedeni havanın yükseldikçe basınç düşüşü sebebiyle genleşip sıcaklığının azalacak olmasıdır.

    Uyarı : Yukarı seviyeye güneş ısısının ulaşamaması sebebiyle oluşan her 200 metrede 1 derece soğur kuralı ile karıştırılmamalıdır.

    2. Dry Adyabat kuru havanın yükselerek soğuması anlamına gelir. Kuru hava her 100 metrede 1 derece soğur. Fakat hava yükseldikçe soğuyup bir noktada çiy noktasını yakalar ve doyar. Bu seviyeye LCL denir. LCL bulutun taban seviyesidir.

    3. Wet Adiabat doymuş havanın yükselerek soğuması anlamına gelir. Nemli hava her 100 metrede 0,4 derece soğur. Kuru havadan daha yavaş soğumasının nedeni kütlesinin ve yoğunluğunun fazla olmasıdır.

    4. Parcel Trajectory, yerden itibaren LCL'ye kadar Dry Adiabat çizgisine, LCL'den itibaren Wet Adiabat çizgisine paralel çizilen çizgidir. Havanın kararlı ve kararsız sayılmayacak, nötr durumundaki normal sıcaklık çizgisi bu çizgideki gibi olmalıdır. Ama hava sıcaklığı herhangi bir seviyede Parcel Trajectory normalinden farklı bir şekilde olabileceğinden dolayı CAPE ve CIN alanları oluşur.

    5. Parcel Trajectory çizgisinden daha büyük bir sıcaklık düşüşüne sahip sıcaklık çizgisi ile parcel trajectory çizgisi arasındaki bölgede CAPE alanı oluşur.

    Parcel trajectory çizgisinden daha düşük sıcaklık düşüşüne sahip sıcaklık çizgisi ile parcel trajectory arasındaki bölgede ise CIN alanı oluşur.

    Kısaca eğer sıcaklık çizgisi parcel trajectory çizgisinin solunda kalıyorsa CAPE, sağında kalıyorsa CIN alanı oluşur. Skew-T diyagramı üstünde turuncuyla boyadığım alan CAPE alanıdır.

    6. Yere en yakın CAPE alanının başlangıç seviyesine LFC denir. Hava bu seviyeden itibaren yükselmeye başlar.

    7. En üstteki CAPE alanının bittiği noktadan itibaren hava yükselmekten vazgeçer. Bulutların maksimum tepe noktası en üstteki CAPE alanının sonudur.

    8. SREH 150 ve üstündeyse ciddi rotasyon var demektir. Hortum ve süper hücre için uygundur. Tek başına çok yüksek SREH değerleri oraj oluşacağı anlamına gelmez ama oraj oluşursa hortum oluşacağı anlamına gelir.

    9. Eğer LFC çok alçaksa hortum oluşumuna uygundur. SREH 450 iken eğer LFC 2000 metredeyse hortum beklemek hatadır.

    10. LCL LFC'den yüksekteyse gördüğümüz bütün bulutlar yüksek CIN değerlerinde bile oraj oluşturma potansiyeline sahip olacaktır. LFC LCL'den yüksekteyse kapalı hava ve yüksek CAPE'ye rağmen yüksek CIN baskın gelecektir.

    11. En uygun değerler :

    PW > 2,50 cm
    TT > 45
    K > 30
    CAPE > 800
    CIN < 100
    LFC < 1000 metre
    LCL < 800 metre
    SREH => 150 (hortum için)
    Lifted Index < -3

    850 hPa ile 500 hPa sıcaklık farkı 27 ve üstünde, Yer seviyesi ile 500 hPa sıcaklık farkı 38 ve üstünde, deniz ile 850 hPa farkı 13 derece ve üstündeyse oraj için uygundur.

    12. Modeller yağış göstermiyorsa nemli katman bir şekilde LFC'yi yakalayamayacak demektir. CAPE 3000 bile olsa modeller yağış göstermediğinde Skew-T'nin bir önemi yoktur.

    Karmaşık bir konu. Mutlaka soru soranlar olacaktır. Cevap vereceğim. Bu arada bu diyagram geçen sistemde İstanbul'a aittir. "Estimator Legend" sistem bitti dedikten sonra İstanbul'da gök gürültülü bandın oluşumasının sebebi LFC'nin nemin bol olduğu katmana denk gelmesiydi. Bakarsanız yere yakın küçük CAPE alanını görürsünüz.