Ao Endeksi-Uzun Vadeli Tahminler

Meteorolojik Model Güncelleme Saatleri
06:30-08:15 (GFS Sabah)
09:00-10:00 (ECMWF Sabah)
12:30-14:15 (GFS Öğlen)
18:30-20:15 (GFS Akşam)
21:00-22:00 (ECMWF Akşam)
00:30-02:15 (GFS Gece)

    ao nao ve modeller 2 farklı şeydir . . .
    ao nao endeksi uzun vadede soğukları rüzgarı yağışı yani sistemi belirlediği için modellerin zamanla endekse uyması gayet normaldir çünkü endeks modellerin ortalamasıdır . tabi endekslerde değişmez mi ? elbet değişebilir ve uzun vade tahmininde yanıltabilir

    bu arada bilgi olarak eklemek istedim ... aşağıdaki yazının kaynağı : havadelisi.com dur

    AO: Arktik Salınım (Arctic Oscillation): Kuzey yarımkürenin yukarı enlemlerinde, yani kutba yakın bölgelerde hava çok soğuktur. Bu soğuk hava, ağır olduğu için yüzeye çökme eğilimi gösterir. Buna bağlı olarak deniz seviyesinde bir yüksek basınç, onun üzerinde de bir alçak basınç oluşur. Atmosferin üst seviyelerindeki bu alçak basınca, kutbi girdap(polar vortex) denir. Kutbi girdap ne kadar güçlüyse, kutup bölgesindeki soğuk havayı çevresine o denli iyi sararak yukarı çeker ve yüzeyden güney enlemlere kaçmasına engel olur. Kutbi girdabın güçlü, kutup ve İzlanda bölgesindeki basınç değerlerinin düşük olduğu bu duruma pozitif AO denir. Tam tersine, kutbi girdabın güçlenemediği, böylece soğuk havanın yüzeyde kalarak kutup bölgesindeki ve çevresindeki deniz seviyesi basınç değerlerini yükselttiği duruma da negatif AO denir. Yüzeyde kalan bu soğuk hava kolaylıkla güney enlemlere kaçar, böylece özellikle kuzey ve batı Avrupa’da soğuk hava dalgaları görülür.
    Akademik klimatoloji literatüründe, AO’nun Türkiye üzerindeki spesifik etkisini konu alan makale neredeyse hiç yoktur. Bu konuda bildiklerimiz: AO’nun kuvvetli negatif modunda, Akdeniz havzasında ve kıta Avrupa’sında alçak basınçlar oluştuğu için biz bu alçak basınçların önünde ve güneyli rüzgarlarının etkisinde kalırız. Sonuç olarak yurdumuzda daha çok ılık ve -Orta ve Doğu Karadeniz kıyıları dışında- yağışlı günler görülür. Kuvvetli pozitif modda ise Akdeniz havzasında yüksek basınç hakimiyeti olur, böylece Türkiye yağış sıkıntısı yaşar. Sisli havaların etkisiyle hava normalden soğuk olma eğilimindedir, bu daha çok iç bölgeler için böyledir. AO indeksinin aşırı olmayan (yani nötre yakın) değerleri sırasında ise Türkiye’de soğuk ve yağışlı havalar, çok soğuk olmayan yağışlı havalar, yağışsız havalar gibi birçok durumla karşılaşılabilir. AO’nun nötre yakın değerlerinde kar fırtınalarının görülme olasılığının daha fazla olmasının, özellikle amatör meteorolog ve klimatologlarda bir araştırma şevkine sebep olduğu bilinmektedir
    NAO: Kuzey Atlantik Salınımı (North Atlantic Oscillation): Dünya üzerindeki ısı enerjisi dağılımının eşitsiz olmasından ötürü kutup bölgelerinde, deniz seviyesinde yüksek basınç vardır. Tropik bölgelerde de alçak basınç vardır (ısınan hava yükseleceği için). Bu ikisine tepki olarak, alt-tropik ve alt-kutbi bölgelerde (yani kuzey yarımkürede sırasıyla Azor Adaları ve İzlanda civarında) birer yarı-kalıcı basınç alanı oluşur. Genelde, Azor civarında bir yüksek basınç, İzlanda civarında ise bir alçak basınç vardır. NAO endeksi, bu iki bölge arasındaki basınç farkının normalize edilmiş halidir. Yani: İzlanda ve Azor’daki basınç değerleri uzun yıllar ortalamasına yakınsa, ikisinin arasındaki basınç farkı da uzun yıllar ortalamasına yakın olacaktır. Bu durumda NAO indeksi sıfır civarında olur. Eğer iki basınç alanı da normalden güçlüyse, yani İzlanda alçağı daha alçak, Azor yükseği de daha yüksekse, NAO indeksi pozitif olur. Tam tersi durumda, mesela İzlanda’nın yerinde yeller esiyorsa, İzlanda gitmiş de yerine bir yüksek basınç gelmişse, Azor adalarının orada da siklonlar (alçak basınçlar) cirit atıyorsa, indeks negatiftir.
    Şu aşamada AO ve NAO’nun neden -genelde- birlikte inip çıktıkları anlaşılabilir. AO negatif olduğunda kutbi girdap zayıf, kutup ve İzlanda bölgesindeki basınç değerleri yüksektir demiştik. Yani İzlanda alçağı zayıflamış, hatta yerine bir yüksek basınç bile gelmiş olabilir -> NAO indeksi de negatife meyleder. İzlanda bölgesinde bir yüksek basınç olduğunu fark eden Atlantik siklonları, güneye doğru kaçarlar -> Azor Adaları’nda basınç düşer, Azor yükseği zayıflar ya da kaybolur -> NAO indeksi negatif olur. Öte yandan, bazı zamanlarda AO’daki değişimler NAO’ya daha az yansır: Bu durumda neler olduğunun iyi araştırılması gerekmektedir.
    NAO indeksinin Türkiye’ye etkilerine dair araştırmalar akademik literatürde bolca mevcuttur. Etkiler AO’nunkilerle aynıdır. Özellikle Murat Türkeş’in çalışmalarını tavsiye ederim.
    AO ve NAO’nun, daha ziyade aşırı değerlerindeyken (çok pozitif ve çok negatif) Türkiye’ye etkilerinin daha belirli ve kestirilebilir oluşu aslında mantıklıdır: Bu iki patern de, Türkiye’ye uzak bölgelerdeki iklim değişkenliğini temsil ederler, bu yüzden de, sadece gerçekten kuvvetli olduklarında Türkiye gibi uzak bir yere olan etkileri bariz bir şekilde görülür. Zayıf modlarında (nötre yakın indeks değerleri) ise öteki etkenler (örneğin Batı Rusya ve Doğu Akdeniz’deki sıcaklık ve basınç durumu) devreye girer; bu yüzden de NAO ve AO indeksleri nötre yaklaştıkça Türkiye’deki hava durumu en fazla çeşitliliği gösterir.
    Unutulmamalıdır ki AO ve NAO’nun Türkiye’ye etkileri daha çok kış aylarında görülür. Öteki mevsimlerde etki dereceleri azalır, yazın ilişki minimuma iner