Sıcaklığa Etki Eden Faktörler(Kara ve Denizlerin Dağılışı)

  • Kara ve denizlerin dağılışı

    Aynı miktarda güneş enerjisi alan karalar ve denizler aynı derecede ısınmazlar. Karalar denizlere oranla daha fazla ve çabuk ısınırken, denizler daha az ve geç ısınırlar. Yine karalar denizlere oranla daha fazla ve çabuk soğurken, denizler daha az ve geç soğurlar.
    KYK’de karaların en sıcak olduğu ay temmuz, denizlerde Ağustos ayıdır.
    KYK’de karaların en soğuk olduğu ay ocak, denizlerde Şubat ayıdır.


    GYK’de karaların en soğuk olduğu ay temmuz, denizlerde Ağustos ayıdır.
    GYK’de karaların en sıcak olduğu ay ocak, denizlerde Şubat ayıdır.
    Bir diğer nokta KYK’de karalar daha fazla olduğu için KYK yazları daha sıcak, kışları daha soğuk olur. GYK’de denizler daha fazla olduğu için KYK kadar ısınmaz ve soğumaz. KYK daha karasal, GYK ise daha denizel bir özellik gösterir kara ve denizlerin dağılışından dolayı.
    KYK=Kuzey Yarım Küre/GYK=Güney Yarım Küre

  • Dip Suyu Nedir ?


    Dip suyu,okyanus sularının yoğun ,en alt katı. Daha üst bölümlerdeki su katmanlarına göre sıcaklığı , tuzluluk oranı ve oksijen içeriği oldukça farklıdır. Güney Büyük Okyanus ,Güney Atlas Okyanusu ve Hint Okyanusunun güney kesimlerinde yer alan dip sularının büyük bölümü ile Kuzey Atlas Okyanusu dip sularının bir bölümü,Antarktika yakınlarında kış ayları döneminde oluşur. Antarktika kıta sahanlığında,özellikle Weddell ve Ross denizlerinde,deniz suyunun kısmen donması sonucu tuzsuz buz kütlelerinin oluşması geride kalan suların tuzluluk oranının binde 34,62″ye yükselmesine yol açar. Sıcaklığı ortalama -9 santigrat derece olan bu suların yoğunluğu da yüksektir. (1,02789gr/cm3) Bu nedenle dibe çökerken öteki sularla karışarak bir oranda ısınmakla birlikte deniz tabanına -0,9 santigrat derecede ulaşır ve okyanus dibinde kuzeye doğru akmaya başlar. Bu sıcaklık derecesini koruyarak Atlas Okyanusunda,Ekvator”u geçer,kuzeyde ise Grand Sığlığı çevresinde 49 derece kuzey enlemine kadar uzanır

    dip-suyu.jpg

    Topografik engellerle yalıtılmış olan Kuzey Buz Denizinde dip suları daha az miktarlarda oluşur. Bering Sili,dip sularının Büyük Okyanusa akmasına engel olur. Grönland ile Britanya adaları arasındaki denizaltı kayalıkları ve doğal setler de bu suların Atlas Okyanusuna girmesini engeller. Bazı dip suları ise,

    Grönland”ın yakınlarında tuzlu Gulf Stream yüzey sularının -4 santigrat dereceye kadar soğuması sonucunda oluşur

    Bu sular Atlas Okyanusunun batısında taban boyunca güneye doğru akar. Oksijen deniz suyuna dip sularının başladığı yüzeyde karışırburada litrede 4-6 milimetre yoğunluğundan olan oksijen ,denizaltı bitki ve hayvanlarının yaşamaları için tek kaynaktır. Seyrek bulunan derin deniz bitkileri ve hayvanları çok az oksijen alır. Dip sularının içerdiği oksijen miktarı,kaynak noktalarından uzaklaşıldıkça azalır. Bu olgudan özellikle kaynağın saptanmasında ve suyun akış hızının hesaplanmasında yararlanılır. Dip suları çok yavaş, genellikle saniyede 1-2 cmhızla akar. Buna karşılık, okyanus havzalarının batı kıyıları boyunca saniyede 10 cm”ye varan hızlar hesaplanmıştır