Musonlarla ilgili çok şey yazılıp çizildi sizin için 2015 yılından bir makale çeviriyorum. Biraz uzun soluklu bir makale olacak:
Ford Motor Company'nin kurucusu Henry Ford bir keresinde “En iyi arkadaşım içimdeki en iyisini ortaya çıkaran kişidir” dedi.
Bu gerçek sadece günlük yaşamımızda değil, aynı zamanda Hindistan yaz musonunun (güneybatı muson olarak da bilinir) performansında her yıl gözlenmektedir.
Güneybatı musonu o kadar güçlü ki, haziran ayından eylül ayına kadarki performans Hindistan’daki tarımsal verimlilik durumuna karar veriyor ve bu da ekonominin durumunu belirliyor. Bu nedenle maliye bakanından daha az önemli değil.
Muson yaklaşık 25 ülkeden oluşan bir bölgeyi etkiler ve etkisi 18.000 kilometre (doğudan batıya) ve 6.000 kilometre (güneyden kuzeye) kadar uzanır.
Musonun performansının çoğu kez bir kriket oyunuyla karşılaştırıldığında olduğu gibi, bir de onu arkadaşlarla karşılaştırabilir (burada çeşitli atmosferik ve okyanus koşulları içerir anlamına gelir).
Sadece musonun performansını ölçüyoruz, ama gerçekte, arkadaşları da arka planda en iyi performansı ortaya çıkarmak için 24 saat çalışıyor.
Ancak, hikayedeki büküm, musonun bazı arkadaşlarının değişime yatkın olduğu yönünde. Hatta belirli bir yılda düşmanları bile olabilir ve rakip takım adına vurabilirler.
Musonun performansında değişikliklere neden olan bu değişkenliktir ve dolayısıyla iki musonun doğası birbirine benzemez.
Beş Özel Koşul
Dünya Sistem Bilimi Örgütü (ESSO) ve Hindistan Meteoroloji Bölümü (IMD) her yıl nisan ayında muson ile ilgili tahminlerde bulunurken beş şartı göz önünde bulunduruyor.
Bu özel koşullar aşağıdaki gibidir:
1) Kuzey Atlantik ve Kuzey Pasifik arasındaki Deniz Yüzeyi Sıcaklığı (SST) anomalisi (önceki yılın Aralık ve bu yılın Ocak ayındaki koşullar)
2) Ekvator-Güney Hint Okyanusu SST (şimdiki yılın şubat ve mart aylarında koşulları)
3) Doğu Asya'daki Ortalama Deniz Seviyesi Basıncı (bu yılın Şubat ve Mart aylarında meydana gelen koşullar)
4) Kuzeybatı Avrupa’daki yüzey hava sıcaklığı (bu yılın ocak ayındaki şartlar)
5) Ekvator Pasifik Okyanusu'nun ılık su hacmi (bu yılın şubat ve mart aylarında koşulları)
İşte Hint musonunun, yıllarca varlığından ve iyi performansından sorumlu olan bazı arkadaşları:
Mascarene Yükseği : Musonun kankası
Güneybatı muson, Hindistan Yarımadası'ndaki güneybatı yönünden esen rüzgarlardan geliyor. Çeşitli haber raporlarında veya hava tahminlerinde sık sık “güneybatı rüzgarlarını" okuruz. Ancak bu rüzgarların “kaynağı”nı nadiren düşünüyoruz. Bunlar Hindistan'dan 4.000 kilometreden daha uzak bir güç santralinden geliyor. Bu santral Mascarene Yükseği olarak bilinir. Bu yüksek basınçlı bölge, güney Hint Okyanusu'ndaki Mascarene Adaları yakınında, 25 ° S-35 ° S ve 40 ° E-90 ° E arasında yer almaktadır.
Normal olarak, bu yüksek basınçlı bölge Nisan ortasına kadar oluşmaya başlar ve gücü Hindistan'daki musonun yoğunluğunu belirleyen önemli bir faktördür.
Daha güçlü bir yüksek basınç, daha güçlü rüzgarlar veya muson akımı üretecektir. Mascarene Yükseğinin oluşumunda bir gecikme varsa, Hindistan'da musonun başlangıcında bir gecikme olasılığı da vardır. Mascarene Yükseği uzun yıllardır araştırma konusu olmuştur. Çoğu araştırma, gücünün Antarktika bölgesindeki olaylarla belirlendiğini söylüyor.
Ancak genel olarak, bu faktör Hindistan'daki musonun gecikmelerinden ve düşük performansından sorumlu tutulamaz. Dakikliği nedeniyle, Mascarene Yükseği musonun en iyi arkadaşı olarak kabul edilir.
Coriolis Kuvveti: Musonun Güvenilir Teğmeni
Mascarene yüksek basıncından gelen rüzgarlar kuzeybatı yönünde Afrika'nın doğu sahiline (Somali) doğru yöneldi. (1. resme bakınız)
Burada, Somali'nin topografyası rüzgarları doğuya doğru saptırıyor. Ayrıca, Ekvatoru geçtikten sonra, bu rüzgarlar Coriolis Etkisini yaşar.(Arap Yarımadasının muson görememe nedeni budur.)
Coriolis Kuvveti, yalnızca Dünya’nın dönme etkisi nedeniyle var olan sözde bir kuvvettir. Tropikal bir siklonda gözlenen dönme hareketi de bu kuvvete bağlıdır. Bu nedenle, bu muson rüzgarları doğuya doğru bükülür ve şimdi güneybatıdan kuzeydoğu yönüne doğru eserler. Arap Denizi şubesi ve Bengal Körfezi şubesi olmak üzere iki şubeye ayrılırlar.
Bu muson rüzgarlarının hareketini burada 21 Haziran 2014'te görün.
Bu grafikte yeşil renkli hareketli yıldız izi benzeri özellikler yüzey seviyesindeki rüzgarlardır. Güney Yarımküreden nasıl geldiklerine dikkat edin ve ardından Kuzey Yarımkürede doğuya doğru saptırın. Dünyanın dönme hızı sabit olduğu için, belirli bir enlemde belirli bir hızda olan belirli bir hava parseli tarafından tecrübe edilen Coriolis Kuvveti de sabittir.
Bu nedenle Coriolis Kuvveti musonun güvenilir arkadaşıdır.
Muson rüzgarlarını Arap Denizi veya Bengal Körfezine çekmek için bir mekanizmaya ihtiyaç var. Tropikal siklonlar veya troflar veya Dünya'nın hava sistemindeki rüzgarların en iyi çekenleri olan alçak basınç bölgeleri hakkında okumaya devam ediyoruz.
Rüzgarlar yüksek basınçtan alçak basınç alanlarına akar. IMD tarafından tanımlandığı üzere, hepimiz Hindistan’ın yaz mevsimi veya muson mevsimine aşinayız. Himalaya yelpazesi, kuzeyden soğuk hava girişini kısıtlayarak ve ısıtmanın gerçekleşmesine izin vererek yaz ısıtmasında hayati bir rol oynamaktadır. Bu mevsimde Hindistan toprakları, özellikle Rajasthan ve çevresindeki bölgeler (Gujarat ve ayrıca Pakistan) yoğun olarak ısınır. Ülkeyi çevreleyen denizlerde ayrıca sıcaklıkta bir artış görünüyor. Denizdeki ve karadaki havanın farklı ısıtma oranları ve kapasiteleri nedeniyle, denizdeki hava basıncı ile Hindistan (özellikle Rajasthan) üzerindeki hava basıncı arasındaki farkı gözlemledik. Hindistan üzerindeki hava basıncı, Arap Denizi ve Bengal Körfezi'nin güney kısmından daha düşük. Bu muson rüzgarları için çekici bir mekanizma(yükselici hareket) görevi görür.
Böylece, Hindistan'ın yaz sezonu musonun rehberi olarak hareket eder.
El Nino Güneyli Salınımı(ENSO): Vazgeçilmez Arkadaş
El Nino Güneyli Salınımı (ENSO), bir ısınma (El Nino) veya soğutma (La Nina) veya nötrlüğün gözlemlendiği, Ekvator Pasifik Okyanusu yakınlarındaki deniz yüzeyi sıcaklıklarının salınım modunu ifade eder. En öngörülemeyen doğası nedeniyle ENSO, uzun zamandan beri tahminciler için büyük bir zorluk, güvenilir modeller için bile çoğu zaman başarısızlık oldu.
Geçen senenin davasını al. Şubat-Mart ayları arasında, modellerin orta ila yüksek olasılıkla El Nino oluşumu olasılığını gösterdiği birçok durum vardı, ancak 2014 yılının neredeyse sonuna kadar ortaya çıkmadı.
Bunun nedeni atmosferin ve okyanusun çoğu durumda senkronize edilememesiydi.
Ancak işler daha iyi başladı, 2015 başladı ve El Nino koşulları Şubat ayından bu yana batı ve orta Ekvator Pasifik Okyanusu'nda görünmeye başladı.
Bunun bir sonucu olarak, İklim Tahmin Merkezi / NCEP / NWS ve Uluslararası İklim ve Toplum Araştırma Enstitüsü Mart 2015’te El Nino tavsiyesinde bulundu.
Nisan ayındaki tartışmalar, “El Nino’nın 2015 yazında Kuzey Yarımküre boyunca yaklaşık yüzde 70’in ve sonbaharda da yüzde 60’ın üzerinde bir şansla devam edecek” olduğunu gösteriyor.
ENSO, atmosferik dolaşımı etkilediği için (özellikle Pasifik Okyanusu'nu çevreleyen ülkelerde) küresel havanın itici gücü olmuştur.
El Nino kavramı, Hindistan medyasında 2009 kuraklığından sonra daha popüler hale geldi. O zamanlar Hindistan, normal yağıştan yüzde 21.8 daha az aldı (Uzun Dönem Ortalama 89 cm). Aslında, 1982 (yağışlarda yüzde -14,5), 1987 (yüzde -19,4 yağış), 2002 (yüzde -19,2 yağış), 2004 (yüzde -13,8 yağış) ve 2009’da (yüzde -21,8 yağış) ana kuraklık bölgeleri ) tam gelişmiş bir El Nino ile eşlik etti. Bununla birlikte, Hindistan'ın 1983 (yüzde 13), 1994 (yüzde 12,5), 1997 (yüzde 2,2) ve 2006 (yüzde -0,4) gibi normal ya da normalin üzerinde yağış almasına neden olan birçok El Nino yılı olmuştur.
Bu nedenle, ENSO musonun vazgeçilmez arkadaşıdır.
Indian Ocean Dipole:
Muson’un En Son Arkadaşı
1999'da, Japonya'daki Aizu Üniversitesi'nden N. H. Saji ve diğerleri Hint Okyanusu'nda, Indian Ocean Dipole (IOD) olarak adlandırdıkları ENSO benzeri bir fenomen keşfettiler.
ENSO gibi, IOD da üç faza sahiptir: pozitif, negatif ve nötr. IOD'nin pozitif fazı boyunca, deniz yüzeyi sıcaklıkları Batı Hint Okyanusu'nda (muson rüzgarlarına hız veren) Doğu Hint Okyanusu'na kıyasla daha ılımandır - dolayısıyla dipol niteliğindedir.
Tersi, IOD negatifinde olur ve IOD nötr döneminde hiçbir gradyan gözlenmez.
Pozitif IOD döneminde, Hindistan'daki yaz muson yağışının, negatif IOD dönemine kıyasla oldukça iyi olduğu görülmüştür. 1994 ve 2006 yıllarının El Nino yılı olmasına rağmen, IOD önemli ölçüde olumlu olduğu için Hindistan kuraklığa tanık olmadı. Bu nedenle, bazı yönlerden güçlü bir pozitif IOD aşaması El Nino'nun olumsuz etkilerine karşı koymaya çalışır. Ancak, IOD ve muson yağmuru arasındaki ilişki halen tartışılmaktadır ve tam olarak anlaşılmamıştır.
Mascarene Yükseği, Coriolis Kuvveti, Hindistan’ın yaz sezonu ve ENSO’nun rolleriyle karşılaştırıldığında, IOD’nin rolü yakın zamanda keşfedilmiştir.
Bu parametrelerin devam eden muson öncesi dönemde nasıl geliştiğini görmek ilginç olacaktır.
