Beiträge von PergamoN

Meteorolojik Model Güncelleme Saatleri
06:30-08:15 (GFS Sabah)
09:00-10:00 (ECMWF Sabah)
12:30-14:15 (GFS Öğlen)
18:30-20:15 (GFS Akşam)
21:00-22:00 (ECMWF Akşam)
00:30-02:15 (GFS Gece)

    meksika’nın tüm batı sahil şeridi,guatemala,el salvador,nicaragua,costa rica,panama ve biraz daha içerde kalsada honduras‘ı 12 temmuzdaki yazımda dile getirmiştim deprem olabilir diye 5.9m el salvador depremi bölgedeki hareketleri incelediğim zaman bence yeterli değil ya mega deprem hazırlığı var yada büyük yanardağ patlaması (pek bilgim yok) olabilir.

    RAMAZAN DEMİRTAŞ'Dan istanbulda 3 ayrı deprem olabilir adlı makeleye (CENK YALTIRAK ve EKİBİ) destek gelmiş açıklamalar ve anlatım müthiş..

    KUZEY ANADOLU FAY ZONUNUN (KAFZ) DEPREM DAVRANIŞI

    1- Farklı deprem tehlikesine (yıllık kaymaz hızı, deprem yinelenme aralıkları, atım miktarları) sahip çok sayıda deprem üreten segmentlerden oluşan KAFZ (ana kolu ve Marmara) farklı deprem davranışları gösterebilmektedir.


    2- Suskunluk döneminin süresine (300 - 600 yıl) bağlı olarak, 1-2 yıl (1668 deprem serisi) ya da 50-100 yılda (945-1050, 1939-1999), tüm uzunluğu boyunca yırtılma oluşturacak bir seri depremleri gün, ay, yıl aralıklarla üretmektedir.

    3-Deprem serilerinde tetikleyici deprem önemli rol oynamaktadır.945-1050 deprem serisinden yaklaşık 600 yıl suskunluk döneminden sonra, Ağustos 1668 depremi 1 yıl içinde gün-ay aralıklarla KAFZ'nun orta bölümünde 600 km uzunluğunu yırtan M > 7.0 olan 6-10 büyük deprem üretmiştir.

    4-1668 deprem serisinden yaklaşık 300 yıl suskun kalan KAFZ üzerinde, 60 yıllık sürede, 12 depremden oluşmuş 1939-1999 deprem serisini üretmiştir. Bu deprem serisinde 1939 Büyük Erzincan depremi (M 7.9) tetikleyici rol oynamıştır.

    5-Marmara Denizi içinde KAFZ'nun deprem davranışını irdeleyelim; 989 deprem serisinden sonra Doğu Marmara segmenti 520 yıl suskun kaldıktan sonra 1509-1569 deprem serisini üretmiştir. 1509 depremi tetikleyici rol oynamıştır.

    6-1509 deprem serisinden yaklaşık 200 yıllık suskunluk döneminden sonra, Marmara Denizi'nde 1719-1766 deprem serisi meydana gelmiştir. 1509 depreminden 257 yıl sonra, batısında 2.5 ay aralıklarla Mayıs ve Ağustos 1766 depremleri olmuştur.

    7-KAFZ'nun ana kolu ve Marmara Denizi boyunca geçmişteki farklı davranışları ve deprem serilerinde tetikleyici rol oynayan deprem esas alındığında; İstanbul ve Marmara kıyılarını tehdit eden olası deprem tehlikesi irdelemeye çalışalım.

    8-Sn. Prof.Dr. Cenk Yaltırak 1509 depremini üretmiş Doğu Marmara segmentinde M 7.5; Mayıs 1766 depremini üretmiş Orta Sırt'ta M 7.4 ve Ağustos 1766 depremini üretmiş Batı Marmara segmentinde M 7.2 büyüklüğünde 3 ayrı depremin olacağını ileri sürmektedir.

    9-1509 depremini üretmiş Doğu Marmara segmenti yaklaşık 400-500 yıl aralıklarla 1509 benzeri depremler üretirken, 1766 depremlerini üretmiş Orta Sırt ve Batı Marmara segmentleri 200-300 yıl aralıklarla 1766 benzeri depremler üretmektedir.

    10-1509 depremi olduktan 47 yıl sonra Orta Sırt'ta 1556; 60 yıl sonra Batı Marmara segmentinde 1569 depremleri olmuştur.1556 depreminden 210 yıl sonra Mayıs 1766 depremi; 197 yıl sonra Ağustos 1766 depremi meydana gelmiştir.

    11-1509 depremini üretmiş Doğu Marmara segmentinde sadece 1509 depremi olurken; batısındaki Orta Sırtta 1556 ve Mayıs 1766; Batı Marmara segmentinde 1569 ve Ağustos 1766 olmak üzere ikişer deprem olmuştur.

    12-Doğu Marmara segmenti 2019-1509=510 yıl;Orta Sırt ve Batı Marmara segmenti 2019-1766=253 yıldır suskun beklemektedir.KAFZ'nun Ana kolu ve Marmara Denizindeki farklı deprem davranışları dikkate alınır; ilk olası deprem 510 yıldır suskun bekleyen Doğu Marmara segmentinde olursa;

    13-- bu deprem TETİKLEYİCİ DEPREM rolü oynayabilir mi? - batısında yer alan Orta Sırt ve Batı Marmara segmentlerini tetikleyebilir mi?

    14-- Ne kadar bir zaman sonra tetikleyebilir? 1556 ve 1569 gibi 47-60 yıl sonra mı? yoksa Mayıs 1766-Ağustos 1766 ya da 17 Ağustos 1999-12 Kasım 1999 depremlerinde olduğu gibi 2.5-3 ay aralıklar mı?

    15-Tetikleme ve tetiklenme olayı beklenilen ilk olası depremin 1509 depremini üretmiş Doğu Marmara segmenti üzerinde olup olmasına bağlı olacağı söylenebilir. İlk deprem 510 yıl suskun olan Doğu Marmara segmentinde gerçekleşecek olursa, 3 ayrı deprem olma olasılığı düşünülebilir.

    16-Bu durumda da" tetiklenme olayı ne kadar süre sonra gerçekleşebilir?" sorusu sorulabilir.Eğer ilk olası depremin Orta Sırt ya da Batı Sırt'ta olması durumunda, tetiklenme gerçekleşebilir mi? Böyle bir olasılık gerçekleşebilir mi?

    17-Marmara Denizindeki deprem davranışına bakıldığında, genellikle doğudan batıya doğru bir yırtılma gerçekleşiyor. Özetle yukarıda KAFZ'nun Ana kolu ve Marmara Denizi içindeki farklı deprem davranışını kısaca açıklamaya çalıştım.

    18-Tüm bu bilimsel gerçekler ve tarihsel veriler ortadayken, "2045 yılına kadar deprem beklemiyorum; 30 yıl deprem olmayacak, 2030 yılından sonra risk artacak..." gibi tarih vererek deprem bekleyenlerin hangi bilimsel verilere,

    19-ya da hangi matematiksel bağıntılara dayanarak söylediklerini bilimsel ortamda açıklamaları gerekmektedir. Aksi taktirde açıklamaları spekülasyondan öteye gitmez ve bilimsel etik kurallarına yakışmaz.

    20-Son söz: olası depremi tarih verecek derecede teknolojik ya da bilimsel bir gelişme veya matematiksel bir bağıntı bugüne kadar geliştirilememiştir. Kısacası "Depremler önceden kestirilememektedir. "

    21-Sn Cenk Yaltırak ve ekibinin uluslararası bilim arenasında Marmara Denizi deprem tehlikesi ile ilgili yayınlamış oldukları son yayınlarından dolayı kendilerini kutlamak isterim.


    FAYLANMA DİLİ İLE YANITLAMAYA ÇALIŞALIM..

    Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan 23 Temmuz 2019 tarihli açıklamasında "İstanbul'u etkileyecek 7.5 ve üstü bir depremin olması için 1000 yıl geçmesi gerekir." şeklinde açıklama yapmış.

    1- - Kuzey Anadolu Fay Zonunun (KAFZ) farklı segmentlerinin yıllık kayma hızı 16 mm ile 20 mm arasında değişmektedir.

    2- 17.8.1999 (Mw7.4) ve 12.11.1999 (Mw7.2) depremlerinde en büyük sağ yönlü yerdeğiştirme miktarı 5.0 m; 27.12.1939 Erzincan depreminde (Ms 7.9) 7.5m; 1906 San Fransisko )M 8.0) ve 1857 Fort Tejon (M 8.0) depremlerinde yaklaşık 10 metre ölçüldü.

    3-- 17 Ağustos 1999 depreminden önceki deprem 1719 olup, 1999 - 1719 = 280 yıl; 280 yıl x 16 / 20 mm = 4.5 m / 5.5 m olup, 1999 depremlerinde 4.5-5.5 metrelik sağ yanal yer-değiştirmeler olmuştur.

    4-KAFZ'nun Doğu Marmara segmentinde Yer-değiştirme miktarı: 1000 yıl x 16 mm / 20 mm = 16 m / 20m. En son deprem 1509: 2019 - 1509 = 510 yıl
    1000 + 510 yıl = 1510 x 16 / 20 mm = 24 m ile 30 metrelik
    yer-değiştirmeye karşılık gelir ki;

    5-bugüne kadar, dünyada, tek bir depremde bu kadar yer-değiştirme üreten tek bir doğrultu atımlı fay bulunmamaktadır. Böyle bir atım ancak M > 9.5 büyüklüğünde bir deprem gerektirir ki, bu büyüklükte bir yer-değiştirme yitim zonlarında bindirme faylarında olabilir.

    6-1960 Şili depremi (Mw 9.5) 1000 km uzunlukta yırtılma oluşturmuştur.

    7-Dolayısıyla M 7.5 büyüklükte bir deprem 5.0 m ile 8.0 m arasında değişen yer-değiştirmeye neden olabilir. Doğu Marmara segmentinde en son deprem 1509: 2019-1509=510 yıl; 510 yıl x 16 mm = 8.0 metrelik yer-değiştirmeye yol açabilir.

    8-Bir deprembilimci açıklama yapmadan önce, söylediklerinin ne anlama geldiğini, yerbilimi açısından ne ifade ettiğini bilimsel verilere dayandırarak ifade etmelidir.

    Fease bağımsız depremler ama gökçeada açıkları depremide kaf üzerinde yer alan bir kesim, Kaf hattı yunanistana kadar uzanıyor.

    Günümüzde neredeyse her segmentin ,plaka’nın hareket hızı biliniyor.

    Bir depremin olması için kayma hızlarıyla açığa çıkan enerjinin (periyod) dolması lazım 4-4,5 metrelik bir atım 7 civarı deprem üretebiliyor. 7’lik bir depremde Kırılan segmentin hareket hızı 4-4,5metrelik bir atım için 250yılda birikiyor ise aşağı yukarı o kadar yıl geçmesi gerekir. Kayma hızları sabit olmadığı için bu 10 yıl erken veya geç olabilir.

    99’depreminde kırılan gölcük segmenti uzun yıllar 7’lik bir deprem üretmeyecektir artık.

    5-6’lık depremler üretebilir ama matematiksel hesaplamaları mevcut,olası riskler hakkında fikirler verebiliyor.

    Kaf hattı bir çok segment’den oluşuyor. Hangi segmentin ne zaman kırıldığı en son kaçlık deprem ürettiği önemli. Risk yönetimi konusunda aşağı yukarı fikir vericektir.

    20 mart denizli/acıpayam depreminden sonra tetiklenecek bölgenin çözümlemeye göre burdur,ısparta tarafı olacağını söylemiştim. Bölgedeki hareketlilik deprem fırtınası dediğimiz deprem tipine benzerlik gösteriyor yakın değerlerde birden çok kırılma mevcutken,anaşok sayılacak büyük bir deprem şu ana kadar meydana gelmedi. Takip ettiğim ve değer verdiğim birkaç hocanın yorumlarından açıkca söylemeselerde öncü depremler olduğu düşüncesini çıkardım.Deprem biliminde hiçbir zaman kesinlik yoktur,ihtimal dahilinde uyarılar verilir.

    Ramazan demirtaş hoca dünkü paylaşımlarında gizliden uyarmış bulundu aslında (bana göre).Bunu açıkca dile getirmesi çok zor bölge halkını çıkmaza sokabilir ve olası depremin kesinliği yok olmaması halinde itibarını kaybeder.

    Acıpayam depreminin öncü deprem sayısı çok daha az ve daha geniş alanda (24-26km civarında) gerçekleşmişti.

    Burdur depremleri ise öncü depremden ziyade deprem fırtınasına dönüşmüş gibi görünüyor 12 km (uzunluğunda), civarında kümelenmiş durumda.

    1-Deprem fırtınaları, açılma rejiminin olduğu yani gerilimin yoğunlaştığı, yapı ve malzeme açısından heterojen olan bölgelerde oluşmaktadır. Elastik enerji boşalımının olduğu genç volkanlar, magmatik sokulumlar ve jeotermal aktivitelerin yoğun olduğu kaynak bölgeleri bunların başında gelmektedir.

    2-Mogi’nin deprem dizileri modeline göre, deprem (fırtınaları) dizilerini izleyen dönemlerde, deprem fırtınasının olduğu bölgeden ziyade komşu bölgelerde büyük deprem olma olasılıklarının çok daha yüksek olduğu görünmektedir. Buna göre, deprem fırtınaları bir öncü niteliği de taşımaktadır.

    3-Bu tür depremleri deprem fırtınası olarak nitelendirebilmek için dalga formlarının ayrıntılı olarak analiz edilmesi, spectral analizleri ve odak mekanizması çözümleri yapılması gerekmektedir

    Sonuç;

    Bölgedeki kırılmaların çözümü deprem fırtınasına işaret ediyorsa burdur merkezli bir depremden ziyade komşu bölgelerdeki büyük bir depremin habercisi olabilir.Olası büyük deprem birkaç ay sonrada gerçekleşebilirken en geç 4 yıl içinde gerçekleşmiş, geçmiş örneklerde..

    Ramazan demirtaş;

    Son 2 gündür yoğun deprem etkinliğinin olduğu tefenni sıçrama bölgesi ve çameli/gölhisar segmentinde uzun zamandır büyük deprem olmaması ve bu segmentde antik kentleri (kibyra) yıkan tarihsel depremler olması , bu segmentin yakından izlenmesi gerektiğine işaret etmektedir.

    Cenk yaltırak cevabı;

    Bu depremler,burdur tefenni havzasını sınırlayan KD/GB uzanan düşük aktivetili faylarda. Bu sistem acıpayam,çavdır hattından farklı. Şimdi kuzeyde kemer’e doğru bi hareket beklenebilir. Buna benzer büyüklükte

    burdur’da hareketlilik mevcut tedbirli olmakta fayda var..

    Benim sıralamamda ilk 3 yaptığım araştırmalara ve analizlere göre şöyle; :)

    En riskli bölge şuanda malatya/kahramanmaraş arasındaki türkoğlu sismik boşluğu ile kahramanmaraş/gaziantep arasındaki andırın sismik boşluğu bu bölgede yüzey faylanması(kırığı) meydana getiren geçmişteki depremler incelendiğinde bölgedeki suskunluk istanbuldan çok daha fazladır ve +7m ve civarı deprem üretme potansiyeli vardır.

    Diğer riskli bölge ise 2017 iran/ırak sınırında meydana gelen 7.3m’lik depremden sonrası (benim düşüncem) van ve hakkari sınır bölgeleri ,2011 van depreminden sonra bölgeden büyük bi hareket beklenmez depremlerin oluş süresi gereği ama vanda’da birden fazla segment mevcut +6m civarı bir deprem van’dan yine gelebilir.

    3.bölge ise olası istanbul depreminden önce bana göre kütahya/simav,gediz uzantısı (+6m için) 5’lik hareketler tüm bölgelerimizden gelebilir.

    2011 van depremi artçı dağılımı +4m

    95 adet muazzam..

    Ege Denizinde gerçekleşen seri depremler silsilesiyle ilgili bir çalışman var mı PergamoN ?

    Ayrıntılı incelemedim Ama sisam adası civarı riskli uzun zamandır büyük deprem üretmiyor.

    2014 gökçeada açıkları depremiyle 6’lık bir deprem serisi oldu bu depremler birbiriyle doğrutan bağlantılı demek güç ama deprem biliminde bir takım olayları kurgulayarak bazı sonuçlar elde ediliyor genelde. Kuzeyden,güneye olan bu deprem göçü afrika plakasının kuzeye hareketini göz önünde bulundurursak bağlantılı olabileceği sonucu çıkıyor.

    Gökçeada açıkları 6.9m 2014

    Karaburun açıkları(midilli) 6.2m 2017

    Gökova körfezi 6.7m 2017

    Güneye doğru olan bu deprem serisinde atlanan noktalar olduysa eğer ,bu sisam adası ve ayvacık açıkları (behram/babakale açıkları) büyük ihtimal. Olası büyük bir depremin öncü artçıları 10gün önceden belirti verebiliyor.

    Farklı derinliklerde olması ayrıyetten dikkat çekici.

    Buna ek zaman zaman ege denizinin farklı noktalarında benzer şekilde bir takım küçük deprem serileride olabiliyor olağan hareketlerden biride olabilir devamı gelecekmi takip etmek gerekir.

    Kesin Öncü depremdir demek imkansız ama ihtimal dahilinde :)

    San andreas fayı san francisco 4.4m

    Hemen ardından 7.1m’lik depremin artçısı kaliforniya 4.5m deprem gerçekleşti.San Andreas’daki öncümü bakalım? Kaliforniya depreminden öncede 4’lük artçı olmuştu.

    Karlıova avrasya ile arabistan plakalarının sıkıştığı,KAF ile DAF’ın kesiştiği bölgede yer alıyor.Bölgenin depremselliğine etki eden 3 faktör mevcut 3’lü kavşak gibi bi ifade kullanılmış bu yüzden.Bölgenin jeolojik yapısı çok karışık doğrultu atımlar faylar mevcut olduğu gibi çoğu kısa atımlı yerel kırıklar ürettiği depremler 5-5,5m civarlarında oluyor.

    Büyük deprem üretme süresi baya uzun ama en son ne zaman kırıldığı bilinmeyen segmentler mevcut (birden fazla) bu bilinmemezliğin getirdiği risk faktörüde büyük oluyor haliyle. Yarın bile yıkıcı +5.5m (o bölgede 5.5m hasar verip yıkım yapabiliyor) deprem olursa sürpriz olmaz sadece karlıova değil çevresindeki bölgelerde risk altında.

    Bingöl/karlıova,yedisu,adaklı,solhan

    Muş/varto,bulanık

    Yazmayacaktım ama tutamadım kendimi yine :)

    1 saat önce meydana gelen chipas/meksika 4.1m ve 2 saat 50 dakika önce meydana gelen oaxaca/meksika 4.0m depremleri dikkatimi çekti.

    2 gün öncede sıranın meksikada olabiliyeceğini vurgulamıştım bölgedeki 4’lük hareketler normal depremler ve çoğu bölgeden sık gerçekleşir. En hızlı plakalardan biri olan cocos plakası’nın etkisi altında meksika’nın tüm batı sahil şeridi,guatemala,el salvador,nicaragua,costa rica,panama ve biraz daha içerde kalsada honduras bu plakanın hareketinden etkileniyor.

    7BgAjr.png

    Son 3 saatteki meydana gelen depremler;

    mX6Eny.png

    Buraya kadar sorun yok bölge aktif ve çok sık deprem yaşayan bir bölge zaten.

    Buda son 24 saatteki depremler;

    LvAQmJ.png

    Sorun bence burada cocos plakası’nın tüm uzantısı hareketli ve depremlerin sayısı artmaya başladı. Depremler farklı derinliklerde meydana geliyor 15km den 100km ‘ye kadar inen (derinlik) depremler mevcut buda depremlerin yitim zonunda meydana geldiğinin göstergesi. Depremlerin lokasyonlarından’da bu belli oluyor.(meksika karasalında olanlarda mevcut)

    Bölge 2017’de yitim zonunda meydan gelen 8.1’lik depremle sarsılmış 90 kişi ölmüşdü. Ardından bu sefer karada olmak üzere 7.1m

    Mexico city/meksika merkezli bi deprem daha meydana gelmiş 200 kişi hayatını kaybetmişti.

    Yitim zonu 2 yıl aradan sonra bir adet daha mega deprem +8m üretirmi bilmiyorum ama etkili bi hareket geleceği kesin (+7) meksika karasalında meydana gelmesi halinde yine ölümler olabilir,Olası deprem saydığım diğer ülkerdede meydana gelebilir.

    Meksika’nın son yaşadığı etkili depremler;

    Şubat 2019 6.6m

    Nisan 2019 5.4m

    Guatemela’nın son yaşadığı etkili depremler;

    Haziran 2017 6.9m

    Haziran 2018 5.6m

    El salvador son yaşadığı etkili depremler;

    Ekim 2014 7.4m

    Mayıs 2019 6.6m

    Costa rica son yaşadığı etkili depremler;

    Haziran 2019 6.2m

    Panama son yaşadığı etkili depremler;

    Mayıs 2014 6.8m

    Edit: 12 temmuz cuma 04:25 of coast of chipas/mexico 5.2m

    Helikopterlerde gece görüşü yok diyorlar, o yüzden söndürül(e)miyormuş. Şaka gibi...

    Aynen öyle güneş battığı an helikopter desteği kesiliyor yangınlarda, Gece kontrol altına alınması çok zor güneş doğunca hava desteğiyle kontrol altına alabilirler umarım. bu tür yangınlarda kozalaklar büyük etken,yanan bölgede kozalaklar çoğunlukda değildir umarım bir noktayı söndürürken patlayan kozalak 50-100metre ötede yeni bir yangın başlatıyor :(

    Storm Chaser türkiye tarihinin en büyük yangınlarından biri 250 hektardan fazla alana yayılmış durumda ve hala kontrol altına alınamadı. 2010’da bergamadada böyle büyük bir orman yangını olmuştu 100 hektarlık alan yanmıştı muazzam görüntüler vardı. 5 köy Boşaltılmıştı,

    Muğladaki yangında 250 hektarlardan bahsediliyor yaşanan görüntüleri düşünemiyorum. En kısa sürede kontrol altına alınır umarım yangına 20 ye yakın helikopter 77 arazöz 500 işçi müdahale ediyormuş.

    Narsil ‘a Katılıyorum yazılanlar fazla abartılmış depremden sonraki ilk dakikalar hatta ilk 1-2 saat panik,kaos ortamı her depremde oluyor, buna en ufak sarsıntılar dahil .Aşırı nüfusa yıkılan binaların toz bulutu,korku,panik eklenince kaos’da büyük olacaktır haliyle ama insan kaybı 1-1.5 milyon olmaz. Bizden daha kötü durumda olan ülkeler bile çok daha büyük depremler atlatıyor. Van depreminde (2011) van’ın nüfusu 1.050.000 civarındaydı 27 saniye süren deprem 7.2 büyüklüğündeydi ölen kişi sayısı ise 620’iydi sanırım.Yağmalama olayları ise kaçınılmaz en yakın örneklerini gölcük depreminde gördük,bilezikleri almak için bir kadının kolu kesilmişdi..

    Geçmiş (yaşanmış) deprem örneklerinden birşeyler çıkararak doğu marmara depreminin ne gibi sonuçlar doğuracağını az çok tahmin edebilirsiniz.

    En yakın yaşanan yıkıcı deprem olan van depreminden bazı görüntüler ;