'Doğudan Gelen Canavar' Sistemi





  • Merhaba Arkadaşlar,


    Ekim ayından beridir bahsettiğimiz stratosferik ısınma ilk meyvelerini veriyor. Stratosferik ısınma sonucu batıdan esen rüzgarların zayıflaması ve 31 Aralık 2018'den itibaren doğuya dönmesi ile efsanenin taşları döşeniyor. Semih Hocama belirttiğim üzere, Nasıl her endex'te geçiş fazı olan nötr bize yarıyorsa; Her stratosferik ısınmanın pozitiften nötre geçiş döneminde bir salınım aşağı enlemlere olmaktadır. Önemli olan bu salınımı zamanında sağlamak zira zonal rüzgar -25'lere düştüğünde aşırı negatif faz tıpkı troposferde olduğu gibi sistemleri batı Avrupa'ya atıyor.


    Konuştuğumuz konuların en başında Vortex 2012'deki gibi Displacement (yer değiştirme) mi olacak, yoksa 1985 gibi Split (Bölünme) mi? Modeller ısrarla Yer değiştirme veriyordu ancak ısınma o kadar güçlüydü ki vortex split oldu. Displacement'ta istatistiksel olarak daha çok soğuklar ülkemize gelmiş ancak Split'in de bazı avantajları var.


    1. Soğuklar daha fazla kuzey yarım kürede etkili olur.

    2. Vortex kendini bir daha güçlü bir şekilde kolay toparlayamaz ve tekrar bozunur.

    3. Soğuklar çok güçlü olduğundan vurduğu yeri şiddetli bir şekilde etkiler.

    4. Vortex toparlanamadığı için final ısınma'ya fazla gerek kalmaz ve Mart ve Nisan aylarıda normallerin altında geçer.


    1985 kışından geçen sene bahsettim ve Şubat ayındaki ısınma sonucu oluşan soğuklar maalesef Azor'un etkisizliği nedeniyle batıya kaçtı. Bu sene aktiif bir Azor beklediğimizi söyledik ve bunu modellerde görmekteyiz.


    Judah Cohen ile dün yaptığım röportaj'dan bir kesiti sizlere aktararak konuya başlıyacağım;


    Eğer stratosferik polar vortex iki parçaya bölünür ve bu iki parçanın küçüğü Kuzeydoğu Amerika'ya büyük olan parçası ise Batı Asya/Doğu Avrupa'ya giderse; işte o zaman stratosferik ısınma Güneydoğu Avrupa ve Türkiye'ye soğuk havalar getirebilir.


    Bu vortex split oldu. Tüm meteorolojistlerin ortak görüşü olarak büyük parça Avrasya'da kalacak;



    Peki vortex'in split olduğu kışlarda Avrupa'ya ilk gelen sistemlerin vortex durumu nedir? Büyük parça hangi anakarada kalmıştır;


    Ben beklediğim kış olan 1985'i örnek göstermek gösteriyorum;



    Gördüğünüz gibi büyük vortex parçası (mavi) Avrupa üzerinde. Daha çok batı Avrupa tarafında. Diğeri Okyanusta ve basınç haritası olmadığı için gösteremiyorum ama zayıf olduğunu teyit ettim.


    1985 Ssw yani rüzgarların tersine döndüğü tarih 01.01.1985


    Zonal rüzgar arşivini görmektesiniz;



    Şimdi Cohen'in dediği büyük parçaya doğru salınıma bakalım. Rüzgarların nötre inip negatife döndüğü günden 3 gün sonrasına;



    Gördüğünüz gibi salınım İtalya'ya yönleniyor çünkü Coupling gerçekleşti. Dolayısyla Kutup - Sibirya tarafında güçlü bir yüksek görmekteyiz. Fakat bu sene Kutup yükseği yok çünkü bu ısınma tıpkı 2002 ısınması gibi henüz coupling üretmedi. Öyle ise bize kutup yükseği olmayan bir örnek lazım;


    31 Aralık 2001 - ssw



    Hemen ardından yine 3 gün sonra bir salınım ve bu seneki şekline benziyor ancak bu kadar kuvvetli değil. Önemli olan Güçlü Kutup yükseği olmaması ve Azor'un yükselerek indirmesi. Kutup yükseği yok çünkü Coupling yani stratosfer-troposfer eşleşmesi yok;




    Yukarıda gördüğünüz gibi büyük vortex parçası (mavi) yine Avrupa'da.




    Görüldüğü üzere Güçlü kutup yükseği yok. Biz 1985 kışı ile 2002'nin karışımını yaşayacağız.


    Lakin zonal rüzgarları tam analiz edersek belki salınımın tam ineceği noktayı da tespit edebiliriz;



    Yukarıda gördüğünüz gibi 2002 kışına girişte zonal rüzgar 1985'e göre daha nötre yakın.


    Peki bu sene o süreçte ne bekleniyor;



    Nötr hafif negatif hatta tam nötr de diyebiliriz.


    Şimdi Gfs çıktısı ne kadar makul ve salınım nereye inebilir;


    Bu sene Ssw tarihi 31/12/2018


    3 Gün sonrası yine salınım var. Yani 1985 ile 2002'nin kopyası salınımlar ama indikleri yer biraz farklı;



    Salınımı şu anda Gfs çok makul vermekle beraber; salınım çok geniş yani dolgun olduğu için daha geniş iniyor.


    Peki siklon patlatma ihtimali var mı yoksa Dek efsanesi mi?


    2002'deki hali bile siklon patlattığında aşağıda Akdeniz deniz suyu sıcaklıklarının normallerin altında olduğunu görüyoruz;


    2002;



    2018;



    Öyle ise 2002 ile pek farklı olmayan bu zonal rüzgarların 2002 gibi siklon patlatma ihtimali daha yüksek.


    Dolayısıyla Ülkemize siklon da türeten efsanevi bir sistem, daha doğrusu; DOĞUDAN GELEN CANAVAR sistemi yola çıktı.


    Hayırlı olsun...







  • Hayırlı olsun 2002 siklonu olursa ve modelde görürsem kalbim dayanır mı bakalım umarım gerçekleşir beklentiniz.

    Bir gönüllünün yüreğinden daha güçlü bir yürek yoktur.

  • Hocam elinize saglik ben özellikle ocak 2 .yarısı ve subat icin cok umitliyim sizin gorusunuzu merak ediyorum ocak ilk yari gidisati az cok belli oldu 4 ocakta guzel bir salinim ve ardindan ısınma periyodu o isinmadan sonrasi beni heyecanlandiriyor sizin gorusunuz nedir ?