Teleconnection / Yeni Denklem Arayışları

  • dün Ankaralı dostlarımızla dertleşirken bunları yazmıştım

    Sadece 1 gün sonra benzer hal İstanbul’un başına geldi , gerçi Anadolu yakası biraz yağışı yakaladı

    Zaten bu işin güzelliği ve heyecanı burada

    Atmosfere küslük olmaz

    Zevkle anlamaya çalışmaktır önemli olan

    Şu sistemde şu kadar mm yağış yoksa ben de hiç birşey bilmiyorum şeklinde yaklaşımlara bence gerek yok ve yıpratır , özelikle yaz aylarında ..


    Genel duruma bir bakalım

    ENSO ; nötr koşullar (beklediğim gibi)devam

    MJO : Pasif kalmaya devam , yarın ikinci fazı zorlayabilir

    GWO : delirtecek şekilde kararsız (ayrı bir başlık açmayı gerektiriyor )

    Okyanuslarda bir iki depresyon ve kuzey Atlantik’te insanlardan kaçan enteresan bir fırtına var

    5F1FC985-3E31-433C-B510-3354267F8751.gif

    46C570E4-C8AF-4BE3-A502-A2878B71C65C.jpegAB6A6E99-FC3E-4B0A-B20F-9E04DAFF5E03.png

    Şu anda Twitter’da falan dandik kış , yada 45 gün kar kalkmayacak şeklindeki yorumlara itibar etmeyelim , ortada ne öyle bir veri nede öyle bir vade var

    Görüldüğü üzere 12 saat sonrası bile modelleri afallatıyor ,taşlar yerine oturmasını ve sonbaharı bekleyeceğiz

    Ama Erken sonbahar ve iniş çıkışlı Eylülden nerdeyse şüphem yok(nitekim ağustos için de buna yakın yorum yapmıştık ve doğrulandı gibi anomali yukarda , ay sonu veya eylül başı hareketlenmeyi kovalayacağız)

  • Nötr şartları birkaç kez vurgulamaya çalışmıştım

    Nötrlük karmaşa demektir

    Enso verileri de , döngü parametreleri de polar bölgeyle etkileşimi de modelleri kalıplardan çıkmaya zorlar , bu demek oluyor ki sürprizimiz bol olacak

    Sürpriz denince Ull gelir hemen akla

    Bu yılın temel argümanlarından biri de Ull olabilir ve heyecanlı bir konudur

    Bence imkanı ve vakti olanlar Nötr yılları ve şartları incelesinler

    Sektörün en acemi olduğu yıllar Nötr yıllardır , çok şükür Mayıstan beri Nötr yönlü beklentimize uygun gidiyor 3.4 nino gelişmeleri (250 metre derine kadar ki verilerde ısınma sinyalleri hala El nino korkusu verse de)

    Aralık’a kadar da Nötr devam eder diye düşünüyorum

    Öngörülmesi zor değişime çok açık bir yılın sonbaharı için herkes herşey söyleyebilir , saygı duyarım, ama verili olmak kaydıyla , tek bir veri de çoğunlukla belirleyici olamaz

    Nötr, mjo analogu, gwo’nun kuzey Asya’daki etkisi(çooook önemli Sibirya için ) Kelvin ve Rosby etkileri ve bunların Qbo’ya etkisi , Solar döngü , PNA’nın genel gidişatı , Jetlerin hafızası ve klasik teleconnection argümanlarıyla bir fotoğraf çekmeye çalışılır ama dediğim gibi nötr yılda kolay iş değil tutturmak.

    Ocak ayına girmeden -10 a yaklaşan kaç salınım alırız benim için kışın tarifi budur

    Bol sistem heyecanı (kar tutmuş tutmamış o işin romantik boyutu )

    1984-85 kışı dahil nötrlere bakmak gerek


    075B17F6-D1CE-4EDD-9FF0-4535183ACB41.pngE03D1E7E-135A-4E9C-B530-C74712910637.png

  • Sonbahara doğru yaklaştığımız şu günlerde her hava olayı ayrı güzeldir

    Havalar kademe kademe soğuyacağı için uç sıcaklıklarla vedalaşmak da gece üşümeleri de yağış kovalamak da heyecanlı ve bazen dramatik olur

    Ama başka bir heyecan da Eylül Ekim dönemi “geç tatil” mevzudur benim için

    Hatta bu dönemler Akdeniz’de kulaç atmayı bir çok şeyden daha keyifli bulurum

    Deniz suyu tavan yapmış , hava sıcaklığı ile eşitlenmiş olur Antalya Kaş ile Mersin arasındaki uzun sahil şeridinde

    28/30 derece arası deniz suyu ve yine 30 derece civarı hava sıcaklığı Harika ahenk sağlar

    50EB1834-2CBE-40BA-A319-8D77F6293004.jpeg6A4F4F2D-729C-453A-B4BE-4CA207AD77D1.jpeg

    Bu dönem artık Ege için deniz keyfinin azalmaya başladığı dönemdir , kuzeyden sarkan soğuklar Fethiye tarafına kadar iner çünkü ve deniz suyu 25 ve altındadır

    Ayrıca sıcak dalga Libya üzeri değil de güneydoğu üzerinden gelince Ege’ye ulaşması zorlaşır

    Nitekim Ecm sinoptiğinde bu görülüyor

    79E170DF-0317-40A5-BE6E-88969048F167.gifABD2A7FE-D6B7-470C-8BBF-3E4E970BA176.gif


    Ama 15 günden uzun vadeler için tahmin yapmak çok güç olacak , 15 Eylül’de İstanbul 18 derece görürken Kemer 33 derece görebilir

    Çünkü o dönem soğuğun gücü Antalya sahillerine kolay kolay ulaşamaz Güney’den güçlü YB baskısı olduğu için

    E9C22110-114D-4EA5-9DB3-2AC759AE4529.png


    Eylül Ekim döneminin en zevkli yanı da otellerin apartların yani tatilin ucuz olmasıdır 😀

    İmkan bulanlara iyi gezmeler

  • Morpheus soruyor: Mavi mi ? Kırmızı mı?

    Eylül’ü boş geçmemeliyiz

    Maviye dönmeliyiz, vade uygun.

    Özlediğimiz yağışlara kavuşmalıyız

    Diyagram çok umut vermese de 9/10 Eylül civarlarında bir düğüm var

    Orada senaryolar ortada hala

    Ama makul bir Azor hamlesiyle Eylül ortası ve devamını toparlayabiliriz

    Kuzeyde mevsime göre çok erken oluşmuş -15’ler var


    B7660AA9-337D-4C4E-93BB-2023E3751F93.jpegCF902BA5-C5ED-4063-9A53-84FA2245A842.png

    Düşük performanslı bir Libya ve artık yorgun bir Basra var

    Hazar Kafkas bölgesi de terbiyeli

    Eylül’ü kurtarmamız için yeterince sebep var aslında( peki Azor tırmanır mı? Kelvin’in dolaylı verilerine göre sinyaller var, ancak mevsim geçişlerini çözmek kolay iş değildir, bakalım nasıl olacak )

  • Son yılların en kayıp aylarından biri Eylül olmuştur

    Sonbahar değilde yaz ayı gibi davrandı çoğu zaman Eylül ayları

    Bu yıl Eylül’den umutlu olduğumu birkaç kez ifade etmiştim

    Son yıllara nazaran daha serin bir anomali ve daha yağışlı bir rejim

    Özellikle ikinci haftadan itibaren böyle olmasını umuyor ve diliyorum

    Modeller hala istediğimiz görüntüleri vermedi

    Ama Eylül dönemi 168 saatten aşağı vadelere bakmak gerek

    Ayrıca AB ve YB’ler arasında çok büyük fark rejimi olmadığından yağış oluşum şartlarını kısa vadede daha net görebilecek modeller

    Bu arada CFS azoru gıdım gıdım beklediğim vaziyete yaklaştırdı ama halen yeterli değil

    Gözüm daha çok Kafkas’a kadar inen kuzeydoğu koridorunda ki orada rüzgarlar en besleyici veri , birkaç hafta içinde kış için projeksiyon çekebileceğiz

    Kısa ve orta vadeyi çözemeyen verilerle çok uzun vadeler pek çözümlenemez

    Onun için Eylül Ekim dönemine odaklanmayı daha gerçekçi görüyorum kendi adıma

    İniş çıkışları bol bir sonbahar beklentim ve isteğim


    D62844F3-25EE-40DE-B294-01E0FC63AB7A.png97495783-8D7A-4532-82CC-8F6600737227.gif

  • Sonbaharın başlangıcıyla bir heyecan sardı bizim gibi atmosfer aşıklarını.
    Mevsim geçişi olduğu için modellerin en zorlandığı dönemdir, onun için 144 saat vadeye inmeden büyük resim , 72 saat vadeye inmeden şehir bazlı yorum netleşmez

    1F0B6463-84CC-4BBC-B72C-AB0E18643DA6.jpeg

    Sonbahara geçiş aslında biraz sert oldu , hava sıcaklıkları Marmara’da geceleri 19/22 arası seyrederken dün gece 12/15 derece ölçülen yerler oldu İstanbul’da bile.

    F52328A5-E44F-4A8E-8A1E-0E2F155B3B6D.jpeg
    Geç tatil yapmak isteyenler için en uygun zaman 9/15 Eylül arasında Antalya civarlarıdır deniz suyu 29 , hava sıcaklığı 30 ve daha müsait şartlarla (sezon sonu kampanyalarıyla) sezona veda edebilir imkanı olanlar , işaretlediğim bölge favorimdir bu dönem için , en tenhadır

    0DE2087F-06F8-44BB-B713-9C49ACE8DC59.jpeg

    06C469D9-FF6C-4FD4-AF88-F911592C66FB.png
    Bununla birlikte Eylül / Ekim döneminde iniş çıkışlar devam edecektir ama 850’de bir daha +20 ve üzeri görmek kolay değil onun için bu sıcakların tadını çıkarmak gerek, Ayın üçüncü haftası ile dördüncü haftası da iniş çıkışlar olası , mevsim değişimi ani sıcaklık düşüşleriyle şifayı kapmak anlamında dikkat gerektirir

    2A32A5B8-F3AA-4B88-BE9F-A602F84F6D77.jpegBununla beraber rüzgar kuzeyden estiği için üşütüyor , klima ve rüzgar, kapalı alanda yada arabada ısınıp terleyenler için dikkat edilmesi gereken bir diğer konu. Eylül ikinci yarıdan itibaren soğuk anomali ve etkili yağışlar beklentimi ifade etmiştim, Karadeniz anomalisi aman dikkat diyor , Daha önce kısmen belirttiğim Rüzgar davranışlarından hareketle kış için bazı fikirlerim oluştu sayılır , bakalım hayırlısıyla ne kadar sert geçecek , Sonbaharı şahsen severim ama yeşille , denizle , özelikle de meyvelerle yavaş yavaş vedalaşmak yönü de olduğu için hüzünlü yanı vardır biraz , bir de birçoklarımızın sevdiği benim de en bayıldığım beyaz incirin tam zamanıdır Eylül ayı , pazarda markette pek satılmayan , ağaçlarda tek tük kalan ve sadece uzaktan seyredebildiğimiz nefis beyaz incir , olsa da yesek 😊

    AFD50402-C752-4E55-A35F-E7B157BD356A.jpeg

  • Bakalım Eylül’de Ağustos şartları mı yoksa Ekim şartları mı göreceğiz, bana göre ikisi de olacak

    Hatta Temmuz ve Kasım şartları bile olabilir

    Ayrıca Karadeniz’deki bu deniz suyu sıcaklıkları birçok dengeyi etkileme potansiyeline sahip

    14 Ağustos tarihinde bu yorumları yapmışız , yukarıda son 4/5 paylaşımımızda da Eylül ortası Azor tırmanışıyla kuzeyli salınım ihtimalini kovalamışız

    Kış analizini doğruya yakın yapabilmek için Sonbaharı , Sonbaharı okuyabilmek için ilk oluşumu doğru analiz etmek gerekir

    Evet sağlam bir soğuk atak ve etkili yağış riski var ( Son 72 ye almadan büyük konuşanlar sadece Risk alır bir kesinlik yok , Şu an İstanbul’a da Zonguldak’a da patlayacak kadar oynak ve vade uzun , bence İstanbul 100 mm yakalayan yerler olur ama 5 saatte mi 50 saatte mi alır şu anda bilinemez)

    2C93A512-B7B0-4010-94D1-689B631FC241.pngC07F7F0B-C27E-4DAC-8713-7CD0B8F39B5E.jpegB7658CA2-4158-4FFC-8510-F54D8FD8EE85.jpeg

    Ama hayat devam ediyor 20/25/30 Eylül de var , Ekim de var kafa yormak gereken

    Yukarıdaki -20 nin önemli olduğunu belirtmiştik , Kafkas zaafiyeti de eskisi kadar güçlü görünmüyor , serinlik uzun süreli devam edebilir

    Zaten Eylül için bir haftalık aralıksız serinlik bile uzun sayılırken daha uzaması enteresan olacaktır

    Bu da bu kış muhtemelen ilk yarısı tanık olacağımızı umduğum bir sinoptik denemesi (dilerim gerçekleşir)

    8FCDE2E8-0297-4288-B984-382222812D47.jpeg

  • Cold.EFso Şu anda modellerin gösterdiği tropikal siklon hakkında ne düşünüyorsunuz?

    Sistemi Sıkı takibiniz için tebrik ederim , Karadenizi çözmek (atalete tepkisini kavramak cidden zor ve sadece SST anomalisi yetmiyor) Modellerde Siklon karakteri için bir istikrar hala oluşmadı (Ecm zaten epey zayıflattı sistemi ve büyük risk aldı ) Jma kuzeybatı için epey risk öngörmüş , Gfs biraz zayıflattı

    8BEFC367-9D01-4AAD-95F0-E641CDE60475.gif347FC6C8-7C7D-4C86-AD23-5170BFC3C226.png7C229875-0C40-4C55-BF23-2E2F5623FC86.png47F9F4A0-CDD8-4F86-9F1A-1116E5E22AB5.pngC5DB0A5D-5D1D-41BF-82C1-F1CFC0403C42.gif

    Romanya üzerinde konumlandıran da var , İstanbul’a getiren de Kırım da hapseden de , benim tahminim İstanbul Zonguldak arası bir bölgede merkez üssünü seçebilir

    Sistemin güzergahı netleşemediği için de ne kadar yük alır bilemiyoruz ,


    Kuzeybatılı gelmesi durumunda etkisi ağır olur, Ama vade hala uzun

    Daha tablo netleşmeden 120’lere girmeden garanti konuşamayız

    Gelirse sağlam vurur , takip edeceğiz

  • 17 Ağustos sel baskınında modellere kızgınlığımı ve seneye bakışımı böyle ifade etmiştim , hala aynı noktadayım

    Güncellenen GFS’ye (modeli en sert eleştiren Garbage diyen biri olarak) şans verelim demiştim ama hala toparlanmaya niyeti yok

    Bundan dolayı kişisel çalışmaların analog yöntemlerin bu yılda prim yapacağını düşünüyorum

    Bu seneyle ilgili ense karartmaya enso verilerinden başlayarak karşıyım

    Eylülde 8/1 ‘e dış kulvardan girebilmeyi coğrafyamız ve en azından Kuzey kesimlerin iyi bir kış yaşama ihtimali açısından çok önemsiyorum

    20/21 Eylül sistemi iyice kırpılsa da yağışın modellerin beklediğinden fazla olabileceğini değerlendiriyorum , zaafiyeti atlatmamız açısından da önemli

    Ayrıca 28 Eylül/2 Ekim dönemi de sistem alma ihtimalimiz var her ne kadar Gfs görmese de


    Zaten GFS’nin debelendiği diyagramından da belli , Ecm 216/240 sinyalleri diyagramıyla örtüşüyor


    Nötr ısrarım devam ediyor

    QBO westerly halini not ediyorum

    Solar minima döngüsünde sınırdayız

    Atlantik ACE’si pik yapacak bu gidişle

    Belki de kış dönemine yorgun bir İzlanda göreceğiz kim bilir

    Ayrıca Sibirya destekli Kuzeybatılı ataklarda bile -6 girişinde kar almıştı İstanbul yüksekleri , o tarz sistemleri yok saymayacağım yine

    Erken kış beklentimde değişiklik yok

    Anı yaşamak ve sistem kovalamak her zamanki önceliğimdir

    C3C42EA9-11A0-4D86-86C6-B42C3A467BDF.jpegB00B7E1D-E4C6-4C58-9984-7D4604DE9669.gif95C56B86-5094-4DCB-ACF0-5A127C067640.gif5DAB1B48-BE2C-4EEF-BC97-F76465BEB181.gif


    Seneyi yada atmosferi severek anlamaya çözmeye çalışmak daha zevkli olacaktır

  • CA modeli kanada mı ? Öngörüsü tahminimle aynı o yüzden soruyorum...

    Hayır Kanada modeli CAN model olarak geçiyor Mjo’da

    Construction Analog model adı verilen Wheeler’in istatistiksel model çalışması bu CA model , zaten birkaç yıldır daha çok bu modeli dikkate alıyorum

    Bahsettiğiniz Kanada modelinin döngüsü ise şu şekilde bugün itibariyle

    C31DC1E3-6674-4324-9655-6D2FB0DF2898.gif