Sıcaklığı Etkileyen Faktörler(Yükselti)+İndirgenmiş Sıcaklık

  • Yükselti


    Dünya yerden yansıyan ışınlarla ısınır. Yeryüzü şekillerinin yükselti ve bakı gibi özellikleri, sıcaklığı önemli ölçüde etkiler. Sıcaklık atmosferde yükseldikçe düşer ve yükseklere çıkıldıkça atmosferin yoğunluğu, nem oranı ve kalınlığı azalır.
    Bu nedenle, yüksek kesimler güneşten daha fazla enerji aldıkları halde ışıma ile daha fazla enerji kaybettiklerinden sıcaklık değişimi daha fazladır. Gündüz kısa sürede ısınan bu yerler gece hızlıca soğurlar.
    Yükseldikçe sıcaklık her 200 metrede yaklaşık olarak 1 derece azalır. Örneğin, deniz seviyesinde sıcaklık 24 derece iken 1800 metre yükseğe çıkılırsa sıcaklık 9 derece azalarak 15 dereceye düşer. (Şekli inceleyerek sıcaklık değişimini anlamaya çalışın)


    İndirgenmiş Sıcaklık
    Herhangi bir yerde ölçülen hava sıcaklığının (aktuel sıcaklığın), o noktanın 0 m yükseklikte (deniz seviyesinde) bulunduğu varsayılarak hesaplanan sıcaklığına indirgenmiş sıcaklık denir.


    Dünyada sıcaklığın enleme bağlı dağılışını gösteren haritalar çizilirken yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisini ortadan kaldırmak için indirgenmiş sıcaklık değerleri kullanılır.


    Bir yerin indirgenmiş sıcaklığını hesaplamak için yükseltiden kaynaklanan sıcaklık farkı hesaplanır. Bu fark o yerin gerçek sıcaklığına eklenir.


    Bir yerin gerçek sıcaklığı ile indirgenmiş sıcaklığı arasında fark fazla ise o yerin yükseltisi fazladır. Fark az ise yükselti de azdır.



    Örnek:


    1000 m yükseklikteki bir noktanın sıcaklığı –2 °C’dir. Bu noktanın deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklığı kaç °C dir?


    Çözüm :


    100 m’de sıcaklık 0,5°C azalırsa


    1000 m’de X°C azalır.


    X=1000 x 0,5 / 100 = 5 °C’dir.


    İndirgenmiş Sıcaklık = Gerçek Sıcaklık + Sıcaklık Farkı


    İndirgenmiş Sıcaklık = -2 +5


    İndirgenmiş Sıcaklık = 3°C’dir.