Beiträge von PergamoN

Meteorolojik Model Güncelleme Saatleri
06:30-08:15 (GFS Sabah)
09:00-10:00 (ECMWF Sabah)
12:30-14:15 (GFS Öğlen)
18:30-20:15 (GFS Akşam)
21:00-22:00 (ECMWF Akşam)
00:30-02:15 (GFS Gece)

    İstatistiklere göre 6.2 lik bir deprem ortalama ne kadar 5 lik artçı üretebilir 5 lik artçı ihtimali hala var mı sizce hocam bu arada büyük artçılarını parça parça zamana yaymak yerine ilk 6-7 saate yaptı büyük artçılarını ondan sordum 5.2-4.7-4.9-5.1 leri felan belki dikkatinizi çekmiştir

    Belki büyük artçılarını zamana yaymak yerine erken ürettiği için sönümlenme periyoduna biraz daha erken girebilir tabiki büyük deprem ihtimalini bunun dışında bırakıyorum

    6.2-6.3Mw’lik bir depremin ortalama 4-5 adet (zamana yayılmış) 5.0-5.5m artçısı olabiliyor.
    Listrik normal faylarda bu sayı çok daha artabilir.


    Depremler Çok daha büyük bir anaşok’un hazırlık evresiyse zaten ay-yıllarca sürebilir,anaşok sonrası bu sefer öncü kategorisine girecek.

    PergamoN Bu 2 depremi nasıl yorumlarsınız hocam ?

    Sırtın doğusundaki depremler artçı kategorisinde değil tetiklenen bağımsız depremler , M>3 deprem sayısı artmadıkça yorumlamak zor 3m altındaki depremler sismojenik zondaki depremleri temsil etmeyebiliyor,yüzeysel gerilmelerdende kaynaklanıyor olabilir bu kesimde stress’in arttığı unutulmamalı.


    6.2M’lik bir depremin artçıları 4-5günle sönümlenmez sayının hızla azaldığı sönümlendiği anlamına gelmiyor.


    Aslında klasik bir davranış sergiliyor şuana kadar, küçük bir aktiviteyi ard arda depremler takip edip sönümleniyor, belli bir süre sonra yine aynı hareketi yapıyor bu bile hala harekete zorlandığının göstergesi.


    Psikolojisi kolay değil biliyorum ama anksiyete’ye dönüşen kişiler daha fazla yıpranmadan psikolojik destek gerekirse ilaç tedavisi almalı.

    PergamoN hocam Ortada dolaşan bilgilere göre fay 28 km kırıldı deniyor, peki 28 km durduran ne oldu bilimsel açıdan herkes de bu sorunun cevabını merak ediyor.

    Kırık 17-18km civarında ortalama derinde 30-50cm atım miktarları mevcut (doğuya gittikçe düşüyor).

    Yırttığın sonlandığı kesimdeki sırt belirgin bir direnç noktası yalnız bu sırt’da morfolojide belirgin bir ötelenmede mevcut bu sırtıda kesen depremler olmuş.


    Son depremden ziyade sadece aletsel dönemde ki geçen süre baz alındığı 2metreye yakın atım miktarı birikimi yapar.

    Bu kesim olası bir anaşokda yeniden yırtılacak.

    Yırtılma batıya niye ilerlemedi bunu bende bilmiyorum ama özellikle dünkü depremler bir tık batıya meyilliydi batıda ki boşluk kapanmaya başladı.

    Batıdaki bu kesim ayrı bir çekirdeklenme noktası olası bir anaşok doğudan ziyade (herkes doğuya bakıyor) daha batıdan başlayıp hızlı bir şekilde yeniden doğuya doğru kırabilir.Bu senaryoda direnç noktasının kırılmasıda olası sırt’ı kesen depremler muhtemelen supershear depremleri.

    Kumburgaz fayının kendi içinde bile tamamının kırılmadığı unutulmamalı.


    Olası adalar fayı kırılması durumunda (batından doğuya doğru kırılma )büyük yıkıcı ivme değerleri İzmit ve çevresinde olacak o halde bu mantık ile bakarsak .

    Herseğin doğusunun bidaha yırtılma imkanı çok düşük ,bu kesimlerde bir daha yüzey kırığı uzun yıllar gözlemlenmez.

    Demek istediğimi anlamamışın episantr odak noktasının (kırılmanın) başlangıcını simgeler 120km bir kırık geliştiği varsayarsak segmentler arasında pürüz ve engeller gereği atım farkları oluşabilir.En büyük atım episantr’da olmayabilir atıyorum episantr’ın 60km doğusunda bir başka segment’de gerçekleşebilir ama bu kesimde zaten kırılmışdır (ayrı bir odak noktası) ama zaman/kaynak fonksiyonu çözümü gereği çok büyük bir zaman farkı yoksa ayrı bir deprem olarak ele alınmaz her segment bazında salınan toplam enerji baz alınarak ilk odak başlangıcına deprem büyüklüğü addedilir.

    Olası Marmara denizi deprem kırığının Hersek doğusuna geçme ihtimali yok ivme yine yüksek çıkabilir (dalga ilerleyişi ,zemin vb.) Ama anlatmak istediğim bu değil.

    Hocam 99 depremi ivme değerleri haritasına göre ; merkez üssü 264 görünüyor ama doğusu 407 -480 değerleri gözüküyor.

    Merkez üssü daha az değerlerin göstermesi normal mi ?

    Merkez üssü (episantr) odak başlangıç noktasıdır en büyük ivme veya atımlar (çok segmentli) yırtılmalarda episantr’da oluşacak diye bir kaide yok yırtılmanın gerçekleştiği her yer merkez üssü kabul edilebilir.

    Dalga ilerleyişi ve zeminde çok büyük bir faktör tabiki.

    Model budur anlatmak istediğim buydu batıdaki etkinlikde ayrı bir çekirdeklenme girişimi,bugün sınırın doğusundada bir etkinlik oldu ama ana fayda olmayabilir.

    Akşam meydana gelen 4.4Mw normal bir artçıydı zaten diğer segmentde meydana gelen deprem büyüklüğü 3.7Mw

    4.3/4.4 her neyse kim dedi diğer segment’e sıçradı diye 4.4 üzerinden yorum yapılıyor.

    PergamoN peki sayın hocam bu engellemeye sebep olan şeyler nedir mesela kayaç kabuk yapısı kaynaklı bir durum mu yırtılmanın sonunun çukura denk gelmesi mi falan mı oluyor bunu nasıl yorumlayabilirsiniz sizden çok şey öğreniyoruz bizler için güzel kalıcı bilgiler oluyor.

    Topografya belirgin olduğu için emsc haritasında örnek göstereyim,kırmızıyla işaretlidiğim yerde ötelenmeyi kafanızda canlandırın sırt bazı depremler tarafından kesilmiş (yırtılmış) ama belirgin bir engel noktası her deprem yırtmayabilir burda muhtemelen deprem çözümlerine yüksek miktarda bindirme bileşenide eşlik ediyor olabilir.

    Bu yüzden eski yorumlarımı hatırlayanlar bilir özellikle marmara bazında çok segmentli deprem davranışının oluşmasını şahsi düşüncem zor görenlerden biriydim.

    Çukurların oluşum sebebide iki farklı doğrultu atımlı fayın etkin olmasından kaynaklanıyor tamamı doğrultu atımlı fay sistemlerinde oluşan çek-ayır havzalardır bu yüzden Marmara'da birden fazla segmentin etkin olduğu bilinen bir gerçek çek-ayır havzalarda bir engel noktasıdır normal şartlarda bu iki fayın aynı anda kırılması zor bir olasılıkdır taki yüksek atım miktarıyla supershear depremleri dediğimiz fayın yırtılma hızının S dalgası hızı geçtiği depremler hariç bu depremler çok güçlüdür enerji saniyeler içinde diğer segmentleride tetikler.

    Geograph-Er | PULL-APART / ÇEK AYIR HAVZASI Nedir ? Çek-ayır havzaları, yer  kabuğunun gerilmesi ve iki yana doğru çekilmesi sonucu oluşan çöküntü... |  Instagram

    Supershear depremlerinin ülkemizde örnekleri;

    İzmit 7.6Mw

    Düzce 7.2Mw

    2014 Ege denizi depremi 6.9Mw (ikinci alt olay sırasında gözlemlendi)

    Kahramanmaraş depremleri 7.9Mw/7.7Mw her iki anaşokda'da süper kesme kırılması başladı ,ikincisi saniyede 4.8 km (3.0 mil) maksimum hıza ulaştı.

    PergamoN 2 yırtılma olduğunu en yüksek enerjilerin 4. Ve 8. Saniyelerde çıktığını mı anlamamız gerekiyor?

    Güzel bir yorum ama anaşokda rupture modelinde tek bir segment etkin (sonradan daha farklı veriler gelmezse) dalga genliği dediğin gibi enerji seviyesini gösteriyor.

    normal bir deprem davranışında (farklı segmentler kırılmadığı takdirde) genlik hafifden başlar yükselir ve zamanla azalır.Bu fonksiyonda enerji yükselecekken 3 kere kesiliyor ve en yüksek enerjide dahil hepsinde keskin bir düşüş mevcut kırılma ilerleyişini şuan ki veriler dahilinde birşey-ler engellemiş.

    örnek fonksiyon sağ yanal atımlı 6.1Mw'lik bir deprem

    Bu depremi çok fazla hissetmenize neden olan ana kol üzerinde olması olabilir sanırım. Birde bu deprem artçı mıdır acaba? PergamoN

    Depremin sonlandığı kesimde artçı bir deprem ,zaman zaman burda ki yoğunlaşmalar normal sayılabilir beklenende budur zaten.

    depremin zaman/kaynak fonksiyonu amatör olarak yorumlamaya çalışsaydınız (genel olarak soruyorum) ne gibi bir yorum yapardınız?

    6.2Mw’nin yırtılma alanının dışında kalan stres’in arttığı doğuya kaymış bir deprem Deniz içindeki sırtıda geçmiş görünüyor 6.2Mw’nin ilerleyişide bu sırt kesmiş olabilir.

    Ana segment’de yorumunu yapmak güç sadece episantr’dan bu yorum yapılamaz çözümü görmek lazım özellikle bu kesimde normal faylarda mevcut.

    Çok hoş bir görüntü değil ama 6.2Mw’lik bir deprem sonrası olağanda bir durum çevredeki küçük ölçekli normal fayları tetikleyebilir.

    Devamı ve seyri önemli dahada önemlisi çözümü ne veriyor görmek lazım Buda amatörleri aşıyor. +4Mw gelişirse otomatik çözümden kısmen yorum yapılabilir 3-3.7 arasındaki bir depremin çözümü yapmak için jeofizik mühendisi şart.

    M>3’ler ayrıca önem arz eder.

    eumetsat_delisi

    Deprem biliminde yerine oturma diye bir kavram yok ,oluşan depremden kısa bir süre sonra fay bir sonra ki depremi için hazırlığına başlar.
    KAF’daki hareketin bir çoğunu Avrasya plakasından ziyade anadolu mikroplakası üstlenir ,Avrasya plakası oldukça sabitdir güneyden Arap plakası bindirdikçe anadolu kuzeye hareket edemediği için GB’ya doğru kayar Avrasya ile anadolu plakasının hareket sınırıda KAF’ı yani kuzey anadolu transform fayını oluşturur.

    Diğeri Arap/anadolu plakasının sınırını oluşturan DAF

    Ve daha güneyde Afrika/arap plakası sınırını oluşturan ÖDF Ölü Deniz fayı bunların tamamı doğrultu atımlı transform faylar.

    Bir fayın etkinliği kaybetmesi birkaç milyon yılı içeriyor.


    Adaların güneyinde aletsel dönemde belirgin bir suskunluk olduğu aşikar bu 1894 depremiyle ilgili olabileceği gibi fay tamamen kilitlide olabilir.

    Çok belirgin jeolojik oluşumlar varken bu fay aktif değil demek için elinde veri olması lazım.


    Tarihsel depremler büyüklük konusunda tam fikir vermesede özellikle kayıtların yüksek olduğu kesimlerde (Antakya) örneğinde olduğu gibi ölüm yıkım vb. . Veriler büyüklük konusunda tahminde bulunmayı sağlıyor.

    1509 depremi oldukça ciddi bir deprem ve +7.4Mw olması muhtemel bence çoklu kırılma içeriyor ama yüksek atım miktarıda bunun sebebi olabilir.

    Tam olarak bulamadım ama mesela 24 eylül 2019 da 4.6 büyüklüğünde depremden 2 gün sonra 5.8 oşlmuştu. 4.6 büyüklüğündeki depremden sonra 5.8 e kadar olan zamanda depremcikler olmuş muydu? Hatırlayan varmı ?

    Kandilli’nin haritada göster sekmesinden 2019 Eylül ayını seç altındaki listeden inceleyebilirsin.

    PergamoN hocam son artçıların büyüklüğü küçük ama iyice doğuya doğru gidiyor sizin yazdığınız gibi oluyor galiba

    Ne yazdığımı hatırlamıyorum ama doğuya gitme yok artçılar tamamen yırtılma alanı içinde gerçekleşiyor şuan için, batıda ayrı bir çekirdeklenme girişimi oldu ama devamı gelmedi


    sonlu rupture modeli ;

    dünde yazdığım gibi tek taraflı doğuya yırtılmış ve doğuda kendi içinde bile atım farkı var bu depremin ilerleyişi birşey kesmiş.

    Marmara’nın karakteristliği gereği kuzey marmara doğuya Güney marmara batıya hareket ediyor , doğuya yırtılma anormal bir durum değil 5.8Mw depremide doğuya doğru yırtılmışdı.

    takip ettiğim yabancı sismologlsrda benzer görüş hakim batı Marmara’da asismik creep mevcut ,aletsel dönemde mevcut yüksek depremselliği buna bağlıyorlar orta çukur geçiş noktası (kırılmanın başlamasını tahmin ettikler nokta kilitli fay ise doğuda ki avcılar yabancı literatürdeki adıyla princes island segmenti (adalar güneyindeki) fay

    Meraklısı okuyabilir;

    M6.2 earthquake shakes Istanbul
    It's not the big one... yet.
    earthquakeinsights.substack.com


    1509 depremi etkilerini gösteren ahşap kesim Constantinope

    Yeni bir çekirdeklenme derken hocam?

    Batı’daki odak noktası 6.2Mw’nin yırtılma alanının dışında kalıyor bu depremleri artçı kategorisine koyamazsın,o depremler stress değişimi sonrası tetiklenmeyle oluşan yeni çekirdeklenmeler küçük küçük devam edip sönümlenebileceği gibi fay uzunluğu gereği daha büyük bir deprem potansiyelinide gösterir.

    PergamoN  Narsil

    Hocam 6.2 nin ardından 5.9 artçı oldu mu acaba ciddi bir artçı ama afad oldu diyor ama kandilli olmadı diyor hangisi doğru biz o anki stres heyecanla hissederken depremler iç içe geçmiş olabilir mi 6.2 ile 5.9

    Çözüm hatası afad aynısını Maraş depremindede yaptı özellikle Marmara ve çevresi için kandilli verilerini baz almakda fayda var zaten ,özel olarak çalışılan bir bölge olduğu için istasyon sayısı fazla.


    deprem sıklığının azalmasıyla gece-sabaha karşı oluşan batıdaki odak noktası daha belirgin hale gelmiş bu noktadaki +3M deprem sayısı ve seyri önem arz ediyor.

    Yeni bir çekirdeklenme olduğu bariz belli

    karkolik furkan

    Sunucudan veya normal bir vatandaşdan böyle bir soru sormasını bekleyemezsin çünkü bunu normal bir vatandaş yorumlayamaz.

    Artçılar doğuya kaymıyor aslında ,artçı depremler yırtılma alanı içinde homojen dağılım gösterir ki tek taraflı yırtılmalar hariç ,tek taraflı yırtılmalarda genelde yırtılmanın sonlandığı kesimde bir yoğunlaşma görülüyor.

    Yani sen veya bir başkası doğuya kaydığını düşünebilir ama aslında o bölge zaten yırtılmıştır ve artçılar olağandır.


    Stress aktarımı konusu doğrultu atımlı faylarda her iki ucada stress aktarımı şeklinde gerçekleşiyor burda sorun fayın zaten tek bir segment’den oluşması KD’da bir boşluk mevcut (çok daha küçük) GB’dada boşluk mevcut fay kendini kıramıyor ki (kıradabilir) bir başka segmenti kırsın.


    Bu yüzden +3Mw depremlerin görüldüğü GB tarafı D-KD’dan daha fazla dikkat çekiyor şuan için bana göre

    gece ve sabah saatlerinde episantr’ın batısında depremler yaşanmış sismojenik zon gereği 3M’nin altındaki depremler çok birşey ifade etmez yüzeysel gerilmelerdende kaynaklanabilir.

    6.2Mw muhtemelen tek taraflı doğuya yırtılmış 17km civarında bir uzunluk mevcut

    Batısındaki deprem seyri önemli kalan parçada benzer atım miktarıyla 6.0-6.5 arasında bir davranış gösterebileceği gibi tarihsel depremler doğruysa diğer senaryo olan fayın tamamen harekete geçip biriken atımın komple serbest bırakmasıyla +7Mw deprem oluşabilir.

    1- Burda senaryo tamamen varsayıma dayanıyor tarihsel depremler doğrumu?

    2- sadece aletsel dönemde geçen zaman dikkate alındığında 125yılx20mm hızdan 2,5 metre atıma karşılık gelir

    45kmx2.5m atım miktarları bile 7.1-7.2Mw’ye eşit burda risk hala çok yüksek olmalı ki statik şekilde tetiklenmeyip böyle bir davranış sergilemesi çok garip.