CENK YALTIRAK;
Marmara ana fayı kuzeyinde bulunan KD-GB doğrultulu bir ikincil fayda olan ana şoktan sonra bu fay ile Kuzey Anadolu Fayı Marmara D segmenti adını verdiğimiz fay arasındaki blokta çok sayıda deprem gerçekleşti. Bu depremler üç boyutlu bakıldığında bazı araştırıcıların çizdiği bir KB-GD bir faya işaret etmez. Hatta bu sözde fayı tam kesen sismik kesitlerimizde de görmüyoruz. Bu nedenle deprem olan fay KD-GB doğrultuludur. Olan çok sayıda deprem ise iki fayın arasındaki blok defomasyonudur.
Şu anda ilginç olan Trakya Eskişehir Fayı adını verdiğimiz aktif olmayan fay zonu üzerinde Büyükçekmece gölü batısından Saray ilçesine doğru çok sayıda deprem olduğu görülmektedir. Bu depremler gece geç saatlerde derin depremler olup taş ocağı faaliyeti değildir. Aksine Marmara denizinin artan gerilmesini çevre alanlara sirayeti ve eski kırıklarda mikro aktivite oluşmasıdır. Yine Marmara faylarına açılı duran KB-GD doğrultulu Trakya Eskişehir fayı İmralı Fay Segmenti üzerinde daha zayıf olmakla birlikte Trakya parçasına benzer bir faaliyet görülmektedir (Bkz harita)
Diğer dikkat çekici bir faaliyet ise 1509 da kırıldığını düşündüğümüz KAF Doğu Marmara Fayı tam üzerinde ise fay çizgisini takip eden depremler gelişmeye başlamıştır.
Eğer kırılmasını beklediğimiz 3 segmentin tarihsel depremlerine bakarsak bunlarda önce İstanbul depremi olarak kayda geçen fakat yıkım raporu olmayan kaynağı bilinemeyecek depremler bulunur.
10 Ekim 1509 öncesi İstanbul’u korkutan üç deprem bilinir. Bunlar 1498, 1500, 1505 yıllarında olan depremlerdir.
2 Eylül 1754 depremi öncesi 23 Aralık 1751, 16 Ocak, 7 Nisan, 27 Nisan, 26 Mayıs 1752, 15 Mart 1753 İstanbul depremi adıyla 6 korkutan deprem kayda geçmiştir.
22 Mayıs 1766 depremi öncesinde ise yine Marmara olan ve İstanbul depremi olarak hasarsız kaydı olan depremler ise 3 ve 8 Ekim 1763, 23 Aralık 1763, 4 Şubat 1764, 16 Mayıs 1764 depremleri olmak üzere 5 depremdir.
Marmara Fay sisteminde büyük depremlerin öncesinde olan, korkutan, hasar kaydı bulunmayan fakat tarihçiler tarafından kayda geçen bu depremler olasılıkla büyüklüğü 6 dan küçük olmadır.
Sonuç olarak tarihsel depremlerde üç ana depremden 1509 öncesi 11 yıl, 1754 ve 1766 depremlerinden üç yıl önce yıllarca suskun olan Marmara’da sıradışı, öldürmeyen, yıkmayan fakat kayda geçen çok sayıda deprem ana şoktan önce meydana gelmektedir. Şu anda Marmara’da hangi segment kırılırsa kırılsın deprem büyüklüğü 7.1ile 7.6 arasındadır. Son Silivri deprem serisi bize artık tarihsel açıdan 11-3 yıl zaman aralığını işaret eder. Bu ise bir zorunluluk değildir. Sadece ana şoklardan yıllar önce Marmara Fayları uyarmaktadır diyebiliriz.
