Alles anzeigenAtatürk’ün kızı Sabiha Gökçen, hatıralarında bu konuda şöyle bahsetmektedir: “Gazi paşa, bir yandan askeri havacılık çalışmaları, bir yandan da Türk Tayyare cemiyeti’ ne giderek faaliyetler hakkında bilgi alıyordu. Savaş sonrası Türkiye’nin çok fakir olan bütçesi ile mucizeler yaratılır, o ulusal bilinç şahlanırken, Mustafa Kemal Paşa Türk Tayyare Cemiyeti için o çok güvendiği, hamiyetperver, yardımsever ulusunu yardıma çağırmıştı. İstikbal Göklerdedir diyor, bunun heyecanını bütün bir ulusa aşılıyor, çalışmalar hakkında sık sık bilgiler veriyordu.. “İstikbal Göklerdedir!” derken, bunu sadece bir işaret olarak bırakmıyordu. Bu bir ulusal hedefti. Onun için sadece fikir alanında, spor alanında kalmamalıydı.. Bu konuda daha geniş yatırımlar yapılmalı, çağdaş havacılık teknolojisi tümü ile ülkeye getirilmeliydi. Tayyare fabrikaları kurmalıydık. Kendi uçağımızı kendimiz yapmalı, günün birinde ele güne muhtaç hale gelmemeliydik,. Çünkü dünya uluslarını gelecekte hiç te parlak günler beklemiyordu.. Çelik kanatlarla, kendi yaptıkları çelik kanatlarla göklerini, topraklarını savunamayan ulusların akıbetleri hüsran olacaktı.. Uçan gençliğin özlemi her geçen gün yüreğini dağlıyordu sanki.. Bunu gerçekleştirmek için bir okula gereksinme olduğunu hissetmiş, ilgililerle bu konuda geceli gündüzlü yeni bir çalışmaya girmişti.
Askeri ve sivil havacılıkta memnuniyet verici gelişmeler yaşanmasına
rağmen, Milli Havacılık Sanayiinin kurulmasında karşılaşılan güçlükler, Atatürk’ü
bu alanda düşüncelere sevk etmiştir. 1937 yılında, Dersim Harekatı öncesinde Sabiha
Gökçen’e söylediği, “Türk Hava Kurumu Ulusal görevini yerine getiriyor,
Türk kuşundan gençler artık istikbalin göklerde olduğu inancı içinde yetişiyorlar... Bir
de uçak teknolojisini Türkiye’ye getirebilirsek artık gözüm açık gitmeyecek
Gökçen...” sözleri ile manevi kızına düşüncelerini anlatmıştır.
Atatürk, en önemli özelliklerinden biri olan ileri görüşlülüğü sayesinde, o dönemde pek çok kişinin farkında olmadığı bazı gerçekleri sezmiş ''İstikbal Göklerdedir. Göklerini koruyamayan uluslar, yarınlarından asla emin olamazlar (16 şubat 1925)'' sözü ile havacılığın ne kadar önemli olduğunun altını çizmiştir.
1936 yılında Yuri Gagarin henüz daha 2 yaşında iken Atatürk, Eskişehir Tayyare Alayına yaptığı ziyarette “Geleceğin en etkili silahı da, aracı da hiç kuşkunuz olmasın tayyaredir. Bir gün insanoğlu tayyaresiz de göklerde yürüyecek, gezegenlere gidecek, belki de aydan bize haber yollayacaktır. Bu mucizenin gerçekleşmesi için 2000 yılını beklemeye gerek kalmayacaktır. Gelişen teknoloji daha şimdiden bunu müjdeliyor. Bize düşen görev ise, batıdan bu konuda fazla geri kalmamayı temindir.” Gazi Mustafa Kemal Paşa, yaptığı konuşmalarla gençleri böylece havacılığa teşvik ediyordu.
İstikbal göklerdedir. Barışların da savaşların da, medeniyetin de, başka dünyaların keşfinin de geleceği hep göklerden olacak.
Kaynak: Atatürk'le Bir Ömür kitabı sayfa 129.
alper gezeravcı'nın uzaydaki ilk sözleri ile tekrar tartışması konusu olan özdeyiş.
18 ocak 1935 tarihli ulus gazetesi'nde, ankara'da yeni kurulmuş olan türk kuşu kurumuna üye alımları için çıkan beyannamede benzer şekide şu ifade var: “türk gençleri, yarınki dölün yeri göklerdir” kaynak tabi burada atatürk ile ilgili atıf geçmediği gibi cümlede kullanılan “döl” kelimesinin istikbal kelimesine karşılık mı kullanıldığı da belirsiz. 1934-1935 yılları arası yoğun bir öz türkçe faaliyetleri var ama o yıllarda çıkan tarama dergisi ve karşılıklar kılavuzunda istikbal kelimesi için “gelecek, gelesi, ileri” gibi kelimeler önerilmiş; döl kelimesi daha çok “nesil, ensal, zürriyet, sülale” gibi arapça kelimeler için önerilmiş. 3 mayıs 1935'deki türk kuşu açılış konuşmasında atatürk “türk çocuğu! her işte olduğu gibi, havacılıkta da, en yüksek düzeyde, gökte, seni bekliyen yerine, az zamanda dolduracaksın” diyor ama konuşmanın tamamında “istikbal göklerdedir” diye bir ifade yok. hatta atatürk'ten sonra konuşan ismet inönü de böyle bir ifade kullanmıyor. kaynak
"istikbal göklerdedir” ifadesi yazılı kaynaklarda ilk defa 22 haziran 1936 tarihli cumhuriyet gazetesi'ndeki abidin daver'e ait hem nalına hem mıhına isimli köşe yazısında “medeniyetin istikbali göklerdedir” olarak geçiyor. kaynak abidin daver aynı ifadeyi 30 mayıs 1937 tarihli cumhuriyet gazetesi’ndeki “atatürk kızı sabiha gökçen” başlıklı yazısında tekrar kullanıyor “...yurdunda müsatakil ve mesud yaşamak istiyen bir millet için istikbal göklerdedir….” kaynak fakat bu yazılarda ilgili sözün atatürk’e ait olduğuna dair bir imada bulunmuyor. belki bu sözün aslında abidin daver’e ait olduğunu düşünebilirsiniz ama aynı söz yine abidin daver’in 31 ağustos 1943 tarihli cumhuriyet gazetesi’ndeki hem nalına hem mıhına isimli köşe yazısında tekrar geçiyor ve burada isim vermeden “...yarım asır önce havacılığın ilk müjdecilerinden biri şöyle diyordu” diyerek bu sözü başkasından aldığını belirtiyor. alıntı yaptığı yazı da şu şekilde “kuşlar gibi uçmak arzusu, insanlık kadar eskidir. insan artık bu ülküsüne varmak ve kanatlanıp uçmak üzeredir. insan, havadan ağır bir vasıta ile uçmağa başladıktan sonra, dünyaya hakim olacaktır. bir gün arz soğumağa başladığı, yahud da dünyanın toprakları ve denizleri, kendilerini doyurmağa yetişmediği zaman insanlar, başka dünyaları fethetmek için, küremizden uçup gidecekler. insanlığın ve medeniyetin istikbali göklerdedir.” kaynak burada da yine bu sözün atatürk’e ait olduğuna dair hiçbir bilgi ya da ima yok. abidin daver bu sözle ilgili herhangi bir isimden bahsetmese de muhtemelen bahsettiği kişiler wright kardeşler. bu söz 23 eylül 1966 tarihli cumhuriyet gazetesi’ndeki “türkkuşu'nun planör kampında” haberinde tekrar geçiyor. inönü kampında ilk defa pırpır uçuran tümgeneral nuri arslantaş'ın uçus sonrası açıklaması şu şekilde “bütün gençlere aşılamalıyız bunu, istikbal göklerdedir”. kaynak tabi burada da yine atatürk ile ilgili bir söylem yok. fakat o yıllarda bu sözün türk kuşunda kullanılan bir slogana dönüştüğü bariz.
bu sözün atatürk ile ilişkilendirilmesi 1970 sonrası ortaya çıkıyor. türk hava kuvvetleri'nin 60. yıl dönümü ile ilgili demeçlerde ve cumhuriyetin 50. yılına özel hazırlanan kitaplarda “istikbal göklerdedir - mustafa kemal atatürk” alıntılamaları ilk kez gözükmeye başlıyor. kaynak 1 kaynak 2 1982 yılında oktay verel editörlüğünde çıkan “atatürk'ün izinde bir ömür böyle geçti” isimli kitapta sabiha gökçen bu sözün atatürk’e ait olduğunu iddia ediyor. kaynak fakat atatürk’ün bu sözü nerede, ne zaman söylediğine dair o dönem hiçbir bilgi yok. buna dair ilk bilgi 1983 yılında genelkurmay başkanlığı tarafından yayımlanan “atatürkçülük - atatürk'ün görüş ve direktifleri” isimli kitapta “istikbal göklerdedir - türk hava kurumunu açış nutku, 1925” olarak veriliyor. kaynak daha sonra 1997 yılında yine genelkurmay başkanlığı tarafından yayımlanan “beşinci askeri tarih semineri bildirileri 2” kitabında ilgili söz “istikbal göklerdedir, çünkü göklerini koruyamayan milletler yarınlarından asla emin olamazlar” olarak biraz daha genişletilmiş haliyle karşımıza çıkıyor. kaynak 2000 sonrası bu cümlenin sonuna bir de atatürk'ün 1935'deki türk kuşu açılışında söylediği “...her işte olduğu gibi havacılıkta da en yüksek seviyede, gökte seni bekleyen yerini az zamanda dolduracaksın. ey türk genci! kısa zamana gökte seni bekleyen yerini alacaksın.” kısmı ekleniyor. 1935'de söylenmiş bir cümle, neye göre 1925'deki bir cümleye dönüşüyor, orası da muamma. günümüzde bu sözün atatürk’e ait olduğunu iddia eden kişiler büyük ölçüde 1980 sonrası çıkmış genelkurmayın bu kitaplarını, bir kısmı da sabiha gökçe’nin hatıratlarını kaynak gösteriyor. kaynak
peki atatürk’ün 1925’de türk hava kurumunu açış nutku diye bir nutku var mı? internetteki aramalarda tam haliyle böyle bir nutuk çıkmıyor. türk hava kurumu’nun sayfasındaki bilgiler de üstte belirttiğim genelkurmay kaynaklarından harici başka bir şey sunmuyor. kaynak yayınlarından çıkmış 30 ciltlik atatürk'ün bütün eserleri serisinde de böyle bir nutuktan hiç bahsedilmiyor. atatürk’ün 1925 yılına ait türk tayyare cemiyeti'ne teşekkürleri, beyanatları, telgrafları, bayram tebrikleri vesaire var ama hiçbirinde “istikbal göklerdedir” diye bir ifade yok. aynı yıl meclisin ikinci dönem üçüncü toplanma yılı açılış konuşmasında tayyare cemiyeti’nden bahsediyor ama yine böyle bir söz yok. hatta 1926’daki dördüncü toplanma yılı açılış konuşmasında da yok. 8 haziran 1926’da atatürk bursa’da anadolu ajansı’na tayyare cemiyeti hakkında beyanat veriyor ama burada da geçmiyor.
yani kısaca atatürk'e ait böyle bir söz yok. abidin daver'in 1937 yılında sahiba gökçen ile ilgili bir yazısında kullandığı "..istikbal göklerdedir" ifadesi sonradan türk hava kurumu'nun bir sloganına dönüşmüş. 1970 sonrası bunun atatürk'e ait olduğu varsayılmış. sabiha gökçen, yıllar önce abidin daver'in kendisi için kullandığı sözü 1982'de “atatürk dedi” olarak anlatmış. genelkurmay da “atatürk bu sözü belki 1925'deki tayyare cemiyeti açılışında söylemiş olmalıdır” diyerek hiçbir yerde kaydı olmayan bir açılış nutkuna bağlamış. bu mevzu pek sorgulanmadan günümüze kadar da gelmiş, ta ki afet inan'ın kızı arı inan'ın “atatürk'e ait böyle bir sözü yok” diyene kadar. video
kaynak:
