Kış Üçgeni (Sirius, Procyon, Betelgeuse)
4 Dakikada okuyabilirsiniz
Yaz Üçgeni‘ni yazın gökyüzüne baktığımızda gördüğümüz en parlak 3 yıldızdan biliyoruz: Vega, Altair ve Deneb. Gökyüzü o kadar muntazam, bereketli ve ihtişamlıdır ki insanoğluna yazın ‘Yaz Üçgeni’ ile gösterdiği rehberliği, kış aylarında da gösterir. Bu sefer çok farklı yıldızlarla tabi ki: Sirius, Procyon, Betelgeuse ile.
Kış Üçgeni, amatör astronomların ya da profesyonel olarak ilgilenenlerin yakından tanıdığı, gökyüzündeki hayali bir geometrik şekildir. Şu günlerde, geceleri başımızı yukarı kaldırıp güney yönüne doğru bakarsak eğer (bulutsuz açık bir havanın olması şartı ile) “Kış Üçgeni” ni oluşturan gökyüzünün parlak üç yıldızını rahatlıkla görebiliriz.
Gökyüzünde adeta bir kum saati gibi şekle sahip olan Orion (Avcı) takımyıldızının kırmızı dev yıldızı Betelgeuse, bu üç yıldızdan biridir. Avcı takım yıldızı kış aylarında gökyüzünde ışık kirliliğinin bolca bulunduğu büyük şehirlerde dahi en rahat şekilde görülebilecek en belirgin takım yıldızlardan biridir.
Bu takımyıldız, avcının kemerini oluşturan nizami şekilde yan yana dizilmiş üç yıldız (Alnitak, Alnilam ve Mintaka) sayesinde rahatlıkla tanınabilir. Betelgeuse yıldızı, belirgin turuncu-kırmızı rengi ile bu üçlünün hemen üzerinde hafif çaprazlarında görülebilir.
Üçgenin diğer bir üyesi Canis Major (Büyük Köpek) takım yıldızının alfa yıldızı olan ve gökyüzünün de bilinen en parlak yıldızı olan Sirius’tur ve ufka daha yakın bir konumda yer alır. Avcının kemerinde yan yana dizilmiş olan 3 yıldızın (Alnitak, Alnilam ve Mintaka) hemen arkasından gelir. Sirius yıldızının, Jüpiter kadar parlak ışıltılarıyla gökyüzünde farkedilmeme ihtimali yoktur.
Üçgenin en son üyesi de Canis Minor (Küçük Köpek) takımyıldızında yer alan ve takımyıldızın en parlak ve gökyüzünün de 8. en parlak yıldızı olan Procyon Yıldızıdır.
Kış üçgenini bu görsel yardımıyla ülkemizin her yanında rahatlıkla bulabilirsiniz. Eğer ışık kirliliğinden uzak bir yerde iseniz, üçgenin sağ tarafındaki avcı takım yıldızını ve orion nebulasını dahi çıplak gözle seçebilirsiniz.
Mitolojik olarak Canis Major (Büyük Köpek) takımyıldızı ve Canis Minor (Küçük Köpek) takımyıldızının, Avcı Orion’u takip eden köpekleri temsil ettiği söylenir.
Bu üç yıldızın oluşturduğu eşkenar Kış Üçgeni’ni, gökbilimciler genelikle yakın noktalardaki diğer kuzey yarımküre takımyıldızlarının yerini hızlı bir şekilde tespit etmek amacıyla kullanırlar ve gerçekten de gözlem yapmak isteyenlerin ve gökyüzü gözlemine yeni başlayacak olanların kesinlikle bilmesi gereken en belirgin gökyüzü referans noktalarından biridir.
Kaynak:Kozmik Anafor
