
Bu grafik, 60° Kuzey enleminde, stratosferin üst seviyelerindeki (10hPa, yaklaşık 30 km yükseklik) batı-doğu yönlü rüzgarların (U10) hızını gösteriyor.
- Siyah Çizgi: Yılların ortalaması (klimatoloji). Normalde rüzgarın bu tarihlerde ne kadar güçlü olması gerektiğini gösterir.
- İnce Mavi Çizgiler: Modelin her bir farklı tahmini (ensemble üyeleri). - Senaryo Topluluğu
- Kalın Mavi Çizgi: Tüm bu tahminlerin ortalaması.
Grafik Neyi Anlatıyor?
Grafikte de göreceğiniz gibi (özellikle benim kırmızıyla işaretlediğim alanda), normalde (siyah çizgi) rüzgarların güçlenmesi gereken bir dönemdeyiz. Ancak model, Aralık ayının hemen başında rüzgar hızında çok keskin bir düşüş öngörüyor.
Bu durum, "Ani Stratosferik Zayıflama" (Sudden Stratospheric Weakening - SSW) potansiyeline işaret eden çok güçlü bir sinyaldir. Yani, kutbu çevreleyen o güçlü hava jeti ciddi bir darbe alıyor ve yavaşlıyor.
Asıl önemli nokta burası. Stratosferde (yukarıda) yaşanan bu tür güçlü zayıflamalar, genellikle birkaç hafta gecikmeyle etkilerini troposfere, yani bizim yaşadığımız yüzey katmanına indirir.


Stratosferik girdap zayıfladığında, kutup üzerinde "kilitli" duran aşırı soğuk hava kütleleri serbest kalma ve "yalpalama" eğilimine girer. Bu durum, yüzeydeki basınç dağılımını doğrudan etkiler ve Arktik Salınım (AO) indeksinin güçlü bir şekilde negatife dönmesine zemin hazırlar.
Negatif AO demek:
- Arktik (Kutup) bölgesinde yüksek basınç oluşması. (dün attığım snoptiklerde benzer ve modellerin neredeyse uzun vadede verilerle destekli gelmesi)
- Bu yüksek basıncın, dondurucu soğukları normal yerinden güneye, yani orta enlemlere (Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika) doğru itmesi demektir. - Ancak burda şuna dikkat etmek gerekir gelene soğuk kuzeyden inerken atlas okyonusu yani Atlantik bölümünde Herhangi bir AB(Alçak basınç Alanı oluşursa) İnen soğuğu kendine vakum etkisiyle çeker ve avrupaya akar soğuklar Kuzey Atlantik Oskilasyon Grafiğine baktığımızda ise Şuan içinde bulunduğumuz Negatif faz yerini nötr pozitif faza bırakacağını ön görülüyor özellikle 25 Kasımdan sonrası.
GFS

ECMWF
,
CFS

NAO (Kuzey Atlantik Salınımı) grafiğinde (mavi daire) şu anda negatif bir salınım görüyoruz. Bu, zayıf bir Azor Yüksek Basıncı ve zayıf bir İzlanda Alçak Basıncı anlamına gelir. Bu durum zonal(batı-doğu) akışı bozar ve Grönland civarında bir yüksek basınç (blokaj) oluşmasına, soğukların da Kuzey Amerika'nın doğusuna ve Atlantik'in batısına inmesine neden olur.
Kırmızı daire içine aldığınız alandaki bu pozitif NAO eğilimi, tam olarak dediğiniz gibi, Azor Yüksek Basıncı'nın güçlenip kuzeye doğru genişleyerek Batı Avrupa üzerinde bir sırt(ridge) oluşturacağı anlamına gelir. Bu sırt, o bölgeye güneyden ılık hava pompalar ve orayı ısıtır.
--ZONAL WİND -

GFS MEAN Zonal Wind

ECMWF - Zonal Wind

Grafik (Mavi Çizgili ECMWF): İnce mavi çizgilerin (her biri farklı bir tahmin senaryosu) çok büyük bir kısmının Kasım sonuna doğru 0 çizgisinin altına keskin bir dalış yaptığını görüyorsunuz. Birçok senaryo 5, 10, hatta 20 m/s gibi değerlere iniyor.
Grafik (Yeşil Çizgili GFS): Aynı şekilde, yeşil çizgilerle gösterilen GFS modelinin tahminleri de Kasım sonu / Aralık başında 0'ın altına inerek rüzgarın negatife döndüğünü öngörüyor.
Her iki model de sadece bir yavaşlama değil, rüzgar yönünün tamamen tersine döndüğü bir senaryo üzerinde olağanüstü bir şekilde birleşmiş durumda. Vade yaklaştıkça MAJÖR bir ssw mi yoksa minör bir darbemi onu takip edip görücez.
Önceki dönemler gibi sadece veri atıp boş bırakmıcam artık attığım her bir veriyi işaretleyip açıklayacağım.

Turuncu/Sarı: Normal, güçlü batı rüzgarı.
Mavi/Mor: Rüzgarın durup tersine (doğuya) döndüğü an.

- Kırmızı Renk: Rüzgar normalden DAHA GÜÇLÜ (pozitif anomali).
- Mavi Renk: Rüzgar normalden DAHA ZAYIF (negatif anomali)
- Koyu Mavi: Rüzgar normalden ÇOK DAHA ZAYIF veya TERSİNE DÖNMÜŞ (şiddetli negatif anomali)
Bu deyişle 20 kasımdan itibaren bakın daha mavi negatif anomali söz konusu işte dediğimiz bölgesel rüzgarlarda zayıflama meyili burada gözüküyor modellerde görünen uzun vadede kutuplarda oluşan o yüksek basınç alanı burdan kaynaklı.