Son zamanlarda burada sürekli minik konveksiyonel yorumlar yapıyorum. Anlamayanlar için bir yazı yazmak istedim. Okumak isteyene...
Beiträge von Palanci
06:30-08:15 (GFS Sabah)
09:00-10:00 (ECMWF Sabah)
12:30-14:15 (GFS Öğlen)
18:30-20:15 (GFS Akşam)
21:00-22:00 (ECMWF Akşam)
00:30-02:15 (GFS Gece)
-
-
Şiddetli Hava Olaylarının Skew-T Diyagramında İncelenmesi
ABD şu sıralar çok fazla aksiyona maruz kalıyor ve bizler de buradan onların aksiyonlarını izliyoruz. Peki bu aksiyonları nasıl tahmin edebiliriz, gücünü nasıl anlayabiliriz, konveksiyonel tahminlerde Skew-T diyagramını nasıl kullanırız? Bu soruların cevabı bu yazıda olacak. Öncelikle Skew-T diyagramının konveksiyonel tahminlerinin en önemli şeylerinden birisi olduğunu bilmemiz gerekir. Çünkü atmosferi dikey profilde incelememize ve sayısal kararsızlık endekslerine toplu halde bakmamıza yardımcı olur. Ben daha öncesinde bu konuda Skew-T'yi en basitinden açıklamıştım ve zamanla daha da ayrıntıya gireceğimi belirtmiştim. Peki Skew-T 'de şiddetli hava olaylarının tahmini nasıl yapılır?
Öncelikle sizlere şiddetli hava olaylarının yaşanabileceği bir Skew-T diyagramı bırakıyorum. Çünkü en iyi böyle bir diyagramdan anlatabilirim.
Öncelikle konvektif kararsızlık nedir onu öğrenelim. Konvektif kararsızlık alt seviyelerde nemli hava bulunurken orta seviyelerde kuru hava bulunması sonucunda oluşur. (Nemli hava, kuru havaya göre daha az yoğun olduğundan dolayı yükselme eğilimi gösterir. Ayrıca kuru hava, nemli hava ile karşılaştırıldığında daha hızlı soğur). Bu olay konveksiyonel harekete sebep olur ve bu da konvektif kararsızlık oluşturur. Yukarıda diyagramda ise tam anlamıyla konvektif kararsızlık var. Alt seviyede doygun atmosferik katman, orta seviyede ise kuru atmosferik katman var.
Daha önce anlatmıştım o yüzden CAPE, LI, K, TT endekslerine hiç girişmiyorum. Ayrıca başka bir konuda EHI, Shear, BRN, SRH parametrelerini de anlatmıştım o yüzden ona da hiç girmeyeceğim. Merak edenler için aşağıya mesajları bıraktım. İlk önce bu diyagramı yorumlayalım.
CAPE 4926J/kg değere kadar ulaşmış ve bildiğiniz üzere bu çok yüksek bir değer. LI ise -11 gibi bir değere kadar düşmüş bu da çok düşük bir değer. K ve TT endeksleri de güzel durumda o yüzden çok bakmaya gerek yok. Peki diğer parametreler ne durumda?
0-3km EHI 7.6 gibi uçuk bir değere kadar çıkmış.
0-3km SRH ise 247m2s-2 gibi bir değere çıkmış, gayet yeterli.
0-1km Shear 27kts gibi bir hıza çıkmış, bu değer 0-1km için oldukça yüksek bir değer. 0-6km Shear ise 46kts, bu da oldukça iyi bir rakam.
Peki Supercell, STP ve SHIP yazan yer ne anlama geliyor? Burası şiddetli hava olaylarına ayrılmış bir bölge, aynı SARS ve Possible Hazard Type gibi.
Supercell yazan yer SPC'dir. SPC ise Supercell Composite Parameter'dır ve etkili fırtınaya bağlı dönen hava akımları, atmosferin en kararsız katmanı, konveksiyonel inhibisyon ve bölgedeki toplu rüzgarların durumunun kompoze edilmiş bir halidir. Uygun şartlarda yüksek olması Süper Hücre'ye işaret eder, konveksiyonel hareket olmadığı zaman SPC'nin çok yüksek rakamlara çıkması bir anlama gelmez.
STP ise Significant Tornado Parameter'dır. Birçok verinin kompoze edilmiş halidir ve bizlere tornado oluşumunu ve güç ihtimalini verir. Birçok verinin kompoze edilmiş hali olması nedeniyle birçok tahmincinin oldukça dikkate aldığı bir parametredir.
SHIP ise Significant Hail Parameter'dır. Dolu tahmini yapmak için Kararsızlık, Nemlilik, Lapse Rate, 500hPa sıcaklığı ve alt seviye shearlarının kompoze edilerek oluşturulmuş bir parametredir. Sıcak sektörde dolu tahminleri için oldukça kullanışlı bir endekstir.
Peki Hodografın altında bulunan "Psbl Haz. Type" yazan yer ne anlama geliyor? Burası Skew-T'deki şiddetli hava olaylarının özetlenmiş halinin bulunduğu yerdir. Bazı kısaltmalar kullanılarak burada durum anlatılır. Bunların birkaçı şunlardır;
TOR = Tornado
PDS TOR = Particularly Dangerous Situation Tornado
MRGL TOR = Marginal Tornado
SVR = Severe Thunderstorm
MRGL SVR = Marginal Severe Thunderstorm
NONE = None Thunderstorms and Tornadoes
Peki sağ alttaki Effective Layer STP (with CIN) olan yer ne anlama geliyor? Burası tornado ölçeklendirme yeri gibi bir şey. Altta EF4+, EF3, EF2, EF1, EF0 ve NONTOR bulunuyor, bunlar tornado için birer kategori anlamına geliyor. Buradaki çizelge yukarıda açıkladığım STP(cin) yerinden alınıyor. Oradaki değer bu çizelgeye yerleştiriliyor ve ona göre bir ölçeklendirilme yapılıyor. Aşağıya bıraktım.
Bu Skew-T diyagramına göre EF4+ tornado ihtimali göz ardı edilemeyecek kadar yüksek. EF3 ise %75'in üstünde bir ihtimalle olacak gibi. Oraj/Dolu konusu, Yabancı Ülkelerdeki Meteorolojik Hadiseler konusundaki mesajlarıma bakarak zaman içinde daha çok bilgiye sahip olabilirsiniz.
Bugünlük benden bu kadar, kendinize iyi bakın. İyi forumlar.
-
Şu iki diyagrama bakın... Türkiye'de böyle bir şey olsa epeyce can kaybı yaşardık tabii ABD'de de can kayıpları olabilir. Çünkü bu diyagrama göre oluşacak tornado kategorinin en güçlüsü olacak. Umarım bu yaz biz de böyle heyecanlı takipler yapabiliriz.
-
ABD'de yeniden güçlü tornadik hava olayları olabilir. +EF4 oluşumlar için ihtimal göz ardı edilemeyecek kadar çok. Fırtına avcıları dört bir yana koşmaya devam ediyor
-
Bugün Samsun'da oraj bekleniyor mu
İhtimal dahilinde ancak kesin diyemeyiz.
Ayrıca İç kesimler geneli oraj ihtimali yüksek.
-
Türkiye'de geçen gün EF2 hortum görülmüş??
https://en.wikipedia.org/wiki/Tornadoes_of_2023
Ülkemizdeki hortum ve iri dolu olaylarında buraya atın lütfen arkadaşlar
Geçen kendi tahmin köşemde ihtimal vererek yazmıştım ancak konum olarak tam doğru bir tutarlılık olduğu söylenemez. Yaz boyu tornado analiz ve tahminlerine devam, güzel bir sezon olacağından şüphem yok.
-
GFS 240. saatte Diyarbakır için Tornado demiş
Aşağıdaki diyagramda alt seviye doygunluğunu olmuş varsayarsak; iri dolu, tornado, şiddetli gökgürültülü fırtına, down/microburst gibi hadiseler görmek mümkün. EF1 Tornado olabilir, EF2 ihtimal dahilinde demiş bu da +150km/s hıza sahip bir hortum olabileceği anlamına geliyor. Tabii vade çok uzun o yüzden kesin gözüyle bakmaya gerek yok. Maksat tecrübe ve bilgi edinelim...
-
İlk süper hücreler oluştu ve hareket ediyor. Aksiyonlu süreç başladı, başlıyor.
-
Elinize sağlık hocam forumda oraj konusunda bilgili insan görmek çok mutlu ediyor beni forum geneli karcı olduğu için 😁😁⛈️😎
Teşekkürler. Forumda ciddi boyutta bilgi eksikliği var, gidermek bizim gibilerin görevi.
Kırmızı kütleler olacaktır diye düşünüyorum. Konvektif oluşumlar çok değişken o yüzden net bir şey diyemeyiz.
-
Palanci hangi saatler tehlikeli şuan güneydoğu anadolu için ?
Bugün ve gece için risk devam ediyor. Özellikle bugün öğle saatleri gibi risk daha baskın gibi. Etki alanı fazla olduğu için zaman aralığı veremiyorum ama bugün ve yarın bölge için hareketli olacak. Bazı yerlerde bir gün daha etkili olabilir gibi. Zaman aralığı vermemek tutarlılık için daha sağlıklı olacaktır.
-
Palanci hocam elinize emeğinize sağlık. Elazığ'da bu alana dahil midir?
Çok şiddetli olmasa da oraj görülecektir.
-
Palanci Eline koluna sağlık hocam çok açıklayıcı olmuş.
Teşekkürler hocam
-
Doğu Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'da Şiddetli Hava Olaylarına Dair Analiz
Merhabalar dostlar, biliyorsunuz uzun zamandır havalar durgun olduğu için analiz yapmıyorum ancak önümüzdeki süreç bahsi geçen bölgeler adına tehlikeli ve bir uyarı yapmak gerekiyor. Kendi bildiklerim dahilinde bir bilgilendirme olacak.
İlk olarak bu süreçte konvektif kararsızlık yüksek miktarda olacağını ve bu kararsızlığın bir zaman aralığında pik yapacağını söyleyebilirim. Bu pik yaptığı zamanda Süper Hücre, dolu, şiddetli konvektif rüzgar gibi olaylar olabilir. Özellikle Süper Hücre oluşumlarının vurduğu yerler dikkatli olmalı, tam olarak konumunu bilemeyiz ancak dikkatli olmakta fayda var.
Yukarıya bıraktığım iki görsel Lifted endeksini veriyor. Diğer parametreler uygun olduğu zaman LI endeksinin 3'ten küçük olması havanın kararsız olmasına işaret eder. Yukarıya bıraktığım iki görselde bahsi geçen bölgelerde 3'ten küçük ve yer yer -3/-4 gibi değerlere ulaşıyor, bu değer oldukça yeterli bir değer.
Yukarıya bıraktığım iki görsel K endeksini veriyor. K endeksi havadaki atmosferik kararsızlığı anlamamıza yardımcı olan endekslerden sadece bir tanesidir. Tek başına yetersizdir ve bizi yanıltabilir, çünkü 700hPa'deki kuru hava parselini kararsızlık olarak gösterebiliyor o yüzden tek başına yetersizdir. Diğer parametrelerle uyuştuğu zaman tahminlere tutarlılık açısından katkıda bulunur. Ezber bilgiye göre 25'ten yukarısı kararsızlık için yeterlidir. İstisnai durumlar sık sık olur o yüzden sadece bu endekse bel bağlamamak lazım. Gördüğünüz üzere bölge geneli 30'dan yüksek hatta bazı noktalar 35'den daha yüksek bu da kararsızlığın çok daha fazla olacağına işaret eden bir diğer şey.
Yukarıda ise SRH/SPC endekslerinin haritalanmış hali var. SRH yani Storm Relative Helicity havanın kaldırma ve dönen hava akımlarının bir ölçüsüdür. Süper Hücrelerle doğrudan bir bağlantısı yoktur ama uygun şartlarda yüksek SRH değerleri güçlü updraft ve dönen hava akımlarına işaret eder bu da Süper Hücre için uygun şartların oluşma ihtimalinin olduğunu söyler. SPC ise Supercell Composite Parameter'dır ve etkili fırtınaya bağlı dönen hava akımları, atmosferin en kararsız katmanı, konveksiyonel inhibisyon ve bölgedeki toplu rüzgarların durumunun kompoze edilmiş bir halidir. Uygun şartlarda yüksek olması Süper Hücre'ye işaret eder, konveksiyonel hareket olmadığı zaman SPC'nin çok yüksek rakamlara çıkması bir anlama gelmez. Bu görselde benim bahsettiğim bölgelerin durumunu görüyorsunuz, Süper Hücre ihtimalinin göz ardı edilmemesi gerektiğini görebiliyoruz.
Burada ise 0-6km Shear/0-1km Shear/STP parametrelerinin haritalanmış hali var. Shear dediğimiz şey rüzgar kesmesidir ve gökgürültülü fırtına tahminciliğinde işimize yarar. STP ise Significent Tornado Parameter'dır ve bizlere hortumun oluşma potansiyeli hakkında bilgi verir. Bu sistemde hortum için öyle afaki değerler yok ama küçük oynaşmalar var. Siyah çizgiler 0-6km Shear değerini verir, boyalı yerler 0-1km Shear değerini verir, renkli çizgiler ise STP parametresini verir. Burada gördüğünüz üzere 0-6km Shear değerleri +40kts olarak verilmiş. Uygun koşullar sağlandığı zaman 35kts ve üzeri değerler uygundur. STP ise önceki görselde SPC ile çakışmış yani ikisi de ortak alanda verilmiş. Buradan Tornadik Süper Hücre oluşumlarının ihtimal dahilinde olduğunu görüyoruz. Oluşması muhtemel gelişmiş Süper Hücre oluşumlarına karşı dikkatli olmakta fayda var.
Burada ise Equilibrium Level seviyesinin sıcaklık değerini görüyoruz. EL dediğimiz şey bulutun tavan noktasıdır ve biz buna denge seviyesi deriz. Bu değer ne kadar düşük/soğuk olursa bulutun tavanı o kadar yüksek olur. Tavanı yüksek olan bulut daha şiddetli olaylarıyla bağdaştırılabilir. Burada ise bahsi geçen bölgelerde -40'C'den daha soğuk bir değer var bu da yüksek tavan noktası anlamına gelir. Skew-T analizinde buraya bir daha döneceğim.
Burada ise Dolu parametresi ve kararsızlık transferi gibi bir şey görüyoruz. Çizgiler bahsettiğim kararsızlık transferi gibi bir anlama geliyor, boyalı yerler ise dolu riski anlamına geliyor. Dolu için yaz analizlerinde bizler SHIP denklenmini(SHIP = (MUCAPE * MU PARSEL mixing ratio * 700-500mb LapseRate * 500mb sıcaklığı * 0-6km shear) / 44.000.000) kullanırız, bu denklem bize yardımcı olacaktır. Yukarıdaki iki görseli konu boyunca bahsettiğim yüksek konvektif kararsızlık mevzusuna destek çıktığı için bıraktım. Durumu anlayabilmeniz adına bıraktım desem daha iyi olur sanırsam.
Yukarıya bir Skew-T diyagramı bıraktım. Tam olarak konvektif kararsızlığı yansıtan bir diyagram olmuş. Log-P kısmındaki orta katman kuruluğu, alt seviye doygunluğu(daha iyi olabilirdi) ve rüzgarın açısal kırılması Süper Hücre için uygun. Sayısal endekslerde ise durum şöyle;
CAPE :747J/kg
LI : -4
K : 32
TT : 53
SPC : 2.3
STP : 0.3
0-6km Shear : 46kts
0-3km SRH : 179 m2s-2
bunların hepsini harmanladığımız zaman Süper Hücre ihtimalinin çok yüksek değerlere çıktığını görüyoruz. SRH değeri kısmen uygun, havanın updraft hareketine katkıda bulunacaktır ama tornadik olaylar için tam anlamıyla yeterli diyemeyiz. Bakalım neler olacak...
Buraya ise bölgenin bir diğer noktasından Skew-T diyagramı bıraktım. Log-P kısmında orta katman kuruluğu ve aşırı doygun alt seviye göze çarpıyor. Sayısal endekslerin uygun olması da ayrı bir şey.
CAPE : 630J/kg
LI : -2
K : 33
TT : 52
SPC : 0.8
STP : 0.1
0-6km Shear : 43kts
0-3km SRH : 93m2s-2
bunları harmanladığımız zaman şiddetli hava olayları olabileceğini görüyoruz. Süper hücre için uygun diyebiliriz, şiddetli oraj olması kuvvetle muhtemel. Tornadik hava olayları düşük ihtimal.
Ayrıca bu iki diyagramda gördüğünüz LCL ve EL değerleri bulutun yapısı hakkında bilgi veriyor. LCL bulut tabanını, EL bulut tavanını veriyor diyebiliriz. Bu bilgiye göre ortalama bulut kalınlığı 9-10km gibi gözüküyor. Bu da şiddetli hava olayları için yeterli.
Tornadik hava olaylarının tahminlerinde kullandığımız bir diğer parametre ise 500hPa rüzgarlarıdır, bize fikir verir. ~90kts gibi bir değer olsa ortalama bir ihtimal verebilirdim ama şu anlık öyle bir şey gözükmüyor.
Ayrıca alt seviye ve üst seviye jetlerinin durumu da önemli. 200hPa jetleri ve 300hPa jetlerinin hızı bizlere fikir verir. Güneybatılı güçlü 200hPa jetleri havanın yoğunluğunu değiştirerek havayı karıştırır ve bu da kararsızlığa katkıda bulunur. 300hPa jetlerinde de o durum var gibi ama gücü için aynısını diyemem. Neyse sezona daha yeni başlıyoruz o yüzden tornado için çokta hevesli olmaya gerek yok.
Tahmini elimden geldiğince düzgün yapmaya çalıştım. Merak ettiğiniz soru olursa sorabilirsiniz. Şimdilik benden bu kadar. Tahmin bizden takdir Allah'tan, Allah'ım utandırmasın. İyi forumlar dostlar...
-
meteoroloji ölüyor
Ölmüyor aksine gelişiyor. Sadece biz geleneksel yöntemlere alışık olduğumuz için yenilikler garip geliyor. Belki de 20 yıl sonra çok daha farklı yöntemleri kullanarak daha farklı şeyler yapacağız. Teknoloji her ne kadar gelişse de asla Atmosferi tamamen çözemez
-
Konvektif oluşumların kesin olarak bilinmesi her ne kadar toplumun yaşantısı için olumlu bir şey olsa da bizim gibi amatör meteoroloji hayranları için olumsuz bir şey olabilir, tabii kişiye göre değişir. Şahsen onca veriyi kurcalayıp tornado tahmini yapmak daha zevkli. Sizi bilemem
-
kuzeyin_oglu reisimde kayıp bu aralar DoquKaradeniz28 balonda yok🤣 Palanci sınav sorularının arasında kaldı muhtemelen birde sevgili komşum her gün gorüştüğümüz Arda Alper birgün siyah birgün gri çantasıyla görüntü vermeye devam ediyor 🤣
Sınavlar bitti şimdi de heves kalmadı
Şaka şaka adam akıllı oraj için gün sayıyorum, pusu kurdum 
-
Burada yaptığım analizler doğru çıkmış. 1 adet EF4, 11 tane EF3 Tornado gözlenmiş
-
birşey daha sorucam ull'ler konvektif oluşumlar yapabilir mi karadeniz ve marmarada ? örn : kuzeyden gelen bir ull karadenizden türkiyeye giriyor yazın .
Yapar. Ortamına göre soğuk hava gelmesi yeterli. Yani ULL de gelse, trof da gelse konvektif oluşuma neden olur. Tabii bir ihtimal ULL daha şiddetli olaylara neden olabilir çünkü üst seviyede daha soğuk hava adveksiyonu yapması daha olasıdır.
-
Palanci 2 şık versem bu yaz 2015 yada 2014 yazına (mayıs-ekim arası ) desem hangisi daha benzer olur?
2023 yazına benzer olur
-
Şu değerlere bak... EF4 Tornado ihtimali devam ediyor...
