Beiträge von Stoilov1925

Meteorolojik Model Güncelleme Saatleri
06:30-08:15 (GFS Sabah)
09:00-10:00 (ECMWF Sabah)
12:30-14:15 (GFS Öğlen)
18:30-20:15 (GFS Akşam)
21:00-22:00 (ECMWF Akşam)
00:30-02:15 (GFS Gece)

    Adam her gün farklı bir senaryo kuruyor Aykut hocam kafasında, bence bu adamın dediklerinin çoğu saçma. Bu şekilde 4 tane daha 6'lık deprem olsun bitsin, büyük deprem olmadan yırtalım. Oldu, bu iş bu kadar kolay mı ya?

    1500 yıllık tarihsel süreçte hiçbir zaman böyle bir şey olmamış, faylar az çok belli, stresleri ortada hepsinin en az 7.2 büyüklüğünde deprem üretme potansiyeli var. Dediği şey ne tarihe, ne jeofiziğe ne de istatistiklere uyuyor. Dün Cenk hoca'nın eski programlarını izliyorum. Adam yıllarını bu işe vermiş, haritalarla, grafiklerle, yaptığı çalışmalarla fayları ve stres analizlerini gösteriyor. Adam bir yerde neredeyse 7.6 büyüklüğünde depremle kurtuluruz diye düşünüyordum ama çoklu kırılırsa büyüklük 7.8'e çıkabilir diyor. Doğu Marmara fayını özellikle uyarıyor ki son dönemde hepimiz orada başlayan depremlerden ve hocanın haritasının ne kadar doğru olduğunu konuşmaya başladık. Tabi ki %100 onun dediği olacak demiyorum ama görünen vaziyet maalesef onun haklı çıkacağı gibi.

    1912 ve 1999 yılında olan depremler taze. Keza 1894 yılında olan deprem de taze. Tüm fay haritalarını bir yana koysak bile bu kadar deprem bir hayli fazla. Cenk hoca tarihe göre bir deprem haritası çıkartıyor fakat tarihte hangi depremin 7.8 yaptığını açıklamıyor.

    Teorik olarak söylediği doğru olabilir fakat bunlar çok ama çok düşük ihtimaller, 1912, 1999 gibi depremlerin yeni olduğunu düşünürsek ihtimal dahilinde bile olamaz. Eğer bu şekilde düşünecek olursak neredeyse fay hattı geçen her yerin çoklu bir şekilde kırılabileceğini düşünüp tüm anadoluda 7.8 deprem olabilir demek durumunda kalabiliriz.

    Bununla beraber şu çizelgesini inceleyelim. Burada verilen deprem büyüklükleri diğer tarihçi ve araştırmacıların verdiği büyüklüklerden çok daha fazla. Bugün 1509 depremi için bile konsensus 7.2-7.4 aralığındayken 7.6 diyor. Bu çizelgede yer alan bazı depremlerin varlığı bile meçhul, Kendisine saygım sonsuz, deprem konusunda da görüşlerini en çok ciddiye aldığım hocalarımızdan biridir. Lakin;

    tablo-1-scaled-1.jpg

    Örnek olarak hiçbir şekilde osmanlı kaynaklarında yer almayan çizelgedeki 1542 depremini incelediğimde bunun batılılar tarafından uydurulmuş bir deprem olduğunu gördüm. Direkt 1400 N. N. Ambraseys'den alıntı yapıyorum, dileyen çevirebilir. Kendisi bu depremin sahte olduğunu, Türkler tarafından sürekli olarak askeri hezimete uğratılan batılıların Konstaniyye'de 120 bin gibi abartılı ölüm sayıları verip hayali bir deprem oluşturduğunu söylüyor.

    Şöyle düşün 6.2 deprem oldu hiçbir tarihi bina hasar almadı demek ki o kadar büyük bir deprem olmuş o yapılar hasar görmüş. Tsunami tasvirleri çok daha fazla bu dalga boyuna ulaşılması içinde büyük bir deprem ve denizaltı heyelanı olduğunu akla getirir. Cenk hoca bilimsel olarak yorumunu yapıyor en az 5mt kıyılarda dalga boyu tsunami olacağını 10mt'lere kadar bulabileceğini üstünü beklemediğini açıkladı. Ona göre 5-10mt aralığı gerçekleşmesi muhtemel. Yani velhasıl geçmiş kayıtlara bakınca gerçekten bir büyük deprem olduğu aşikar. Bunu da yaşayarak bizde göreceğiz bize kısmet olmuş yapacak bir şey yok.

    6.2 büyük bir deprem değil. Orta şiddetli sıradan bir deprem. Benim söylediğim şey 1509 depreminin abartıldığı gibi 7.6 7.8 civarında olmadığı, 7.2 civarında olabileceği yönünde. Ki diğer tarihsel anadolu depremleri ya da dünya genelinde olan depremleri incelediğimizde şehrin büyüklüğüne göre verilen ölü sayılarının çok daha az olduğunu görüyoruz. 1509 depremi için de tahmini 2-5 metre arası tsunami tahmin ediliyor, 7.2lik bir deprem bile marmarada bunu yapabiliyor.

    Tarihsel anlatılara tamamiyle güvenemeyeceğimizi düşünüyorum. Yukarıda da söylediğim gibi Çorum ile Çorlu'yu karıştırılıyor o zaman deprem Çorum'a kadar olmuş gibi abartılı anlatılar mevcut.

    7.2 küçük bir deprem değil, İstanbul'da olmayan 1999 depreminin bile İstanbul'a verdiği hasar göz önüne alınırsa gayet büyük bir deprem. Fakat 7.6, 7.8 gibi değerler ile arasında çok fark var.

    Stoilov1925 yalnız hasarlar sanılandan daha büyük 1509 depreminde surlar falan etkileniyor kayıtlar geniş bu konuda özellike padişah 2. bayezid 10 gün gülhane parkında çadırda kalıyor ardından edirne'ye geçiyor. Tsunami kayıtları da mevcut tasvirlerde.

    Hasar büyük evet, depremde öyle. Fakat abartıldığı kadar olmayabilir. Mesela günümüze kadar yazılan yazılarda Çorlu ile Çorum karıştırıldığı için depremin Çorum'a bile hasar verildiği gibi bir inanış var olmuş. Çorum'da ayrı yaşanan bir olayı İstanbul depreminin etkisi gibi yazmışlar.

    6.2 lik deprem bile Celal hocaya göre 4cmlik tsunami yaptı. 6.9lık Samos depremi Sığacık'ı sular altında bırakıp İzmir kıyılarında tsunamiye neden oldu. Samos sığacık arası marmaraya göre çok sığ. Marmara'da olan 7.2+ bir deprem deniz altı heyelanları ile beraber depreme göre çok büyük tsunamiler üretebilir.

    Chatgptye hesaplattığımda bu sonucu veriyor;

    Mw 7.2 – Sadece fay kırığı0.5 m’ye kadarYatay atımlı fay, az dikey hareket
    Mw 7.2 + Orta ölçekli heyelan1–2 mBazı kıyı şeridi alanlarında etkili
    Mw 7.2 + Büyük denizaltı heyelanı3 m+En kötü senaryo, yerel ve ani

    Adalar fayını ölü fay diyen şahıs iyi incelesin

    Kendisini savunmak gibi bir amacım yok, lakin kendisi adalar civarında fay yok demedi. Bahsi geçen uzun oblik atımlı normal fay yok diyor. Marmara denizi içerisinde, özellikle sırt kısmında bir çok küçük fay olduğunu kendisi de kabul ediyor.

    Bununla beraber foruma atılan 1509 fayı denilen yerde oluşan depremlerin olduğu lokasyonu koerideki haritadan 2003 yılına kadar görebilir, o bölgede neredeyse her ay deprem olduğunu görebilirsiniz. Bahsi geçen MATAM adlı servis kurulup detaylı fay haritası çıkarılana kadar ne doğru ne yanlış bilemeyeceğiz, iyisini umalım.

    Tarihsel depremlerde ise anlatılar ve bu anlatıları kimin anlattığı çok önemli. 1509 depremi büyük bir deprem, fakat çok büyük bir deprem mi emin değilim. Özellikle Avrupa'da İstanbul'u feth eden Türkler'i tanrı cezalandırıyor şeklinde yazılar yazılıp, Ayasofya'nın hasar almamasına rağmen içindeki hristiyan figürlerinin parçalanıp açığa çıkması, sonradan eklenen minarenin çökmesi, yeni yapılan camilerin çökmesi gibi taraflı anlatılar mevcut. O dönem İstanbul'da Avrupalı tüccarlar bulunmakta ve bunlar haberleri avrupaya mektupla göndermekteydi.

    Bununla beraber yine tarihsel olarak dönem II. Beyazid I. Yavuz Sultan selim geçiş dönemine denk geliyor. II. Beyazid'a karşı da yazılar yazılmış olabilir.

    Bu depremi inceleyen şu makaleye göz atabilirsiniz. The Marmara Sea earthquake of 1509 N.N. Ambraseys and C.F. Finkel. Tarihsel tüm anlatılar derlenmiş bir şekilde.

    Kırıldı diyorsa niye tekrar büyük deprem bekliyor tekrarlama periyodu bu kadar kısa mıymış?

    Tam olarak orada deprem beklemiyor Cenk Yaltirak.

    Tekrarlama periyodu ise her kısımda değişebiliyor. Mesela 250 yıl tekrarlama periyodu olan 1766b depreminden sadece 146 yıl sonra olan 1912 murefte depremine Naci ve Celal hocalar nasıl açıklama getiriyor merak ediyorum. Cenk hoca en azından yeni bir fay çizip oraya konumlandirip akla yatkın bir şey üretmiş.

    Tarihsel olarak incelediğimde 1766b depreminin Geliboluya daha fazla hasar verdiğini de görüp bu depremin daha çok Saros merkezli olabileceğini düşündüm. Lakin bu sefer de aynı bolgede 1756 depremi var.

    Bence tarihsel depremler ve konumları bir an önce aydınlatılmalı.

    Adalar fayı diye adlandırılan yer 1894 tarihinde 6,9 veya 7.0 büyüklüğünde deprem ile kırılmadı mı ?

    131 Yıl önce kırılmış bu fay , deprem tekrarlama periyodu 131 yıl mı bu fayın ?

    Naci hoca ve Celal hocalar neden bu fayın tekrar kırılacağını ifade ediyorlar veya ben mi yanlış anlıyorum.

    1766 yıllarında 2 büyük deprem olmuş kumburgaz ve Avcılar önlerinde , bu 2 faya neden Adalar fayını ekliyorlar ?

    Yaltirak bu fayın 1894 de kırıldığını söylüyor.

    Usumezsoy bu fay ölü diyip kafin asıl devaminin cinarciga doğru gidip orada kırıldığını söylüyor.

    Naci ve Celal hocalar ise 1894de bu fay değil Çınarcık altındaki fay kırıldı diyorlar.

    40dk önce HavaForum twitter hesabı Şener Üşümezsoy’un açıklamalarını paylaşmış. Açıklamalarda 7.2 için 350 km fay lazım gibi ifadeler var. Etkileşim almak için paylaşıldığını düşünüyorum. Fakat bilime aykırı açıklamaları HF Twitter hesabında görmek pek hoş olmuyor.

    Sırf merak edip ilgili kısmı izledim. Kendisinin böyle bir söylemi mevcut değil. HF'nin kaynak aldığı yerde yanlış bilgi girilmiş. 7.8lik maraş depreminin 350kmye yakın fayı kırdığından bahsetmiş. Bunu da 8 lik deprem olacak diyen Celal Şengör'ü eleştirererek söylüyor. 1912 ve 1999 faylarının yeni kırıldığını aradaki fayın bu kadar uzun olmadığını söylüyor. İlgili kısmı youtubedan izleyebilirsiniz. Evet küçük faylar bile gerçekten büyük depremler üretebiliyorlar. Lakin burada dikkat edilmesi gereken konu yıllık kayma hızı, biriken enerji ve tekrarlama sıklığı. Tamam çardak fayı kısa bir fay ama 1500-2000 senedir suskun olan bir fay aynı zamanda. Marmara ise sürekli tarihsel olarak kırılma eğiliminde.

    Bununla beraber her ne kadar Şener Üşümezsoy'un teorisine ihtimal vermeyip 7.2lik bir depremin olabileceği kanısında olsam da Şener Üşümezsoy da gayet donanımlı, söyledikleri çıkan bir bilim adamı. Elimizde marmara denizinin tamamını, fayların aktif olup olmadığını gösteren bir harita yok. Her bilim adamı kendi teorisini ve hipotezini üretiyor. Ve bu hipotezler arasında Üşümezsoy, Şengör ve Naci Güngörden çok daha gerçeğe yakın yaklaşımlarda bulunuyor söylemleriyle. Biraz daha kendisinin neyi savunduğunu ve ne anlatmaya çalıştığını araştırmanızı öneririm. Hocalarımız ellerinde yeterli veri varsa aksini iddiaa edip anti tez üretebilirler. Lakin kendilerinin bile bu konuda doğru dürüst bir fikirleri yok zira deprem bilimi dünyadaki en ilkel bilimlerden biri.

    Kendimin cenk yaltırak ve görüşlerine daha yakın olduğumu belirtmekle beraber, üşümezsoy'u da ciddiye alıyor teorisini mantıklı ve doğru olabilir buluyorum.