Mayıs Başı Sistemi Farklı Tarihlerde Gelseydi Etkisi Nasıl Olurdu?
Aklıma çok spesifik bir şey geldi ve bunu inceledim. Konu boş kalmasın diye de paylaşmak isterim. Kendi analizim + ChatGPT analizini birleştirdim. Mayıs başında aldığımız extreme/tarihi soğuk hava dalgası uygun şartlar altında başka bir tarihte, o tarihin şartlarına uyacak şekilde de gelebilirdi.
Aslında bu her bir ay için bilimsel verilere dayalı bölgemizin etkilenebileceği en sert soğuk-yağışlı salınım istatistiği olarak görülebilir.
Çok uzamasın siz de okuyup hayal ederken maksimum keyfi alın diye Ocak-Temmuz arası tarihleri baz aldım.
-850hPa normalin 16-18 derece altında
-Gündüz sıcaklığı normalin 15-16 derece altında
-Rodos'tan İç Anadolu'ya dalan bir alçak basınç alanı ile 10-15 mm arası, dağlık kesimlerde 30-50 mm arası bir yağışla çakışıyor
İzmir ve çevresi için başka tarihlerde etkisi ne olurdu tahmini olarak bilimsel/coğrafi gerçeklerle uyacak şekilde hazırladım;
1) OCAK AYI İÇERİSİNDE GELSEYDİ;
-850hPa -14°C, gündüz maksimum sıcaklık -2 -3°C, yoğun yağış anındaki sıcaklık -3 -4°C
-İzmir Merkezde: 18/24 saat aralıksız saf-kuru ve yoğun tipi şeklinde kar yağışı görülebilirdi.
-Kar örtüsü deniz seviyesinde.
-Örtü: Merkezde bile (Konak meydanı, Kordon, Karşıyaka sahil) 12-20 cm kar potansiyeli.
-Yüksek semtlerde (Evka 4, Limontepe vs.) 20-30, yığıntılarla 40-50 cm kar potansiyeli.
-İzmir merkezde günlük hayat ciddi şekilde etkilenir, altyapı, trafik, ulaşım büyük oranda aksar, yüksek mahalleler ve kırsal kesimlerle bağlantı tamamen kopardı.
-Sabuncubeli, İzmir Çevreyolu, İzmir-Çeşme otobanı, İzmir Aydın otoyolu 24/48 saat boyunca kapanır, buralarda zincirsiz belki Sabuncubeli'ne hiçbir aracın geçişine izin verilemezdi.
-Spil, Bozdağ gibi dağlık kesimler 1-2 metre arası taze kar örtüsü alırdı.
2) ŞUBAT AYI İÇERİSİNDE GELSEYDİ;
-850hPa -12/-13°C, gündüz maksimum sıcaklık -2/-3°C, yoğun yağış anında sıcaklık -3/-4°C
-Ocak ayından farkı deniz en soğuk döneminde. Buharlaşma daha az olduğu için yağış %10-20 oranında daha az olabilirdi. Ancak Ocak ayı ile benzer durumlar görülürdü.
3) MART AYI ORTASINDA GELSEYDİ;
-850hPa -10/-12°C, gündüz maksimum sıcaklık 0/1°C, yoğun yağış anında sıcaklık 0/-1°C
-Kar örtüsü deniz seviyesinde
-İzmir merkezde yoğun ama ıslak ve lapa lapa kar yağışı
-Toprak ısındığı ve gün uzadığı için kar birikimi biraz daha zorlaşır ama merkez dahi 8-15 cm, yüksek semtler 15-30 cm, dağlar 1 metre civarı taze kar alırdı.
-Sabuncubeli, Çevreyolu, İzmir-Çeşme otobanında yine ciddi sıkıntılar yaşanır zaman zaman araç geçişine izin verilmezdi.
-İzmir merkezde trafik, ulaşım ve günlük yaşam ciddi aksar, yüksek semtlere araçlar çıkamazdı.
4) NİSAN AYI ORTASINDA GELSEYDİ;
-850hPa -7/-8°C, gündüz maksimum sıcaklık 3/5°C, yoğun yağış anında sıcaklık 2/3°C
-Mayıs başı ile arada 2-3 haftalık fark olduğu halde şartlar belirgin derecede farklı oluyor.
-Kar yağışı sınırı deniz seviyesinde, kar örtüsü sınırı 200 metre civarında.
-İzmir merkezde yoğun yağışın sabah erken saatlere veya geceye denk gelmesi durumunda İzmir merkezde dahi lapa lapa yoğun kar yağışı görülebilir, deniz seviyesi veya 40-50 rakımlar bile anlık 1-3 cmlik örtü çekebilir, yüksek semtlerde 3-10 cm arası birikim görülebilirdi. İzmir şehir merkezi birikimi yapmasa ya da çok az yapsa da lapa lapa kar yağan fantastik bir Nisan gününe uyanırdı.
-Yağış durduğu anda erime çok hızlı olur veya yağış hafiflediği anlarda alçak kesimlerde yağış türü kky-yağmur, yüksek semtlerde sulu birikmeyen kara dönebilirdi.
-Spil, Bozdağ taze 50-100 cm arası örtü çekerdi.
-Sabuncubeli yine trafiğe kapanırdı.
5) HAZİRAN AYI BAŞINDA GELSEYDİ;
-850hPa 0/1°C, gündüz maksimum sıcaklık 13/14°C, yoğun yağış anında sıcaklık 11/13°C
-Şehirde kış havasının etkili olduğu bir Haziran günü şok etkisi yaratır, montlar ve kazaklar kaldırıldığı yerden çıkartılıp geri giyilir, evlerde ve toplu alanlarda kaloriferler geri açılır, her yerde yaz ortasında kışı yaşıyoruz, takvim şaşırdı herhalde muhabbetleri dönerdi.
-Kar yağışı sınırı 1200-1300 metre, kar örtüsü sınırı 1400-1500 metre civarı.
-Spil'in zirve kısımları ve Bozdağ kayak merkezi 5-10 cm kar alabilir, Milli Park'ta ve Bozdağ kasabasında kky hatta çoğu zaman seyirlik yoğun kar yağışı görülebilirdi. Yoğun yağışın sabah erken veya gece saatlerine denk gelmesi durumunda Spil milli park ve Bozdağ kasabası anlık örtü bile çekebilirdi.
6) TEMMUZ AYINDA GELSEYDİ;
-Burada artık işler değişiyor. Deniz ve zemin çok sıcak, güneşin etkisi maksimum. Yoğun kararsızlık eşlik ederdi. 35-40 derece aralığında yaşanmış günlerin üzerine gelebilecek böyle bir atağın hem yağışı çok daha fazla olur hem de atmosferde çok büyük kararsızlık oluşurdu.
-Sistem kar sistemi olmaktan çıkar, yüksek enerjili üst seviye alçağına dönüşürdü.
-850hPa 4/5°C, gündüz maksimum sıcaklık 21/23°C, yoğun yağış anında sıcaklık 17/19°C hatta hissedilen 15-16°C.
-İzmir'de ceketler hatta ince uzun kollular geri giyilir, yazlık kıyafetlerle yağış anında rüzgarla üşümek mümkün olur, yaz ortasında sonbahar hissi veya sonbahar erken geldi herhalde muhabbetleri yaşanır, sahiller ve tatil bölgeleri 1 günlüğüne yaz mevsiminin tam ortasında bomboş kalırdı. Şehir içinde Temmuz ayı ortasında sel-su baskınları yaşanır günlük yaşam olumsuz etkilenebilirdi. Tek gün içinde vuracak kütlelere bağlı 50-100 mm arası yağış düşebilirdi.
-Aşağı akım yoğun yağış anında çok güçlü olabileceği için dağlarımızda kar tanesi görme ihtimali yine olurdu. Spil'in zirveye yakın kısımları, Bozdağ'ın +1400-1500 rakım üstü yoğun sağanak anında yağmur arasında kar tanelerini görebilir, turuncu-kırmızı ekolu kütle vurması durumunda gökgürültülü sulu kar, graupel hadisesi yaşayabilir hatta en extrem durumda yağış şiddetine bağlı beyazlama, 1-3 cm örtü görülebilir ama yağış durduğu gibi örtü anında erirdi.
.
