Beiträge von Onur35

İZMİR KENT MERKEZİNDE 2019'DAN BU YANA EN SERİN/RAHAT TEMMUZ GECELERİ YAŞANIYOR.

-Şehrin İzmir Bölge (Güzelyalı) istasyon verilerini incelediğimizde 2026 Temmuz ayının ilk 12 gününde kaydedilen gece sıcaklığı ortalaması 23.2°C olarak kayda geçti. Bu durum yine aynı 23.2°C ortalamaya sahip olan 2019 Temmuz'undan bu yana en düşük gece sıcaklığı ortalaması olarak seyrediyor. Gecelerin bu şekilde devam etmesi durumunda 2019'a yakın hatta belki 2019 Temmuz'dan bile daha düşük bir gece sıcaklığı ortalamasıyla ayı kapatabiliriz.

-Şehir son 7 yılın en rahat ve ferah Temmuz ayı gecelerini yaşıyor, şehrin sakinleri gecelerin yakın zamanlardaki diğer yazlar gibi bunaltıcı olmadığını hatta klimasız, vantilatörsüz rahatça uyunabildiğini ve uyku kalitesinin yüksek olduğunu söylüyor.

-Küresel ısınma ve kentsel ısı adası etkisi nedeniyle uzun yıllar ortalaması (1938-2025) verileri yerine yeni mevsim normali olarak kabul edilen 1991-2020 ortalamasını baz aldığımızda bu 23.2°C'lik değer değer mevsim normalinin (23.5°C) 0.3 derece altında yani mevsim normali civarında seyrediyor.

-2013'ten bu yana en düşük gece sıcaklık ortalamasına sahip Temmuz'lar 2014 ve 2015 23.1 derece ile 1. sırayı paylaşırken 2019 ve 2026'nın ilk 12 günü 23.2 derece ile 2. sıraya ortak.

-Şehir özellikle 2021-2023-2024 Temmuz'larında korkunç gece sıcaklıkları yaşamıştı. 2021 Temmuz ayının gece sıcaklık ortalaması 26.1 derece ile rekor kırarken (uzun yıllar ortalamasının 3.5 , 30 yıllık mevsim normali ortalamasının 2.6 derece üstü), 2024 Temmuz'un gece sıcaklık ortalaması 25.8, 2023 Temmuz'un gece sıcaklık ortalaması 24.8, 2024 Temmuz'un gece sıcaklık ortalaması ise 24.4 derece olarak kapanmıştı. Yeni mevsim normalinin bile 1 ila 2.6 derece üstünde olan bu ortalamalar şehre cehennem gibi boğucu ve uykuyu haram eden geceler yaşatmıştı.

-İlk 12 günün gece 12'de kaydedilen sıcaklığının ortalaması ise 26.4 derece. Yüksek bir değer gibi gelmesin. Yakın zamandaki 2021, 2023, 2024, 2025 gibi yazların aynı döneminde şehirde tam gece 12'de 30-34 derece aralığında sıcaklık ölçümü pek çok kez yapılmıştı. Ayrıca bu değerlere yüksek nem oranı da (%30-50) eşlik etmişti. En iyi örneklerden biri olan 18 Temmuz 2024'ten bir kesit;

-Şehirde gecelerin bu kadar rahat gelmesinin bir diğer nedeni de düşük nem ve dolayısıyla işba (dewpoint) sıcaklığı. Havadaki nem oranı arttıkça terin buharlaşıp atmosfere karışması zorlaşır ve vücut ısı stresine maruz kalır. Ancak nem oranı düşükse ve sıcaklık çok yüksek değilse vücuttaki ter daha kolay buharlaşır ve daha rahat-serin hissedersiniz.

-Şehirde son dönemdeki gecelerde işba sıcaklığı 7 ila 18 derece arasında değişiyor, çoğunlukla da 16'nın altında kalıyor. Bu değerler şehrin son dönemdeki geceleri için kuru/çok rahat hava ile çoğunluk için rahat bir hava arasında gelen bir spektrum oluşturuyor. Nitekim 6 Temmuz 2026 gecesinin kesitinde de bu görülebiliyor.

-Bölgemizdeki diğer şehir merkezlerinde de benzer durum söz konusu. Manisa da yine 21.8 derece ortalama ile 2019'dan bu yana en serin son yıllara göre açık ara daha serin, Aydın merkez 22.5, Muğla merkez 20.5 derece ortalama ile son 7 yılın en rahat, ferah ve serin gecelerini geçiriyor.

Basra'nın güç kazanması ile Afrika'daki sıcak birikimi ve kuzey koridorun kapanma ihtimali beni korkutuyordu ama son güncellemelerde aşırı veya kuvvetli bir sıcak hava dalgası denemesi görünmüyor. Hatta 20'sinden sonrası için aksine serin atak senaryoları artmaya başladı. Son durumda sadece ayın 15-20/22'si arası mevsim normalinin 2-4 derece üstünde hafif bunaltıcı bir hava olur görünüyor. Lehimize pattern büyük olasılıkla devam edecek görünüyor. Bu gidişle 2019'dan bu yana en rahat yaz sezonunu yaşayabiliriz.

Zitat von 4-Ocak-2002

Karşıyaka da ki güney ve batı cepheli evimde uzun yıllar sonra ilk kez temmuz ortasında oda sıcaklığı 29 lu derecelerde henüz geceleri ve sabahları oda sıcaklığı 30 u geçmedi normalde temmuz ayında salonda klimasız oturamazdık

Balçova'da güney cepheye bakan çatı katı evimizde yaklaşık 1 haftadır vantilatöre klimaya ihtiyaç duymaksızın bunalmadan, terlemeden uyuyoruz. Sadece birkaç gece bunaltıcı oldu o da 2021-2023-2024-2025'teki geceler gibi uykuyu haram edecek kadar değil. Özlediğimiz ve aslında gerçek normalimiz (ortalamamız) olan yaz mevsimi bu işte.

GFS ayın 18-20'sinden sonra extrem sıcak atakta ısrarcı dün verdiği senaryoyu yine verdi ve kontrolden de destek var. Diyagramda da ortalama +24.5'e çıkmış durumda. Bu durum birkaç gün önce senaryolarda belirmeye başlamıştı.

Cezayir-Tunus tarafında aşırı sıcak birikiyor ve bu kuzeyde bir yerlere patlayacak gibi. Ayrıca Basra da ayın 15'inden sonra gücünü arttırıyor Bağdat 50, Basra ve Ahvaz 52-53 derecelere çıkıyor. Geçen sene Temmuz'daki gibi hibrit (Afika+Basra bileşimli) ısı kubbesi alma ihtimalimiz mevcut. Gerçekleşirse geçen seneki gibi afet düzeyinde sıcaklıklar görebiliriz umarım gerçekleşmez.

1938'den beri yapılan ölçümlere göre İzmir'in normallerde olan, olması gereken yazı budur. Hatta gündüz sıcaklığı 35-36 oluyor o bile ortalamanın 2-3 derece üstünde. Geceler normal gidiyor. Rakamlara bakınca serin denemez bile bu yaza ancak normallerde denebilir ama son yıllarda artarda yaşadığımız extrem ve anormal sıcak yazlar algımızı bozduğu için bize serin geliyor bu bile. Eski yazlarda İzmir merkezde 40 derece nadirdi bile.

Zitat von KaraSevda35

Süper El Nino etkilerini gösterecek gibi, benim asıl en merak ettiğim kışa nasıl yansımaları olacak, normalden çok güçlü olacak gibi duruyor çünkü.

El Nino olan seneler uygun dizilimler ve koşullar altında extrem kar fırtınalarına sahne olabiliyor. 1945 (tahmini), 1954, 1979, 1987, 2004, 2015 gibi kışlar örnek verilebilir buna. Çok güçlü bir kar fırtınası sistemi de görebiliriz ama bu kadar kuvvetli bir el ninoda inecek soğukların gücü ne olur muamma. Bunun dışında 4 sene yaşayıp geride bıraktığımız kurak süreçten sonra bunun geleceğini düşünürsek aşırı yağışlar ve sel olayları ihtimal dahilinde.

Bu arada son güncellemeler Sonbahar'da el nino ortalamasını +3.9'a çıkarmış ve +5'e dokunan senaryolar var. Asırlarda 1 kez görülebilecek türden bir el nino olayına şahitlik edeceğiz gibi görünüyor. Ülkemiz dolaylı olarak etkilenecektir.

Poyraz acayip fönlüyor sıcaklığı 850hPa +17 olduğu halde bölge 35'e ulaştı modellerin bile tahmin ettiğinden 2-3 derece yüksek.

Havada acayip nem var bu arada. 14.43 itibariyle İzmir Bölge istasyonunda 33.2 dereceye %46 nem eşlik ediyor. Dewpoint 20, hissedilen sıcaklık 41 derece.

Aliağa'nın kuzeyindeki kütlenin rotası tam merkez. Akşam zayıflayarak da olsa gelme ihtimali var takip edelim bakalım.

GFS akşam güncellemesi uzun vadede Batı Avrupa için çok daha şiddetli sıcaklar öngördü. Paris'te 44-45 dereceler, Fransa'nın iç kesimlerinde genel olarak 44-49 dereceler yer yer 50 dereceye varan sıcaklık değerleri, İngiltere'de de Londra çevresinde 41 dereceye varan sıcaklık tahmin etti.

Paris'in şu ana kadarki genel sıcaklık rekoru 42.6 derecedir. Londra'nın genel sıcaklık rekoru ise 40.2 derece ile 19 Temmuz 2022'de kayda geçmiş, bu hem ülkenin ulusal rekoru hem de ülke tarihindeki ilk ve şimdilik tek +40.0 derecelik sıcaklık ölçümü olmuştu.

GFS genelde uzun vadede değerleri abartabiliyor fakat törpülmüş haliyle bile bu atak gelirse Batı Avrupa'yı tarihi ve çok zor günler bekliyor.

Bu olası atak neden önemli? Çünkü küresel ısınma ve yeni normaller şartlarında ileride bir Akdeniz ülkesi olarak bizim de etkilenme olasılığımız bulunan extrem sıcak ataklar hakkında bir fikir verecektir.

Önümüzdeki hafta biraz ferahlayacağız. Normallerin 3 derece civarı altı ama en azından 5-6 gün geceler biraz rahatlar. Gündüz de normal, en azından gölgeden rahatsız etmeyen değerler olur. Etezyen de bu süreçte kuvvetli olacağı için çok bunalmayız.

Temmuz'un 10'undan sonrası yine sıcak gözüküyor o zamana kadarki sürecin tadını çıkaralım.

Beyaza döndü

An itibariyle sezonun en bunaltıcı en kötü gecesi oluyor. Bölge istasyonunda 26.7 dereceye %60 nem eşlik ediyor 01.58 itibariyle.

Yarın için çok ayrıntılı incelemedim ama ECMWF'ye göre kuzey kesimler ile İzmir'in iç kesimleri (Bornova, Kemalpaşa ve Bayındır) ve Manisa merkez çevresinde konvektif gökgürültülü sağanak yağış ihtimali var. GFS ve ICON'a göre ise bu ihtimal yok denecek kadar az.

Avrupa'da Sıcak Hava Ölümleri Niye Çok Fazla? Bizde Sıcak Hava Ölümleri Olmuyor mu? Bu Avrupa'ya Has Bir şey mi? Sıcak Hava Dalgaları Bizde Ölüm Sayılarını Nasıl Etkiliyor?

Paylaşacağım şey iklim değişikliği ile direkt alakalı olmayabilir ama en uygun başlık olarak burayı gördüm. Sonuçta iklim değişikliği nedeniyle ileride bu durumları daha sık ve daha şiddetli biçimlerde yaşamaya başlayacağımız kaçınılmaz bir gerçek.

Öncelikle şu konuya açıklık getirelim. Avrupa'da mimari uygun olmadığı için mi ölümler fazla?

-Evet onların mimarisi sıcak havayı binanın içerisinde tutacak şekilde tasarlanıyor. Altyapı (iş yerleri, ulaşım araçları dahil) sıcak havalar göz önünde bulundurulmadan, soğukla mücadele etmek için tasarlanıyor. Öyle ki geçen gün Paris'te bir şehiriçi otobüs şoförü aşırı sıcak nedeniyle fenalaştı ve bir kaza yaşandı. Londra'da da yine bir başka otobüs şoförü araçlara klima taktırmayan yöneticilere tepkisini bir video ile dile getirdi.

-Ayrıca Avrupa'da yaşlı nüfus daha fazla. Bünyeleri de bu kadar sıcak havaya alışkın değil. Altyapı, mimari sıcağa uygun olmadığı, klima kullanımı yaygın olmadığı için vücutları ısı stresine çok fazla maruz kalıyor. Dolayısıyla sıcaklıkları normallerden önemli ölçüde saptıran hava dalgalarında yüzlerce kişi sıcak hava nedeniyle ölebiliyor.

Peki Bizim Ülkemizde Durum Ne?

-Her ne kadar bizim ülkemizde mimari ve altyapı sıcağa daha uygun tasarlanmış (Ege-Akdeniz'de evlerin genellikle beyaz veya açık renklere boyanması, geniş balkonlar, sahil kentlerinde binaların ısıyı içerde tutmayacak şekilde tasarlanması, yaygın klima kullanımı vs.) ve bünyeler alışmış olsa da kuvvetli/extrem sıcak ataklarda bizde de ölüm sayılarında artış yaşanıyor. Yaygın klima kullanımı, alışkın bünye, uygun mimari bile bazen sıcak ölümlerini engelleyemiyor.

-Ama bunların hiçbiri büyük ihtimalle bizim ülkemizde resmiyete "sıcak ölümü" olarak geçmiyor. Çünkü raporlara genellikle sadece aşırı sıcak nedeniyle tetiklenen tanı (kalp krizi, beyin kanaması, inme, yüksek tansiyon vs.) yazılıyor ama sıcak hava yan neden olarak yazılmıyor. Resmiyette sıcak nedeniyle ölen sayısı 0 görünüyor. Ya da sıcaktan ölen sayısı üst merciler tarafından biliniyor olsa bile bu kamuoyuna açıklanmıyor olabilir. Bu da halk arasında bizde sıcaktan ölüm yok bir tek Avrupa'da ölüyorlar gibi yanlış bir anlaşılmaya ve düşünceye yol açıyor. Son zamanda sosyal medyada sık sık sorgulanıyor "bunlar niye ölüyor?" diye. Ancak bizde de aşırı sıcak hava dalgalarında onlarca hatta belki yüzlerce kişi sıcak havanın tetiklediği sebeplerle ölüyor. Bununla ilgili arşivimden önemli bir veri de buldum.

-İnsanları yargılamıyorum tabi ki. Bu medyanın ve bizdeki bürokrasinin bir sonucu. Medyamız Avrupa'daki, Kanada'daki sıcak atak için bas bas bağırırken, kıyamet kopmuş gibi oradaki durumu yansıtırken bizde benzer bir durum olduğunda bunu denize atlayan insanlar, dolup taşan sahiller, soğuk tatlılar ve dondurma, sıcak havayla mücadeleyi neşeli neşeli anlatan insanlar gibi şeyler gösterip tatlı bir şekilde aktarıyor. Fakat biraz olsun toplumda farkındalık oluşmalı. Risk grubumuzdaki büyüklerimizi korumamız lazım.

-2024 Temmuz ayında Ege ve Trakya'yı etkileyen ısı kubbesinde İzmir'de haftalık ortalama ölüm sayıları pandemiden sonraki en yüksek seviyeye ulaşmıştı. Yine 2023'ün de kuvvetli nemli ve sıcak hava etkili olan döneminde ölüm sayılarının arttığı, 2024 ile yarıştığı grafikte görülüyor. 2023'te de 26 Temmuz'da İzmir kent merkezinde 43.2 derece ile genel sıcaklık rekoru kırılmış, Ağustos ilk yarısı da şehir yaşayabileceği en sıcak-nemli günleri ve geceleriyle boğuşmuştu.

-Aynı şekilde şehir geçen sene (2025) tarihteki en sıcak Yaz mevsimini yaşamış, şehrin ana meteoroloji istasyonunda toplam 11 gün gibi açık ara rekorla +40.0 derece sıcaklık ölçülmüş, Temmuz sonunda 5 gün arka arkaya gündüz sıcaklığı 40-44 derecenin altına inmemişti. O sıralarda da şehirde ölüm sayıları artış göstermiş ve hastanelere başvurular önemli ölçüde artmış, bu durum şehrin yerel gazeteleri ve sosyal medya sayfalarına bile yansımıştı.

Tabiki de geçen seneki yazın karşısında bu seneki yaz diz çöker af ister çok çok kötüydü ama bugün de gerçekten fena bunaltıyor

Bugün hava çok nemli çok bunaltıcı değişik sıcak var ya katılan katılmayan olur düne kadarki kuru 37-38-39'lar daha iyiydi bugünkü havadan gram hazetmiyorum nemli sıcağa.

Çok çok kötü vurmuş. Depremin şiddetini en net gösteren kayıt sanırım. Hassas ve travması olanlar izlemesin.

Zitat von Havameraklısı

Hocam Fransa ve İngilterede bazı bölgelerde sıcaklık 40 derecelere ulaşacak demişsiniz.Ekstrem bir durum demissiniz.Ben de o bölgeyi tam bilmiyorum da.Ekstremliğini herhangi bir şehrimizle kıyaslarsak mesela örneğin şırnakta 55 derexe olması gibi birşey mi demek istedim bizde ortalama derece karşılığı ne acaba gibisinden veya istanbulda 48 derece olması gibi kıyaslarsak durumun ekstremliğini merak ettim

Paris üzerinden hesaplayacak olursak. Şehrin eski Haziran ayı sıcaklık rekoru 37.6 dereceyken bu atakta 24 Haziran günü 40.6 derece ile Haziran rekoru kırıldı. Aradaki fark tam 3.0 derece. Aynı farkla Haziran ayı rekorları Türkiye'deki şehir merkezlerimizde kırılacak olsaydı;

Erzurum: 35.3 (Haziran rekoru 32.3)
Sivas: 38.5 (Haziran rekoru 35.5)
Ankara: 40.0
İstanbul: 41.9
Adapazarı: 43.4
Bursa: 44.3
İzmir: 44.8
Şanlıurfa: 47.1

derece sıcaklık ölçerdi. Bunu genel yani tüm zamanlar sıcaklık rekorlarına uyarlayacak olursak;

Erzurum'da: 39.5 (Tüm zamanlar rekoru 36.5)
Sivas'ta: 43.3 (Tüm zamanlar rekoru 40.3)
Ankara: 44.0
İstanbul: 43.6
Adapazarı: 47.0
Bursa: 46.8
İzmir: 46.2
Şanlıurfa: 49.8

derece ölçülmesiyle extremlik açısından eşdeğer olurdu. Tabi bu biraz düz mantığa kaçan bir hesap. Her konumun topoğrafyası, ısınma biçimi farklıdır. Mesela İzmir merkezde meltem rüzgarı etkisi ve denizellik nedeniyle 46 derecenin görülmesi, Paris'te Haziran ayında 40 derece görülmesinden daha zor ama günümüz küresel ısınma şartlarında imkansız da denemeyecek bir ihtimal olabilir.

HavaHG hocamızın bahsettiği serinlemenin sinyali gece modelinde GFS'den geldi. +4 izotermi dibimize kadar gelmiş görünüyor. Bu Temmuz şartlarına göre serin değil soğuk atak demektir. Vade uzun olduğu için şiddeti de ineceği yer de değişiklik gösterir umarım en güçlü haliyle bize iner. Yakalarsak son yılların en serin en rahat Temmuz günlerini geçirebiliriz.