Beiträge von Onur35

31 YIL ÖNCE BUGÜN: 4-5 KASIM 1995 İZMİR SEL FELAKETİ

4 Kasım'ı 5 Kasım'a bağlayan gece İzmir'de başlayan aşırı yağış neticesinde meydana gelen bu sel felaketi resmi rakamlara göre 61 kişinin (bazı kaynaklara göre 65) canına mal olmuş, 1930 Ekim selinden sonra İzmir'in cumhuriyet tarihindeki en büyük 2. sel felaketi olarak tarihe geçmiş, ülke tarihinin de en büyük sel felaketleri arasında yerini almış ve uzun yıllar boyunca unutulmayıp şehirde "kara gece" olarak anılmıştır.

Sinoptiği incelediğimizde Batı Avrupa'ya oturan güçlü antisiklon blokajının doğusunda Orta Akdeniz'e doğru salınan üst seviye oluğunun oluşturduğu kapalı alçak basınç dolaşımı İzmir'i oluk çıkışı ve sırt geçişinin sınırında bırakmış; Doğu Anadolu'da oluşan yüksek basınç alanı da sistemin doğuya ilerlemesini engellemiş ve bu da şehrin güneyindeki Çatalkaya ve kuzeyindeki Yamanlar dağlarının ortaklaşa çalışması ile kara sürtünmesi+orografiyle şehrin üzerinde takılı kalan geri beslemeli hat (feedback) mekanizmasını tetikleyerek aşırı yağışa neden olmuştur.

4 saat içinde 100 ila 150 mm arası yağış bırakan bu sistem sonucunda güneyde Çatalkaya'dan gelen Poligon ve kuzeyde Yamanlar Dağından gelen Ahırkuyu dereleri başta olmak üzere şehrin batı ve kuzey ilçelerindeki (Narlıdere, Balçova, Konak, Çiğli, Karşıyaka, Bayraklı) neredeyse tüm dereler taşmıştır. Kuzeyde özellikle Karşıyaka'da tepelerdeki gecekondu mahallelerinden başlayarak sahil kesiminde Girne Caddesi ve Bostanlı'ya kadar uzanan hat üzerinde çok ağır tahribat yaşanmıştır. Binlerce araç sel sularının etkisiyle sürüklenmiş, 560 ev yıkılmış ve 10.000 ev sular altında kalmıştır. Şehir 5 Kasım sabahına etkileri yıllarca sürecek korkunç bir afetle uyanmıştır.

5 Kasım 1995 sabahı Karşıyaka'nın yukarıdan çekilmiş görüntüsü

Felaket gece insanlar uykudayken baş gösterdiği için özellikle Örnekköy-Demirköprü-Bostanlı hattında birçok kişi ani sel suyuna uykusunda yakalanmış ve zemin katlarda oturan birçok insan boğularak can vermiştir. Olayın ertesi gününde çamur yığınlarının içinden insan cesetlerinin çıktığına dair hassas ve korkunç belgeler, anlatımlar mevcuttur.

Olaydan sonra şehirdeki birçok derede ıslah ve genişletme çalışmaları yapılmış ve dere yatağına yapılan yerleşimler ile altyapı yetersizliği gibi konular birçok kez tartışma konusu olmuştur.

Olayın Kanal D Haber'e ve gazete manşetlerine yansıması;

İZMİR BÖLGE İSTASYONUNDA SON 12 YILIN EN YAĞIŞLI EKİM AYI YAŞANDI.

-İzmir'in merkez istasyonlarından biri olan Güzelyalı'da 2026 Ekim boyunca düşen toplam 86.0 mm'lik yağış miktarı ile birlikte 91.1 mm yağışın düştüğü 2014 Ekim'den 12 yıl sonra en yağışlı ekim ayı yaşandı. Ekim ayı uzun yıllar yağış ortalaması (44.0 mm) neredeyse 2'ye katlandı.

-Ayrıca 13 Ekim'de 53.6 mm'lik yağış miktarı ile son 12 yılın en yağışlı ekim günü de yaşandı. En son bu denli yağış düşen bir ekim günü yine 2014'te 66.3 mm ile 24 Ekim'de yaşanmıştı.

-31 günün 10'u yağışlı geçti ve bu sayede de uzun yıllar ekim ayı yağışlı gün ortalaması da (5.3 gün) neredeyse 2'ye katlanmış oldu. Her 3 günün 1'inde 0.1 mm de olsa yağış kaydedildi. Buna karşılık 2014 ekim ayının yağışlı gün sayısı 6'ydı.

-Şehirde 2 senedir Ekim ayı bereketli geçiyor. Aynı istasyonda 2025 Ekim ayı da 81.0 mm ile kapanmış ve yine neredeyse 2'ye katlanan bir anomali kaydedilmişti, ayrıca 11 gün yağışlı geçmişti ve 14 gün yağışın düştüğü 2010 ekiminden bu yana en yüksek yağışlı gün sayısına sahip ekim olmuştu.

-Bu aylardaki (Ekim, Kasım, Aralık) yağışlar kış öncesi toprağın suya doyması ve suyun akışa geçip su kaynaklarını beslemesi için çok çok önemli.

-Bölgemizin diğer merkezlerinde Manisa 62.5 mm yağış miktarı ve 9 yağışlı gün, Aydın merkez 99.5 mm yağış ve yine 9 yağışlı gün, Kuşadası 74.0 mm ve 9 yağışlı gün ile ayı kapattı.

-Muğla merkezde ise 231.3 mm'lik yağış miktarı ile şehrin en yağışlı ayı olan Aralık ayının ortalaması bile (206.5 mm) geçildi ve 250.2 mm yağışın düştüğü 2006 ekimden bu yana son 20 yılın en yağışlı ekim ayı yaşanmış oldu.

Zitat von kalelihasan

Gece ve yarın da yağış varmı

Gece tekrar Ege denizi üzerinden kütleler gelebilir gece saatlerinden sabah 6-7'ye kadar ara ara yağışlar devam edebilir yarın ise gün içinde hafif yerel yağışlar görülebilir genellikle çok bulutlu bir hava olacak.

Balçova'ya giriş yapmış iyi rüzgar ve yağış var şu an oraj da eşlik ediyor ama çok extreme bir durum yok.

Balçova kuvvetli yağış başladı.

Evet artık korkmadan/çekinmeden uyarı yayınlayabilirim sanırım.

İlerleyen dakikalarda merkez ilçelerde ani rüzgar ve ani şiddetli yağış, su baskını ve dolu riskine dikkat!

Bu sefer erimeden, fake atmadan gelsin inşallah artık. Bir şey yazmaya korkar oldum 😀.

cancan-izmir

Doğum günün kutlu olsun canım arkadaşımm nice mutlu yıllara beraber nice sistem takiplerine

Bugün gerçekleşme ihtimalinden söz ettiğimiz geri besleme (feedback) mekanizması Ikaria-Karlovasi-Sisam hattında etkili oluyor. Saatlerdir aynı çıkış noktasından türeyen güçlü kütleler mevcut ve uydu görüntüsünde sürekli kendini yeniliyor.

Sisam-Karlovasi istasyonu 1 saatte 20 mm yağış kaydetti. Hemen güneyinde Fournoi adası son 6 saatte 86 mm yağış aldı.

İlerleyen dakikalarda/saatlerde merkezi veya güney ilçelerimizi etkiler mi artık söz atmosferde. Sabah Seferihisar'ı vurup istasyona 10 dakika içinde 16 mm yağış bırakan kütle merkeze doğru gelirken önemli ölçüde güç kaybetti ama radar takibine devam edelim.

İlk kütle birazdan merkezin batısını fena vuracak arkadaşlar. Önümüzdeki dakikalarda merkezin batı ilçelerinde (Güzelbahçe, Narlıdere, Balçova, Konak, Çiğli) şiddetli ve çok şiddetli yağışa dikkat!

Seferihisar 10 dakikada 16 mm yağış aldı. Kütlede saatlik 40 ila 80 mm yoğunlukta yağış mevcut.

Şu an şehirde saatlik 5 ila 8 mm yoğunlukta beklenenden/modellerin verdiğinden oldukça etkili bir yağış var.

Yarın geceye kadar Ege denizinden ve Sisam üzerinden sürekli bu şekilde hatlar vurması durumunda önümüzdeki 24-28 saatlik süreçte toplam 100 mm'ye yakın ya da civarı yağış almamız işten bile değil.

Kıvama geliyoruz Limontepe'deyim otobüsten gördüğüm kadarıyla fena bastırdı

Merkez yine direnmekte açık yeşil kütle ve konumumun üstünde sarıya rağmen zorla istemeye istemeye yağıyor şimdilik 😀

Belediye başkanı parti değiştirdikten sonra olmaya başladı bu su baskını olmasın diye şehre yağmur bombaları mı yerleştirdiler araştırılmalı!

Bugün İzmir'de batı ve güney ilçelerimiz (Çeşme, Urla, Karaburun, Seferihisar, Menderes ve merkez ilçelerimizden Güzelbahçe, Narlıdere, Balçova) yer yer kuvvetli yağışlar alacak. Bu ilçelerimizde bugün için 20 ila 40 mm arasında yer yer 50 mm'ye varan toplam yağışlar görülebilecek.

Merkez ve çevresinde ise genel olarak orta kuvvet süren ancak akşam saatlerinde zaman zaman sürpriz sarı/turuncu ekolu kütlelerin vurabilmesiyle kuvvetlenebilme ihtimali olan yağışlar göreceğiz. Yine merkezde de ortalama olarak 10-25 mm bantlarında yağış miktarları görebileceğiz.

Muğla kıyıları ise akşam ve gece saatlerinde tekrar risk potasında. Dün gece birkaç saat içinde Marmaris, Dalaman ve Ortaca 50-100 mm arasında değişen yağışlar aldı. Bu gece yine bu bölgede kendini tekrarlayabilen yağış hatları oluşabilir ve yer yer 70-100 mm'leri zorlayan hatta geçen yağışlar görebiliriz.

Yarın ise İzmir merkezden itibaren başlayarak güneyde bölge genelindeki kıyılar için su baskını ve sel riski üst düzeyde olacak. Özellikle modellerin Sisam çevresinde kuvvetli yağışta mutabık olması ve dün Muğla açıklarına verilen miktarların kıyıda görülmesi yarın da Sisam'daki yağışların hat şeklinde İzmir-Aydın kıyılarında karaya uzanabileceği ihtimalini düşündürüyor.

BOLAM ve Swiss HD son çalıştırmalarında hattı İzmir merkezden ziyade Menderes-Selçuk-Torbalı-Bayındır güzergahına kaymış durumda. 700hPa rüzgar yönüne baktığımızda hat bu şekilde uzanabilir. Ancak izobar dizilişine baktığımızda İzmir merkez ilçelere uzanma ihtimali de yine hafife alınacak düzeyde değil.

İtalya'ya oturan ve çevresindeki YB alanı nedeniyle hareketi engellenerek takılı kalacak Cut-Off sisteminin doğu/güneydoğu kenarında çıkış hattında kalmamız sıcak Ege Denizinden sürekli olarak kıyılarımıza ardı ardına yağış kütleleri pompalanmasna neden olacak. Tren şeklinde geri besleme (feedback) mekanizmasına açık bir sinoptik görüyoruz.

Yarın özellikle İzmir'in doğu ve güneydoğu kesimleri (Gümüldür/Özdere, Selçuk, Torbalı, Tire, Bayındır + Aydın Kuşadası çevreleri) ve Muğla'nın tüm kıyı ilçelerinde şiddetli yağış (50-100 mm/12h) ve yer yer aşırı yağış (+100 mm/12h) ve buna bağlı olarak sel ve su baskını riskine dikkat.

Evet önümüzde ciddiye alınması gereken bir sistem olduğunu şimdiden görüyoruz. Daha sistem yeni yeni başlarken şimdiden Muğla'da modellerin verdiğinin çok üzerinde rakamlara ulaşan birkaç istasyon mevcut. Üstelik sistemin pik noktasını Pazartesi yaşayacağız.

Saat 01.02 itibariyle Dalaman 68.2, Ortaca 63.3, Marmaris 45.6 mm yağış almış durumda. Datça istasyonu ise 12.5mm/saat yağış şiddetiyle beraber dolu raporu veriyor.

Dalaman-Ortaca hattına güneyli akışla üretilen hat ciddi yağış bırakıyor.

ICON İzmir merkeze 3-5 mm veriyor utanmasa 0 verecek, Euro 4'ün ardılı olan model 100-150 mm veriyor, GFS sıradan orta kuvvet bir yağış veriyor.

İster istemez aklıma 2 Şubat 2021'in öncesi geldi aynen böyleydi tahminler

Euro 4 ardılı UK-Global WRF de benzer görüntüde dünden beri ısrarcı.

Geçenlerde PergamoN arkadaşımızın da bahsettiği Swiss HD'nin Pazartesi günü için yaptığı çalıştırma.

Gerçekleşme ihtimali çok düşük olsa da yok diyemeyiz. Sinoptik görünüm geri besleme mekanizmasının oluşması için uygun. Ancak sistem anında cut-off (kapalı alçak basınç) sisteminin hareketi belirleyici olur. Burada dursun.

Son güncellemelere ve diyagramlara göre İzmir çevresi için aşırı veya aşırıya yakın yağış ihtimali azalmış olsa da son güne kadar takip yapılmalı. Malum süper el nino sürecindeyiz ve denizler halen daha sıcak. Güney Ege (Muğla-Aydın çevreleri) yine riskli olabilir.