En sonda söyleyeceğimi en başta belirtmek isterim;
Bu kaldera kısa vadede hiçbir patlama belirtisi göstermiyor.
Önceki sayfada da belirttiğim gibi Campi Flegrei Kalderasında 350.000'i aşkın kişi yaşıyor. Napoli Körfezinde yaklaşık 3.5 milyon kişi yaşıyor. Süpervolkanik kaldera bölgesinde çok şiddetli patlama olduğunu düşünürsek milyonlarca yaralı ve ölü olma ihtimali kaçınılmaz bir gerçek. Bu yüzden burada çok sayıda sismik istasyon var. Bunun yanı sıra çok sayıda bilimsel çalışma yapılıyor. Bu bölge çok dikkatli bir şekilde izleniyor ve takip ediliyor.
Pazar günkü Campi Flegrei kalderasında meydana gelen 3.6 büyüklüğündeki depremden 2 gün önce, geçtiğimiz 9 Haziran Cuma günü Nature dergisinde Campi Flegrei hakkında "Güney İtalya'daki Campi Flegrei kalderasında patlamadan önce çatlak oluşma potansiyeli" konu başlıklı bir makale / çalışma yayımlanmıştı.
Ama maalesef sosyal medyada ve haber sitelerinde bu makaleye atıfta bulunarak "Campi Flegrei patlamak üzere" gibi abartılarak başlıklar atılıyor.
Durum tam olarak öyle değil. Durumu anlatmak isterim:
Kısaca; Makalede, yeni verilere göre Campi Flegrei'nin kayaç yapısının değişmeye başladığını belirtmişler. Volkanın bazı kısımlarında deformasyonun birikmesinin, kayaları daha kırılgan (yani daha az elastik) ve kırılmaya daha yatkın hale getirdiğinden bahsedilmiş. Bu durum, kalderanın derin bölgesinden yüzeye çıkan kırıkların oluşumuna yol açabilir ve böylece bir patlama için daha elverişli koşullar yaratabilir.
Yanlış anlaşılmasın bir patlama olacağından veya patlama riskinden bahsedilmiyor. Sadece yeni verilere göre patlama için daha elverişli koşullar oluştuğunu söylüyorlar.
Yani bu durumda zeminde bir çatlak oluşması ve bu çatlaktan magma odası ile hiç bir teması olmaması nedeniyle sadece zeminde oluşan bir çatlak olarak kalması ya da çatlak oluşması ve bu çatlaktan magma/lav akışı ve volkanik gaz çıkışı olabileceği, ama bu durumda da çok şiddetli değil, küçük patlamalar olması durumu var veya çatlakların ilerleyici ve yaygın reaktivasyonu, hidrotermal sistemin basınçsızlaşmasına, toprak yükselmesinin durmasına ve dolayısıyla yavaş çökmenin yeniden başlamasına neden olabilir.
Ama aynı zamanda burada magma ve volkanik gazlar nedeniyle zemin deformasyonu yaşanıyor, zemin yükseliyor. Kalderada olan depremler de bu gerilimin bir sonucu olabilir. Bu makale yazarlarından olan Stefano Carlino'nun bahsettiği gibi bu kalderada çok şiddetli bir patlama da olmayabilir, sadece zemin yükselmesi ve zemin çökmesi olan bir dönemde olabiliriz ve kaldera da herhangi bir patlama olmaz ve sessizliğe de bürünebilir. Ama ne olursa olsun her türlü senaryoya hazır olunması gerektiğini belirtiyorlar.
İtalya'daki volkanlar hakkında resmi ve doğru bilgilere ulaşmak için İtalya'nın resmi kurumu olan Ulusal Jeofizik ve Volkanoloji Enstitüsü takip edilmeli ve İtalya merkezli Depremler Dünyası adı altında volkanlarla ilgili haberler paylaşan sosyal medya hesabı takip edilmelidir.
Pazar günü kalderada meydana gelen 3.6 büyüklüğündeki depreme gelirsek yukarıda adını geçirdiğim sosyal medya hesabının açıklayıcı yazısını paylaşıyorum.
1982-1984 seneleri arasında Campi Flegrei de yine sismik aktivite artışı olmuş ama sonrasında sönümlenmişti. Pazar günkü 3.6 büyüklüğünde depremde Mart 2022 'deki 3.6 büyüklüğündeki depremin de dahil edersek 1984 senesinden sonraki en güçlü olan depremdi. Bu kalderada özellikle son 2 aydır, 1984 senesinden sonraki yaşanan en fazla sismik aktivite sayısına ulaşıldı. Fakat 1982-1984 yılları arasında yaşanan sismik aktivite sayısının yarısına bile henüz ulaşılamadı. Yukarıda yazdığım gibi 2005 senesinden bu yana zemin deformasyonu yaşanıyor, zemin durmadan yükseliyor.
Bu yüzden kalderada olan depremlerde bir patlamanın habercisinden ziyade zemin yükselmesinin bir sonucu artan stres nedeniyle olma ihtimali daha yüksek.
Yukarıda bilgisini verdiğim makalede de patlamaya ya da patlama olasılığına karşın hiçbir açıklamada bulunmuyor. Sadece kaldera kayaç yapısının 1984 senesine göre 3 kat daha zayıf olması nedeniyle 1950 senesinden bu yana kalderada bir çatlak / yarık oluşma riskinin en yüksek seviyede olduğunu bahsediyorlar. Çatlakların oluşumu, ilerleyici ve yaygın reaktivasyonu, hidrotermal sistemin basınçsızlaşmasına, toprak yükselmesinin durmasına ve dolayısıyla yavaş çökmenin yeniden başlamasına neden olabilir.
En başta dediğim gibi bu kaldera kısa vade içerisinde hiçbir patlama belirtisi göstermiyor.
Makale linki:
Potential for rupture before eruption at Campi Flegrei caldera, Southern Italy | Communications Earth & Environment (nature.com)
Kalderada olan depremin bilgisini paylaştığım açıklayıcı bir yazı:
