2021 Şubat sistemini hatırlıyorumda hocam müthiş bir sistemdi ama radar başlarda çok kötüydü öğlen sonu yoğunlaşacak demişlerdi kar yağışı öğlen sonu geçti saat 2 oldu hala durgundu aniden konveksiyonmu olustu bir şeyler oldu radar fosfor yeşile dönmüştü. Biz hüsran oldu derken siz hırlama bakıp yağışın 1-2 saate yoğunlaşacağını söylemiştiniz amma güzel günlerdi o günlerden beri kar yok doğru düzgün.
Hırlam o sistemde Rize açıklarına hiçbir modelin görmediği mini bir ab cebi tespit etmişti. 2 saat direnip Gürcistan üzerinden karaya çıkıp eriyeceğin öngörmüştü. İyi modeldi vesselam. Arpege de iyi model ama çözünürlüğüne rağmen yerel etkileri Hırlam kadar iyi çözemiyor.
Teknik olarak detayı şu. Kırım'ın hemen batısında toparlayıp bloke ediyor AB alanını. İzobarlar sıklaştığı için 700 dikey hareketler 850 soğumasına çok ihtiyaç bırakmıyor. Ama görelim bakalım yarını. Hala erken
İcon arpege GFS üçü benim eski konuma pursaklara iyi kar veriyorlar ama dediğim gibi 850 hiç uygun olmamasına rağmen kipcak hocam neye göre kar oluyor +2 +3 izoterminde bide tutucu kar iconun verdiği snow depth. Ecmwf maalesef yine en gerçekçi çıktıları sunuyor az kar çok yağmur.
Yarın akşam çalıştırmasından sonra daha net yorumlar yapabileceğiz. Gördüğünüz gibi hiç harita, görsel veri vs paylaşmadan olabilecekler üzerinden sözel yorum yapıyorum. Yarın akşam çalıştırmasını görelim bakalım.
Hocam eskiden hirlam diye bir Model vardı kısa vadede baya başarılıydı sanırım Kapanması kötü oldu birde Euro 4 vardı Muadili arpege taraflarına geçtim artık
Hırlam benim en sevdiğim modeldi. Sınırlı alan modeli ve anlık tahmin için biçilmiş kaftandı. Proje durduruldu mu, sadece denizcilik tahmininde mi devam ediyor bilmiyorum. Geopotansiyel yükseklik haritalarında hiçbir sınırlı alan modelinin çözemediği detayları yakalıyordu. Çok özlüyorum.
kipcak hocam nedense hep en olumsuz senaryo hangisiyse bizim için onda mutabık kalıyor modeller her zaman. Mesela şu Ecmwf yüksek ihtimal gerçekçi olan o. 12 sine yağış falan bırakmıyor soğuk girer girmez yağış terk ediyor şehri Ecmwf de.
Olumsuz kavramı bizim bakış açımıza göre olumsuz. Bir şeyi net kabul edelim, bizim gibi neredeyse güney enlemlerde yer alan coğrafyalarda kar yağması zaten zor ihtimaldir. Ayrıca Türkiye fiziki haritasına bakmanızı öneririm Ege Bölgesi ve biraz da Marmara Bölgesi hariç 3 tarafımızdaki sınırlar çok yüksek dağlarla çevrelenmiş durumda. Yüksek dağlar denizelliği dolayısıyla nemi ve yaşağı olumsuz etkiliyor.
Yani Akdeniz'in denize bakan yerlerinde yağış var soğuma yok, İç Anadolu'da karasallık var nem yok. Hepsi birbirine bağlı.
ECM de şu İzlanda'yı Kırım'a yaklaştırırsa sanırım güzel şeyler olacak. ECM'de çok kuzeyde kalıyor soğuk çekirdek. Azor doğuya doğru yayılıyor o ihtimalde. Yağış soğuk çakışmadığı gibi soğuma da töprüleniyor. Akşam çalıştırmaları tabloyu çizip koyacak önümüze.
iconun sinoptik bence bizim için en potansiyellisi. abyi biraz daha kuzeyde patlattı o yüzden yağış azaldı ama kar anlamında hala en potansiyellisi icon.
ECM ile Icon'un çözmeye çalıştığı şey Akdeniz'den gelen AB ile soğuk havayı taşıyan AB'nin cephe oluştuktan sonra nasıl hareket edeceği. Bu Azor'un da yayıldığı alanı belirliyor. Dolayısıyla yağış her türlü cepte ama soğuma ne olacak orası muamma! Icon ısrarlı ama ECM'deki kararsızlık bir şeyleri çözmeye çalıştığını gösteriyor. Hala bazı çalıştırmalardaki başlangıç verisinin hangisi olacağını çözememiş gibi duryor. Ama daha önceki yazdıklarımda söylediğim gibi. 12-13 Ocak sonrası en güzel sinoptik ECM sonrasında icon. Sadece Türkiye'ye değil genele, Batı Akdeniz-Atlantik üzerindeki basınç yerleşimlerine bakıldığında, ECM çok güzel bir örüntü öngörüyor. İspanya ve güneydoğusundaki kaotik yapıyı azaltıyor. Atlantik'e doğru itilen Azor'u tekrar doğulatıp dikleştiriyor. İzlanda'ya blokaj yapabilecek senaryolar azımsanmayacak kadar fazla. Bu sebeple bugüne bakmadan "ECM iyi gidiyorsun kral, aynen devam!" diyorum.
kipcak hocam bu Sibirya olayına ne diyorsunuz hocalarımızdan bir tanesi konu açmış galiba ani stratosferik ısınma ile birlikte genelde soğuklar Avrupa’ya yarar ama bize yaradığında da sert soğuklar kışlar getirir demişti Bünyamin sürmelide. Sibirya’nın Avrupa’ya kaçmayacağını söylemiş Storm Chaser hocamız siz ne düşünüyorsunuz uzun vade hakkında eğerki Sibirya dirilip ülkemizi doğu Avrupayı hedef alırsa yüksek ihtimal sağlam bir kar görürüz. Hadi insallah bakalım Ocak son günlerine doğru göreceğiz sanırım etkilerini. Eğerki ülkemizi vurursa uzun süreli bir soğuk döneme gireceğimizden ötürü mutlaka uygun sinoptigi yakalarız diye düşünüyorum.
Sibirya yüksek basıncı 2012'den beri ortalıkta yok. Köşesine çekildi orada oynuyor.
Ani stratosfer ısınması kutupsal girdabın aşağı enlemlere salınmasının en büyük sebeplerinden birisi. Kutuplardaki soğuk çekirdek ikiye bölünüyor ve batılı rüzgarlar ile değil doğulu rüzgarların dönüş hareketiyle aşağı enlemlere iniyor. Şimdi burada bahsedilen Sibirya yüksek basıncı ise konu tam anlaşılmamış demektir. Ama normalde İzlanda üzerinden Avrupa kıtası oradan bizim enlemlere inen soğuk havanın Rusya üzerinden inişine işaret ediliyorsa mümkün.
Ama her ani stratosfer ısınması kutbi girdabın parçalanmasına sebep olmadığı gibi parçalansa da bizim enlemlere kesin ineceği anlamı taşımıyor. Bazen de minor ısınma ya da yer değiştme yaşanıyor. Bizim işimize en çok bunlar yarasa da çok teknik incelenmesi ve uzun yıllar ortalamalarına detaylıca bakmak gerekiyor.
Diğer yandan sibirya yüksek basıncı çok kararlı hareket eder. İnecekse iner, duracaksa durur. Enlemden bağımsız olarak gücünü termodinamik karakteristiğinden alır. Çünkü bulunduğu/hareket ettiği her noktada hava yüzeyden 500mb seviyesine kadar aşırı soğuk karakterli ve hacimsel ağırlığı yüksektir. Dolayısıyla izlanda/kutup atakları gibi aşağı enlemlere indikçe termodinamik karakteri değişmez.
Şimdilik Sibirya'nın güeybatıya doğru hareketi ile ilgili bir emare yok. Şunu da ekleyip tamamlayayım Sibirya soğuk karakterli ve alçalıcı bir hava hareketi olduğu için yağışını beraberinde getirmez. Bu yüzden en büyük handikapı Karadeniz'e yaklaştığı anda ilk AB nerede patlarsa oraya vakumlanacağıdır. 2008 Adrikayik'te, 2012'de İtalya'nın güneyinde patlayan AB yüzünden tüm ekmeği Yunanistan ve İtalya yedi. Kırıntıları bile yetmişti ama çok saç baş da yoldurur yani.
Hocam ben merak ettiğim bir şeyi sormak istiyorum cevaplarsanız çok sevinirim son günlerde herhangi bir yağış olmamasına rağmen yerler sürekli ıslak bunun sebebi nedir acaba?
Üzerimize çökmüş bir YB yok. Dolayısıyla hava nemli... Karasal iklimde olduğumuz için hava soğudukça çiğleşme yüzey seviyesinde gerçekleşiyor. Bildiğiniz çiğleşme.
Benim en çok hoşuma giden, en çok umutlandıran çalıştırma oldu ECM'nin son çıktışı. Kırım üzerinde AB'yi kilitlemeye ve batı-doğu hareket ettirmeye başladı. Bias (giriş verisine bağlı eğilim) sıcak senaryoyu baz almıştır. Ama bu sinoptiği çok beğendim. Takibe değer.
Ben şu Eskişehir Ankara arasında kar haritalarında görülen boşluğun rakimla alakası olduğunu düşünüyorum.Ecmwfdede goruldugu gibi Boşluk olan yerlerde yükselti daha az ve resmen çukurda kalıyor. Birde dağlarda var kuzeyde, belki bunu çoğu kişi anlamıştır.Tabi tek başına yeterli değil, yani sonuçta Türkiye'de çevresine göre rakımı düşük olan ama o meşhur boşluğu yaşamayan yerler illaki vardır, Ama buranın ozelligi bence bambaşka.Ab ın konumunun da etkisi var ve rakım sorunuda dahil bence.Ve asıl soru şu bu boşluk neden Eskişehir merkez ve Ankara'ya genişliyor.Mesela gfs senaryosu (Yazım yanlışım olabilir klavyem sıkıntılı)
Belki inanmayacaksınız ama bir ada olarak Kıbrıs'ın ve Kıbrıs'ın kuzeyindeki Girne sıradağlarının bile inanılmaz etkisi var o boşlukta. Akdeniz'in nemini Bitlis ve Muş'a yığmasının ve metrelerce kar yağmasının Doğu Akdeniz'in kıyı morfolojisi ve Kıbrıs ile ilişkisi çok büyük. Toroslar ve Beşparmak (Girne) sıradağlarının oluşturduğu tribülans Girit çevresinde oluşan alçak basınçları vakum gibi emerek o modellerde gördüğünüz yerden ve o şekilde karaya çıkmasına sebep oluyor. Sonuç: Kurak İç Batı Anadolu
Tamamen şişirme suni yağışlar son 48 saate girsin bu yağışlar bakalım hiç bir zaman törpülenmeden gelmez sistemler geçen sistem örneği mesela. 2 sistem toplamı ortalama 30-35 kg hadi taş çatlasa 40 kg yağış düşer. Kar olarak düşecek miktar belli ilk sistemi geç ikinci sistem yükseklerde falan ince örtü belki en iyi ihtimal gerçekleşirse merkezde ince örtü olur. Bu burada dursun sistem zamanı geldiğinde bakalım birde gaza gelmeyin fazla arkadaşlar ümitlenipde. Iconun verdiği kar karla karisik yağmurlar sulu karlar falan dahil. kipcak hocam da bu işin uzmanlarından benden daha fazla tecrübeye sahip o da aynı şekilde söyledi.
Bir konuyu vurgulayalım; Ben kesin böyle olacaktır demedim, demiyorum, hiçbir zaman da demem. Konu, domino taşı gibi birbirini etkileyen binlerce parametrenin bir arada çalıştığı, atmosfer gibi kaotik bir yapı olunca, kesin konuşmak zaten en başından hatalıdır. Benim yorumuma göre bazı emareler var ve bunlar can sıkıyor. En büyük emare, kuzeyden üzerimize inen soğuk hava parselinin her iki atakta da arkasının çok güçlü olmaması. Cephe oluşmadan önceki ve oluştuktan sonraki izobarların durumu. AB'nin batısında kalana kadar hava beklenenden daha fazla ısınabilir. 700 milibar dikey hareketler de zayıf olursa atmosferin üst katmanlarından yağış anında soğuk hava taşınımı yetersiz kalabilir.
Sayısal modeller konuyu şöyle çözüyor: Bu alana -5 izotermi girmiş, çalıştırmanın şu anında soğuma ile birlikte şu yükseklikte, yağış, şu şekilde/formda düşer. Ancak bu yerel etkileri tamamen görmezden gelen çok motomot bir makine çıktısı oluyor. Bu sebeple yerel etkiler, yıllarca süren gözlemler ve yıldan yıla benzerlikleri işin içerisine katıp bir yorum yapmak her zaman daha kıymetli oluyor. Bir bakarsınız perşembe 06 çalıştırmasında Karadeniz üzerinde Kırım-Sinop hattında derin sayılacak bir AB patlar hem soğumanın erken girişini sağlar hem yağışı artırır. 15cm kar beklerken merkezde 40cm kar görürsünüz. Bunlar olabilen şeyler.
Tüm bunların dışında 45 yaşına merdiven dayamış bir insan olarak şunu öğrendim. Hayat varsa umut vardır. Umudunuzu hiçbir konuda yitirmeyin. Hepinize sağlıklı günler dilerim.
