Alles anzeigenHaftalar öncesinde Ani Stratosferik Isınma adına burada yorumlar yapmıştık. Hatta geçen kış SSW için bir konu altında haftalarca analiz yapmıştık. Bugünlerde ise yeniden stratosferik ısınma gündemde. Öncelikle veri analizi sonrasında ise ısınma nasıl oluyor onu açıklayacağım.
NAM endeksi kutup bölgesindeki basınç düzeyinin sayısal şekilde modellenmiş halidir. Negatif fazı daha zayıf kutup girdabına işaret eder. Daha zayıf kutup girdabı kutuptan kaçan soğuklara işaret eder. Pozitif fazı ise daha güçlü kutup girdabına işaret eder ve güçlü girdap soğuk kaçaklarına kolay kolay izin vermez. Aşağıya bıraktığım NAM verisi işaret ettiğim tarihlerde stratosfer seviyesinde negatif fazda.
Eddy Heat Flux Troposferden Stratosfere olan ısı akışının bir ölçüsüdür. Artan kar örtüsü adyabatik soğumaya neden olur bu da oluşan termik yüksek basınçları daha da kuvvetlendirir. Genelde ısı akışının Asyada daha çok olduğunu düşünürsek topografik yapıyla beraber gelişen adyabatik soğuma stratosfer tarafından emilen enerjinin troposferde dikey akışını arttırır. Güçlü ısı akışının yansıması olarak Stratosferik Polar Vorteks daha zayıf bir girdaba, daha yüksek jeoptansiyel yüksekliklere ve daha yüksek Stratosfer sıcaklıklarına işaret eder. Aşağıda da gördüğünüz üzere bahsettiğim tarihlerde ısı akışı tavan yapmış.
Yukarıda açıklarımın etkisi olarak kutbun Stratosfer seviyesi ısınmış olarak aşağıda görülüyor. Bizim kutup başlığı ya da Polar Cap dediğimiz 60-90K bölgesi aşağıda dikey profil olarak verilmiş. 10hPa seviyesinde ısınma hepimizin gözüne çarpıyor.
Bir de gezegensel dalga aktivitelerimiz var. Wave-1 ve Wave-2 olarak ikiye ayrılıyor. Bunları Stratosfere gönderilen enerjinin bir biçimi olarak değerlendirebiliriz. Wave-1 dalga aktivitesinin fazla olması bizim Displacement dediğimiz yani yer değiştirme türünden ısınmalara neden olabiliyor. Wave-2 dalga aktivitesinin fazla olması ise bizim Split dediğimiz bölünme türünden ısınmalara neden olabiliyor. İstatiksel açıdan bakıldığında genelde Displacement ısınmalar Split ısınmalardan daha çok işimize yaramış. Aşağıya bıraktığım veride de Wave-1 dalga aktivitesinin daha fazla olduğunu görebiliyoruz.
Wave-1
Wave-2
Peki bu ısınma nasıl oluyor?
Bildiğiniz üzere Kuzey yarım kürede Sonbahara girdikten sonra yavaş yavaş yüksek dağlık kesimlere kar yağmaya başlar. Özellikle Sibirya ve Himalayalardaki pozitif anomalide olan kar örtüsü bulunduğu bölgede termodinamik kurallar gereği adyabatik genişlemeyle adyabatik soğumaya neden olur. Oluşan bu adyabatik soğuma, soğukları daha da güçlendirip biraz etrafa yayar. Asyada bulunan dağlık bölgelerin topoğrafyası gereği oluşan adyabatik soğuma daha güçlü olur ve bu da Stratosferden emilen enerjinin Troposferden Stratosfere dikey yönde enerji aktarımı yapmasına neden olur. Bu da dikey yönde pozitif dalga aktivitesini başlatır. Ayrıca gelişen olaylar gereği Rosby dalgaları, enerjiyi Troposferden Stratosfete kaçırmaya yetecek kadar enerji üretir. Bu dikey enerji kutbun Stratosfer seviyesinde emilirse Stratosferik Polar Vorteksin zayıflamasına yol açar.
Peki önümüzdeki ısınmayı Major Isınma olarak nitelendirebilecek miyiz? Ona zaman karar verecek. Şu an bazı veriler Major ısınmaya işaret ediyor. Major ısınma dediğimiz kutup girdabındaki rüzgarın doğuya dönmesi yani negatif değere geçmesiyle olur. Minor ısınma ise sadece yavaşlatır. İstatiksel verilere Enes hocamın konusundan ulaşabilirsiniz. Ben gerektiğinde yorumlar yapmaya devam edeceğim. Bir sorunuz varsa sorabilirsiniz.
Eline emeğine yüreğine zihnine sağlık değerli kardeşim, modellerin çöp olduğu bize saç baş yoldurduğu bir ortamda güzel bir çalışma yapmışsın , strat ısınma sinyalleri son Gfs çıktılarında Avrupa tarafı ağırlıklı olarak devam ediyor, bakalım UB’siz ısınma bu sefer olacak mı , olacaksa da etkisi nasıl olacak , fakat artık kişisel analiz beklenti ve tahminlerimi son 72’de modellerden check etmeye karar verdim , ECM 120 bile dünden bambaşka geldi , bu böyle olmayacak , 192’leri ise senaryo kümelerinde hiç bir endeksle örtüşmeyecek farklı tellerde , tek isteğimiz soğuk tarafta kalıp Aralıkta biraz kar görmek , uzun vade içinse olumlu sinyaller devam ediyor özellikle bu sezon klas gördüğüm Jma Sibirya bombardımanı vermiş Ocakta, bakalım nasıl olacak , atmosferi anlamaya çalışanlara ve süprizlerine açık olanlara ne mutlu
