Beiträge von KARYAGISIST

Meteorolojik Model Güncelleme Saatleri
06:30-08:15 (GFS Sabah)
09:00-10:00 (ECMWF Sabah)
12:30-14:15 (GFS Öğlen)
18:30-20:15 (GFS Akşam)
21:00-22:00 (ECMWF Akşam)
00:30-02:15 (GFS Gece)

    O zaman ilk başta söylemiş olduğum yere geldik. Mikroklima alanlarda gelişen olaylar istisnai durumdur. Müstesnalar kaideyi bozmaz. Genelleme kelimeside şunun için kullanılır, bilimde tam bir doğru olmasada doğruya en yakın olumlamalar vardır, bunları bir başlık altında toplamaya genelleme denir. Mesela şöyle düşün Bitlis'e 2 metre kar yağarken neden van'a 20 cm yağmadı? Demekki bitlis mikroklima bir alandı ve sadece bitlis, bu kışın namusunu kurtaramaz genel olarak Türkiye çok az kar yağışı almıştır. Genelleme denen olguya örnek teşkil eden istisnai durumlarda bunlardır zaten.

    Uzağa gitmeye gerek yok bitlis merkezde 2 metre kar varken güroymakta 2 cm kar yok. Bu durumda El nino genellenemez diyemeyiz. Mikroklima alanlar kendine özgü enerji üretir. Örneğin bermuda adaları şeytan üçgeni gibi. Bu alanlarda metafizik işler döner, İstanbul'dada genellemeyi bozan yıllarda metafizik işler dönmüştür. Fizik ise metafiziği kanıtı zor olduğu için reddeder.


    Ben bu işin aslında haklıyım, haksızım yerinde değilim fakat bundan önce gerçekleşen istisnalar elbet var. Bu nedenle uzun bir inceleme lazım.

    Yıllar önce 2008 yılında bir belgesel izlemiştim. Cnn'de galiba adı gezegeni oluşturan müthiş güç: su şeklindeydi. Okyanusal su döngüsünü müthiş bir şekilde anlatan bir belgeseldi. İlk olarak orada gördüm el nino- la nina kavramlarını. Simülasyon şeklinde, sarmal olarak Dünya'nın etrafıni ıplik yumağı gibi saran, görüntüler vardı. Bu döngü akdeniz havzasında dolanırken, cebelitarıktan girip, ta hazar gölünü dolanıp Türkiye'yi güneyli sektörde bırakırken, Fransa, ıspanya ve hollanda gibi ülkeleri kuzeydoğu ve doğulu rüzgâr sektöründe bırakıyordu. Bunun adı el ninoydu.

    Bu genellemeyi yaptıran unsur tüm el nino senelerinde saydığım batı avrupa ülkelerinin karlı bir kış geçirmesiydi. Yine yaklaşık olarak aynı enlemlerde olan amsterdam ve moskova'nın bol karlı olmasının sebebi döngüye bağlı gelişen doğu sektörlü rüzgârlardı.

    Sanmaki ben kafadan atıyorum. Uzun yıllar izlemiş olduğum belgesellerde ne öğrendiysem onu söylüyorum. Bu belgeseller ta 7-8 yıl önceki süreçleri ve öğrenme evrelerimi kapsıyor. O gün öğrendiğim şeyleri yavaş yavaş geliştiriyorum. O yüzden bu okyanusal su döngülerinde genelleme yapılabilir.

    El-nino portekizce kız çocuğu demektir. Kız karakteri gereği yumuşaktır.
    La-nina= oğlan çocuğu demektir. Erkek naturası gereği serttir.
    Burada yumuşağı maddedeki genleşme gereği sıcak için, serti de soğuk için kullanıyorlar. Yani adamlar bu olayın özünde genelleme yapmışlar biz neyi tartışıyoruz?


    Kusura bakmayın ama ben İstanbul üzerinden konuşuyorum. La nina etkisiyle geçen onca ılık kış var. Genelleme nasıl yapılsın? Efsaneyi kim için kullanalım ki o zaman? NewYork için mi Moskova için mi. O zaman tüm efsane tahminlerimiz doğru çıktı, Moskova en sert kışlarından birini yaşadı. Biz Moskova için konuştuk tüm kış boyunca.

    Bende Türkiye üstünden konuşuyorum Mustafa :) :) Mevsimlikler ne diyorsa onu aktarıyorum. Mesela bu yaz sadece basraya yakın alanlarda yani doğu anadolu'nun doğusu ve güneydoğusunda ortalamalarda sıcaklıklar olurken, diğer tüm Türkiye cehennemi yaşayabilir. La nina'da bu sene kasım ayından önce aktif olamaz çünkü denizlerin soğuma evresi kasımı buluyor. Kasımdan itibaren kademe kademe soğuyor. Bu yazki mevsimlik tahminlerde, el nino'yu baz alarak oluşturuldu. Tutarsa mikdat hoca ve ben haklı çıkarım tutmazsada sen haklı çıkarsın genelleme konusunda.

    Büyük yanlışlık. İstanbul'a çok kar yağınca kış efsane yağmayınca kış kıytırık. Bakınız mikroklima alanlarına bakılmaz genelleme yapılırken. 2011 ve 2012 kışı doğu avrupa dediğimiz ukrayna, balkanlar ve Rusya'nın batısında gayet soğuk geçmiştir gayette karlı geçmiştir. Sadece İstanbul'a veya marmara bölgesine bakarak, 2004'te el nino vardı, yinede kar boldu demek sadece yanılsamadır.

    Mevsimlik tahminleri yapanlar, bodoslama tahmin yapmiyor herhalde. Okyanusal su döngüsü mevsimlik tahminleri için en önemli donelerden bir tanesidir. Mikdat hoca geçen bu konuya değinmiş. Irı tahmin yaparken su döngüsünede bakıyor demiş. Adamlar genel olarak 3 ay vadeli tahmin yapıyor. İsterse bir kış içinde sadece 6-7 gün 1 metre kar olsun, Kış'ın geri kalan 83 günü bol ve ortalamalardan yüksek sıcaklarla geçtiyse o kış'a el nino kışı denir. El nino demek 0 kar demek değildir hatta daha fazla kar anlamına dahi gelebilir. Çünkü ısınma= yağıştır. Es kaza bir soğuk kaçağı yakalanırsa, aşağıdaki nemli hava hatrı sayılır soğuk hava kaçağında bol kar'a dönüşebilir ama bu istisnadır.

    La nina demek= bol kar demek değildir, ortalamaların altında geçen kış demektir. Kışın 90 gününün 60'i soğuk geçer ama bu demek değildirki hiç ortalamaları aşan kış sıcağı yaşanmayacak. Ancak böyle günler el nino'lu senelere göre son derece münferit olacaktır.

    O yüzden el nino ve la nina'da total anlamında genelleme yapılır ve genelde tutar. Mikdat hoca ta ekim ayında, bu kış el nino var beklentiye girmeyin dedi ve münferit olarak görülen 20 aralık ve 7 ocak sistemi dışında evet el nino oldu.
    Zaten ekim ayında mevsimlikçiler bu durumu el nino'ya bağlı olarak genelledi ve haklı çıktı.

    Sözün özü çok rahat genelleme yapabiliriz.


    La nina ve El nino ile sadece yağış durumunu tam olarak kestirebiliriz dostlar. Gerisini sallayın. İzlanda aktif olur mu felan diye merak ediyorsanız ENSO'ya değil, Atlantik sıcaklıklarına bakın.

    Bu kış herkes aynı yanlışa düştü. bu yanlış Atmosferin ve okyanusların bir zincir halkası gibi birbirine bağlı olduğu gerçeğini unutmak

    Öncelikle şunu anlamamız gerekiyor, Dünyada süregelen hava olayları Günlük harekete bağlı olarak oluşur. Yer ekseninin eğik olması ve buna bağlı yıllık hareket mevsimleri oluşturur.

    Yani havaolayları zincir şeklinde gelişir. Dünya'nın günlük savurmasıyla, kademe kademe her yere yayılır.

    Türkiyedeki amatör meteorologların yaptığı en büyük yanlış, hava olaylarını yorumlarken sadece belli bölgelerdeki verilere bakmaları. Örneğin bu kış sıcak geçti sebebi negatif ao demeleri. Halbuki o negatif Ao yahut Nao'yu meydana getiren unsur, daha büyük bir okyanus olan pasifikte peru, şili kıyıları boyunca yüzey sıcaklıklarını yükselten okyanusal su döngüsü. Bu döngü tıpkı bir ipe düğüm atar gibi yada şöyle izah edelim, dna sarmalı gibi Dünya'nın 4 bir etrafını dönüyor. Suyun olduğu her alanda dönüyor. Ta Sibirya'nın kuzeyindeki denizlerden tut, bering boğazı ve güneyyarımküredeki tüm okyanusal alanları dolanıyor. Saat yönü ve tersi yönünde. Bazı ülke ve enlemler bu döngünün sıcak tarafında kalırken bazıları tam tersine soğuk tarafta kalıyor. Bunların birinin adı el-nino, diğerinin adı la-nina.

    La nina yıllarında Türkiye ve kafkaslar arası genelde soğuk sektörde kalıyor. El ninoda ise genelde sıcak tarafta. Buna karşın la ninada doğu amerika, el nino'da doğu avrupa rezil kışlar geçiriyor.

    Bu yüzden pasifik ateş çemberinde başlayan ve tüm okyanusal döngüleri başlatan el nino ve la nina, ao ve nao'yuda

    MEVSİMLİK TAHMİNLER

    Evet sevgili arkadaşlar; birçok veriyi birleştirerek oluşturduğum mevsimlik tahmini paylaşıyorum.

    Ne yazıkki haberler hem iyi hemde kötü. İyi olandan başlayalım, bu ilkbahar mevsiminin neredeyse tamamında bol yağışlar, orajlar, tufanlar göreceğiz. Bol aksiyonlu bir dönem bizi bekliyor mart 24'ten sonra. Ancak Bir'de kötü haber varki bu aksiyonlu bahar mevsiminde, bu gelişmelerin hepsi aşırı ısınmaya bağlı olarak gerçekleşecek. Normalden çok sıcak bir ilkbahar bizi bekliyor olacak.

    2013 yılı belkide son ve en etkili sınavımız olacak. Özellikle bu yaz, öyle bir sıcak sınavı vereceğizki, kağıda isim soyismimi yazıp çıkarım gibi değil, herkes kağıda ismini yazacak ama sınav bitene kadar kimse dışarı çıkamayacak. Sınav bitene kadar stresten bayılıp ayılanlar olacak ancak bu zor sınav kolay kolay bitmeyecek.

    Peki ramazanda nasıl oruç tutulacak? Bu sorunun cevabı şu an için çok zor. Ama aşırı ısınmaya bağlı yağmurlar temmuz ayında sıkça görülebilir.

    Bu yaz yaşanacak 92 astronomik günden 69'u yani %75'i aşırı sıcak geçecek. Sadece ramazana rast gelen 3 haftalık dönem serin geçebilir.

    Bu zorlu 6 aylık süreçte, herkes eskiyi hatırlayacak ve bolca duygulanacaktır. Eşi benzeri görülmemiş, aşırı sıcak bir yaz bizi bekliyor.

    Kuzey yarımküre yanarken, güney yarımküre tarihin en soğuk kışlarından birini yaşayacak.

    Türkiyede bol nemli bir havayla etkili olacak yaz sıcaklarına "aşırı" yaftasını yapıştıracak etmenin adı tekrar ediyoruz nem.

    Peki bu çok sıcak ve kabus yazdan sonra ne olacak?
    Şu an net olmamakla birlikte 2014 ile beraber bir soğuma trendine gireceğimiz yönünde emareler mevcut. Büyük olasılıkla 2014 kışı, şu anki kabusu unutturacak boyutta sert geçecek.

    Ömrümüz varsa görürüz hep beraber. Ne yazıkki 2013 kabusu daha uzun bir süre devam edeceğe benziyor.

    Amerikanın ulusal wrf'leri 4-5 km'lik çözünürlükte, Hatta nasa goes-15'in ulusal çapta ilk 48 saatte 1 km'lik çözünürlük ürettiği söyleniyor. Goes-R'nin ilk 120 saatte 1 km'lik çözünürlük üretebileceğide konuşuluyor. Yani artık huricanelerde amerika her kilometreyi inceleyecek 2015'ten itibaren.

    Cma'nın global anlamda tahmin yapan modeli'nin halka açık verileri zaten 4 aydır metocielde. Metocielde milleti enayi yerine koyuyor. Çin'in 2003 yılında rafa kaldırıp pasifize ettiği Cma'nin en düşük versiyonunu yayınlıyor. Bakın ülke modelleri beleşe yayinlanmaz. Gfs'in tarihi en eski olduğu için kendini geçmişte kanıtlamıştır. Bu yüzden halka açık verilerini reklam amaçlı olarak yayınlıyor. Millet en çok Gfs'e baktığı için para sıkıntıları yok. Stanford üniversitesinin yıllar önce bulduğu Ip(internet protokol) özelliği sayesinde Gfs'e kim ne kadar tıklamış hepsini görüyor amerika. Tık başına 65 cent para, yani bir kişi 384 Saat'e baksa eder sana 60-65 tane tık. Yani Gfs 'in para sıkıntısı yok. Buna karşın diğer modeller para karşılığı bilgilerini aktarıyor. Mesela ecmwf'nin 4-5 parametresi dışındaki diğer sınırlı alan parametrelerine bakmak için aylık 20 dolar para bayılmanız ve ecmwf ile anlaşmayı imzalayan, meteoroloji sitesine üye olmanız gerekmektedir.

    Cma ve Ncmrwf 4 ay önce metocielde yer almaya başladı. Ama 2003 yılında tahmin yapan daha gelişmemiş modelin düşük çözünürlüklü verilerini kullanıyorlar. Zaten artık pek kullanılmadığı için o versiyonu çok düşük bir ücretten halka açmışlar.

    Mesela 2012 Cma versiyonuna Çin meteoroloji ajansi hariç kimse ulaşamaz. Tayfunlarda falan nokta atış yapıyorlar, cma'nın o versiyonu Gfs ile yarışıyor.

    Fakat metociel bu modellerin eski versiyonlarının pasif çalıştırılan ve artık pek kullanılmayan verilerinide laf olsun diye siteye doldurmuş.

    O yüzden Cma, Bom, Ncmwrf, Gem hatta Jma modellerinin metocielde gördüğünüz arayüzü çok eski versiyonlara ait. Aslında hepsi güvenilir modeller ama mesela Goes-5 serisi gibi seri olarak eski tarihlere ait verilerini halka açmışlar.

    Bu nedenle Gfs-ukmo-ecmwf'den şaşmayın.

    Metociel'de zaten 5 günden sonrasını vermemiş yüksek hata payından dolayı. Şunu anlamiyorum 1990 yılında deaktif olan bir sistemi neden metociel sitesinde yayınlıyor anlam veremedim. Sistem hatalı olmasa 90 yılında durdurulmazdı. Diğer serilerin artık verisini kullanan Goes-5'in ha varlığını ha yokluğu hiç farketmez bana göre. Zaten pasif şekilde veri üreten bir sistem. Herhalde maksat, site'yi doldurmak. Kalabalık görünsün diye koymuş Goes5'i. 3 Günlük tahminler için bakabilirsiniz o ayrı. Ama sitede 120 saatin ötesini göstermiyor. O halde neye yarar? Bizim Mgm'ye bakın ülke kazansın.

    Goes-6'da gelecek yıl metociel'e dahil olabilir. Ama şunu bilinizki Goes-10'a kadar uzun vade anlamında yetersiz kalacaktır. Zaten nasa her 3 yılda 1 yeni serilerle, bu projeyi geliştiriyor. Keşke Goes 10 veya 11 halka açılsaydı, o zaman mevsimlik Columbia üniversitesinin yani Irının uzun vadede neden başarılı olduğunu herkes görecekti. Columbia üniversitesia. Nasa'nın çıraklık okuludur. Nasa burdaki öğrencileri asistan gibi kullanır ve geliştirilen her projede, iş önce üniversitede başlar. Adamlar vermiş Irı'ya Goes-13'ü alın mevsimlik tahmin yapın, ey proflar, ey öğrenciler(meteoroloji öğrencileri tabi) demişler. Goes 13 2005'ten sonra faaliyete geçince mevsimlik tahminlerinde tutarlılık oranı arttı. Goes-13 değil 11 bile bizde olsa, uzun vadede her sisteme nokta atış yaparız.Düşünsenize 1 Aylık tahmin. Şayet soğuk sistem yoksa boşuna beklenti içine girmeyiz. Ama nerde bize göstere göstere Goes-5'i gösteriyorlar. Nowcastingcilerin veli nimeti olacak bir model ama 3 günden sonrası fos.

    Ah be şanssızlık işte. Parayı bayılmazsan sana kimse Goes-10'u 11'i göstermez. Hele Goes 15'i para bayılsan dahi göremezsin, devlet sırrı. (Kurumlar için konuşuyorum, kişiler o parayı verecek durumda değil zaten).

    Neyse Goes-5 nowcastingcilere hayırlı olsun. Gerçi almanların hazır gme'si varken kısa vadede Gfs'e bakanlarada yorumsuz diyorum.

    Geostationary Operational
    Environmental Satellite (GOES) NEDİR?
    (Jeostatik Çevresel Uydu Sistemi)

    Bu şubat ayında fransız metociel şirketiyle yapılan anlaşmadan sonra Nasa'nın 1974 yılında başlattığı jeostatik operasyonel çevresel uydu sisteminin pasif gelişen parçası Goes5 28 şubatı 1 Mart'a bağlayan gece itibariyle, halka daha açık hale gelerek, uluslarası açık sahada yayın hayatına başladı. Goes5 global olarak geçen ağustostan beri faaliyette ve uzay araçları-çevresel veri- model veri karışımı hava tahminleri üreten çok amaçlı bir sistem.

    1981 Yılında Nasa'nın çevresel uydu sistemi kapsamında faaliyet'e geçen goes serisinin 5. üyesi 1990 yılında deaktif olarak yerini yeni Goes serilerine bıraktı. Diğer Goes serilerine paralel olarak pasif şekilde gelişen Goes5, geçen sene ağustosta global anlamda, hava durumu model verileri sunmaya başladı. Önceleri sadece Nws yani ulusal hava sistemine bağlı olarak sadece amerika için tahmin yapıyordu.

    Goes serilerinin 15. ve şu an aktif olan son üyesi Goes15 geçen sene faaliyet'e başladı ve 2015'te görevi Goes-R ve ardından 3 yıl içinde yerini Goes-S'e bırakacak.

    Öncelikle şunu bilmekte fayda var, Goes-5 1990 Yılında deaktif olduğu için pasif şekilde, çevresel uydu sisteminin diğer serilerine bağlı olarak gelişti. Yani hata payı yüksek olabilir. Sistem , Uzay araçları-çevresel veri-ulusal ve global hava verisi- model data veri olarak hizmet veriyor. Kısa vadede Gfs'ten daha iyi olsada özellikle 5 günden sonra, hatalı sonuçlar sunabiliyor. Şöyle izah etmek gerekirse, Amerikanın şu an kullandığı ulusal Goes-15'in yanında Goes-5 devede kulak kalır gelişmişlik açısından.

    E siz ne bekliyordunuz? Amerika uluslararası platformda Goes 12 ile mi hizmet verecek? Nowcastingciler için ilaç olsada uzun vadeciler için bir işe yaramaz Goes-5.

    Http://m.superpoligon.com/34037

    2012'deki bu tahmin harfi harfine tuttu.

    İlave olarak uzun vadedeki başarısı tartışılmaz. 17 Şubatta ne demişti? evet ay sonu beklediğimiz bir soğuk sistem var ama öyle kar oluşturabilecek bir seviyede değil. Bu da harfiyen tuttu. 10 gün evvel nowcasting yapan başka hangi tahminci var?

    Ve son olarak ayın 3-4'ü gibi kar oluşturacak seviyede bir soğuma var ama henüz yağış konusu net değil diye 23 şubatta söylemişti. Büyük ihtimal o da tutacak.

    Bu sektörün profosyonel anlamda tartışmasız en iyi ismi olduğunu birkez daha dosta düşmana kanıtlayan Bünyamin Sürmeli'yi tekrar tekrar tebrik ediyoruz. Herkes bakar ama herkes aynı şeyleri göremez. Helal olsun Bünyamin Sürmeli.

    Amatör anlamda ise bu sene 20 aralığı 12 gün evvel nokta atışla tespit eden Semih Mesut Aşan kabus gibi geçen 2013'ün ilk iki ayı dışında 2012-2013 Kış'ına damga vurmuştur.

    Hava olayları sektörünün iki lideri vardır.

    1. Profosyonel Anlamda; Bünyamin Sürmeli
    2. Amatör Anlamda;
    Mesut Aşan.

    Bunun dışında kalan herkes sadece garantördür. Revizördür.
    Bakın 26 şubatta yanılmasına rağmen başlığı değiştirmemek yahut kilitlememek müthiş bir karakter örneğidir.

    Açılımı şudur: Evet yanıldık, evet çuvalladık
    ancak şunu bildikki hatayı kabul etmekte bir erdemdi ve bu doğrultuda yanlış tahminimize bahane bulmayıp, tüm sorumluluğu üstlendik demektir.

    Birkez daha bu hareketten ötürü yılın fair play ödülünüde izninizle Semih Mesut Aşan'a vermek istiyorum. Amatör hava tahminciliğinin tüm erdem ve asilliğini ortaya koydu.
    Makus 2013 herkesi ters düz etsede, önemli olan insanlığımızı karakterimizi yok etmemesidir.

    Sonuna kadar karakter koyarak yanlışınada sahip çıkan Mesut Aşanın saygınlığı, açtığı başlıklarda 33 günde 7.300 yorum yapılarak tescillenmiştir.

    Berkay benimde uykum geldi şimdi yatsam Tsi 16.00'ya ancak kalkarım. İstanbulda kar ihtimali yağışla soğuğun zıt çakışması sebebiyle ortadan kalkmış olabilir. Akşam saat 8'e yağış uzanabilirse görsel bir kar olabilir ancak gündüz vakti kar ihtimali 0.3'tür korelasyonda +1'e ne kadar yaklaşırsak ihtimal o kadar artar. Ama iç kesimler'e yağarsa yinede teskin olmuş oluruz. İstanbul'un makus 2013'ü devam ediyor. Ne yazıkki bu kötü talih kırılamadı.

    Berkay benimde uykum geldi şimdi yatsam Tsi 16.00'ya ancak kalkarım. İstanbulda kar ihtimali yağışla soğuğun zıt çakışması sebebiyle ortadan kalkmış olabilir. Akşam saat 8'e yağış uzanabilirse görsel bir kar olabilir ancak gündüz vakti kar ihtimali 0.3'tür korelasyonda +1'e ne kadar yaklaşırsak ihtimal o kadar artar. Ama iç kesimler'e yağarsa yinede teskin olmuş oluruz. İstanbul'un makus 2013'ü devam ediyor. Ne yazıkki bu kötü talih kırılamadı.