2006 Ocak Ani Stratosferik Isınmasının İncelenmesi
2006 Ocak ısınmasında üç kez ısınma gerçekleşmiştir. İlk öncü ısınma 3 Ocak 2006’da gerçekleşmiştir. İkinci öncü ısınma ise 14 Ocak 2004 te gerçekleşmiştir. Bölgesel ana ısınma ise 21 Ocak 2004 tarihinde gerçekleşmiştir. Bu ani stratosferik ısınmalarında 10hpa bölgesel ortalama sıcaklıklarda yaklaşık 35 derece yükselme gözlenmiştir.(Şekil 4.91) 10Hpa’de ilk ısınmada Doğu Sibirya civarlarında sıcaklıklar -20 dereceye kadar yükselmiştir, ikinci ısınmada Orta Sibirya civarlarında -20 dereceye kadar yükselmiştir ana ısımada Kutup bölgesi civarında -8 dereceye kadar yükselmiştir.


Stratosferik Kutup Girdabında ise yer değiştirme gerçekleşmiştir. Kutup girdabının ilk önce Doğu Avrupada konumlanırken, Doğu Sibirya’ya doğru yer değiştirmiştir. Stratosferde Kutup bölgesi, Kanada’nın kuzeyi ve Sibirya’nın kuzeyi boyunca yüksek basınç oluşumu gözlemlenmiştir. Animasyonlu gif için tıklayınız.

Atmosfer katmanları boyunca kuzey yarımkürede ısınmaya kadar batılı rüzgarlar hakimken ısınma sonrası batılı rüzgarlar zayıflamış yerini kuvvetli doğulu rüzgarlara bırakmıştır, Troposfer ve Stratosferin alt katmanları boyunca doğulu rüzgar uzun süre hakim olmuştur. Troposferdeki etkisini göstermek amaçlı 150hpa katmanındaki bölgesel rüzgar anormalilerine baktığımızda 75-50N enlemleri boyunca doğulu rüzgarlar kuvvetli eserken, 40N enlemleri boyunca batılı rüzgarlar kuvvetli bir şekilde esmiştir. Rüzgarların 10Hpa yükseklik 60N enlemlerdeki durumuna baktığımızda ise rüzgarların kuvvetli bir şekilde 60N enlemlerinde doğulu esmesi sebebiyle, ısınma büyük ısınma kategorisinde yer almıştır’’-22.2 m/s’’.

Troposferdeki rüzgarların durumuna baktığımızda ise Sibirya ve Avrupa boyunca kuvvetli doğulu rüzgarlar görülmektedir. Isınma yer değiştirme açısından 2004 ısınmasına benzemektedir ancak kutup girdabının bu ısınmada daha derin olması sebebiyle rüzgarlar daha kuvvetli esmiştir ve bölgesel farklara sebep olmuştur. Sibirya ve Avrupa boyunca doğulu rüzgarların kuvvetli esmesi sebebiyle kutuplarsa bulunan karasal kutupsal soğuk hava dalgaları kolaylıkla Avrupa ve Sibiryada kendini hissettirmiştir. Bu süreçte Amerika boyunca batılı rüzgarlar etkili olmuştur. Batılı rüzgarlar Pasifiğin ılıman havasını Amerikaya taşımıştır ve soğukların gelmesini engellemiştir. 2006 yılında ülkemizde gerçekleşen kar fırtınalarında bu süreç boyunca gerçekleşmiştir.

Ana ısınma ardından geçen 45 günlük süreçte ise Avrupa ve Sibirya boyunca mevsim normalleri altında sıcaklıklar gerçekleşirken, Amerikada mevsim normaller üstü sıcaklıklar görülmüştür. Kuzey Avrupa ve Kuzey Sibirya boyunca yağışlar mevsim normalleri altında kalırken, Akdeniz havzasında yağışlı bir süreç olmuştur. Ülkemizde ise batı kesimlerimizde mevsim normalleri altında sıcaklıklar gerçekleşirken ülkemizin doğusunda mevsim normalleri civarında sıcaklıklar gerçekleşmiştir. Yağış anormalisine baktığımızda ise genellikle mevsim normalleri üstü yağışlar görülmüştür.

Isınmada bölünme olayı bir alt mesajda...